۲۵ آبان ۱۴۰۵، دوشنبه تبریز ۶°
دلار۲۶۵٬۸۰۵ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۳٬۵۸۰ تومان • ٪۰٫۰۰درهم۷۲٬۶۹۹ تومان • ٪۰٫۰۰لیر۵٬۲۹۰ تومان • ٪۰٫۰۰پوند۳۵۱٬۳۳۰ تومان • ٪۰٫۰۰طلای ۱۸ عیار۲۴٬۵۵۷٬۷۰۰ تومان • ٪۰٫۰۰
تبریز فوری
خبر فوری
فوری سلامت

نخستین نشانه‌های گرایش به مصرف موادمخدر چیست؟

فاطمه فردمصطفوی، روانشناس، گفت گرایش به مصرف موادمخدر با تغییرات تدریجی خلق‌وخو و رفتار آغاز می‌شود و افت تحصیلی یا شغلی و دشواری در تنظیم هیجان از نشانه‌های هشداردهنده آن است.

· ۴ دقیقه مطالعه
نخستین نشانه‌های گرایش به مصرف موادمخدر چیست؟
تغییرات رفتاری تدریجی و افت عملکرد به‌عنوان نشانه هشداردهنده معرفی شد

به گزارش ایسنا، فاطمه فردمصطفوی گفت: «گرایش به مصرف موادمخدر معمولا با یک تغییر ناگهانی و مشخص در رفتار فرد شروع نمی‌شود؛ بلکه ممکن است ابتدا با مجموعه‌ای از تغییرات تدریجی در خلق‌وخو، روابط اجتماعی و شیوه مواجهه فرد با مشکلات زندگی همراه باشد.»

تغییرات پایدار خلقی؛ نخستین زنگ خطر

وی ادامه داد یکی از نخستین نشانه‌هایی که می‌تواند زنگ خطری برای احتمال گرایش فرد به مصرف مواد باشد، تغییرات پایدار و غیرمعمول در خلق‌وخو و رفتار اوست؛ برای مثال فردی که پیش‌تر ثبات عاطفی بیشتری داشته ممکن است به‌تدریج تحریک‌پذیر، زودرنج، پرخاشگر یا منزوی شود. به گفته وی کاهش انگیزه، بی‌علاقگی به فعالیت‌هایی که قبلا لذت‌بخش بوده‌اند، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی و فاصله گرفتن از خانواده و دوستان نیز دیده می‌شود. از نظر هیجانی، افزایش اضطراب، احساس پوچی، غمگینی، نوسانات خلقی و دشواری در مدیریت هیجان‌های ناخوشایند نیز می‌توانند از نشانه‌های هشداردهنده باشند.

این روانشناس افزود در برخی افراد تمایل به تجربه هیجان‌های شدید، رفتارهای تکانشی، تصمیم‌گیری‌های عجولانه و بی‌توجهی به پیامدهای رفتار نیز ممکن است افزایش پیدا کند. وی تاکید کرد: «هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنای گرایش قطعی فرد به مصرف موادمخدر نیست» و این تغییرات ممکن است تحت تاثیر فشار روانی، مشکلات خانوادگی، افسردگی یا اضطراب نیز ایجاد شوند. آنچه اهمیت دارد، توجه به تغییر نسبت به الگوی رفتاری معمول فرد، تداوم این تغییرات و همراهی چند نشانه با یکدیگر است.

به‌جای برچسب‌زدن، حساس باشید

فردمصطفوی با بیان این‌که یکی از عوامل مهم در آسیب‌پذیری نسبت به مصرف موادمخدر، دشواری در تنظیم هیجان است، تصریح کرد فرد در مواجهه با احساساتی مانند اضطراب، خشم، غم یا ناکامی نمی‌تواند به‌خوبی هیجان خود را مدیریت کند و ممکن است به‌تدریج به مصرف مواد به‌عنوان راهی برای کاهش موقت ناراحتی روانی یا فرار از تجربه هیجان‌های ناخوشایند روی بیاورد. به گفته وی بهتر است خانواده‌ها «به‌جای برچسب‌زدن یا برخوردهای تنبیهی، نسبت به تغییرات رفتاری فرد حساس باشند، با او گفت‌وگو کنند و در صورت تداوم نشانه‌ها، از متخصصان سلامت روان کمک بگیرند» تا تشخیص زودهنگام و مداخله به‌موقع بتواند در پیشگیری از شکل‌گیری الگوهای پرخطر مصرف مواد نقش مهمی داشته باشد.

افت تحصیلی و شغلی را جدی بگیرید

به گفته وی، افت تحصیلی یا شغلی و بی‌توجهی به مسئولیت‌های روزمره می‌توانند از نشانه‌های مهم هشداردهنده در مسیر گرایش به مصرف مواد باشند؛ به‌ویژه زمانی که این تغییرات نسبت به عملکرد معمول فرد قابل‌توجه باشند و به‌تدریج شدت پیدا کنند. البته این تغییرات لزوما به معنای مصرف مواد نیستند، بلکه ممکن است نشان‌دهنده مشکلات روان‌شناختی یا اجتماعی دیگری نیز باشند.

این روانشناس ادامه داد از نظر علمی این موضوع از دو جنبه قابل بررسی است؛ نخست عواملی مانند کاهش انگیزه، دشواری در تمرکز، ضعف در کنترل تکانه‌ها، مشکلات تنظیم هیجان و ناتوانی در مدیریت استرس که هم عملکرد تحصیلی و شغلی را مختل می‌کنند و هم آسیب‌پذیری فرد را در برابر مصرف مواد افزایش می‌دهند. وی افزود جنبه دوم این است که در برخی افراد، افت تحصیلی یا شغلی می‌تواند پیامدهای اولیه یا تدریجی مصرف موادمخدر باشد و مصرف مواد ممکن است بر عملکردهای شناختی مانند توجه، حافظه، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی تاثیر بگذارد و فرد به‌تدریج در انجام وظایف روزمره، پایبندی به تعهدات و حفظ نظم زندگی با مشکل مواجه شود و حتی ممکن است بخش زیادی از زمان و انرژی روانی فرد صرف تهیه یا مصرف ماده و کنار آمدن با پیامدهای آن شود.

فردمصطفوی خاطرنشان کرد نباید صرفا نمرات پایین، کاهش بهره‌وری یا انجام ندادن مسئولیت‌ها را به مصرف مواد نسبت داد، بلکه آنچه اهمیت دارد بررسی مجموعه تغییرات رفتاری و عملکردی فرد است؛ برای مثال فردی که پیش‌تر مسئولیت‌پذیر بوده به‌تدریج غیبت‌های مکرر پیدا می‌کند، تعهداتش را فراموش می‌کند، از فعالیت‌های مورد علاقه‌اش فاصله می‌گیرد و هم‌زمان تغییرات خلقی و اجتماعی نیز در او مشاهده می‌شود که نیازمند توجه و بررسی بیشتر است.

به گفته این روانشناس در نهایت افت عملکرد را باید نه صرفا یک مشکل تحصیلی یا شغلی، بلکه گاهی نشانه‌ای از به‌هم‌خوردن تعادل روان‌شناختی و رفتاری فرد دانست که هرچه این تغییرات زودتر شناسایی شوند و به‌جای سرزنش فرد، علت آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد، فرصت بیشتری برای پیشگیری و مداخله مؤثر وجود خواهد داشت.

وی در پایان گفت: «تغییرات تدریجی خلقی و افت عملکرد روزمره اگرچه لزوماً به معنای اعتیاد نیستند، اما زنگ خطری جدی برای به‌هم‌خوردن تعادل روانی فرد محسوب می‌شوند.» شناخت این علائم پیش از هرگونه پیشداوری، امکان مداخله و حمایت به‌موقع را فراهم می‌کند.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

تغییر رشته دستیاران پزشکی در طول دوره آموزش ممنوع است

سلامت · ۲ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
سلامت

هشدار درباره زایمان‌های مناسبتی؛ تولد زودرس تهدید سلامت نوزادان

دکتر رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت همزمان با روز جهانی نوزاد نارس (۱۵ نوامبر، برابر با ۲۴ آبان) نارسی را از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر نوزادان دانست و نسبت به زایمان‌های انتخابی در تاریخ‌های خاص هشدار داد.

۲۴ آبان ۱۴۰۵ ۱۷:۴۹۲ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر