کاهش روزهای ریزگرد در سرخس و آغاز آبگیری سد شورویجه
فرماندار سرخس از کاهش بیش از ۳۵ درصدی روزهای ناسالم و خطرناک ناشی از ریزگردها نسبت به سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ خبر داد و آغاز آبگیری سد شورویجه را ظرفیت جدید مدیریت آب منطقه دانست.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، فرماندار سرخس از کاهش بیش از ۳۵ درصدی روزهای ناسالم و خطرناک ناشی از ریزگردها در این شهرستان نسبت به سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ خبر داد. مجتبی بیکی، به گزارش ایسنا، اظهار کرد: «اجرای طرحهای قرق، مدیریت چرای دام، اعمال محدودیت کشت در برخی مناطق و بارندگیهای مناسب سال زراعی جاری، در کنترل کانونهای داخلی تولید گردوغبار تأثیرگذار بوده است»؛ با این حال، بخش قابل توجهی از ریزگردهای منطقه منشأ خارجی دارد و مقابله با آن نیازمند همکاری کشورهای همسایه و پیگیری وزارت امور خارجه است.
وی با اشاره به اینکه شهرستان سرخس طی سالهای گذشته با پدیده ریزگردها و پیامدهای ناشی از آن مواجه بوده است، بیان کرد شرایط فعلی ریزگردها در سرخس با سالهای گذشته تفاوت قابل توجهی دارد و مجموعه اقداماتی که در کوتاهمدت در سطح شهرستان انجام شده، توانسته منشأ داخلی گردوغبار را تا حد زیادی کنترل کند.
سه کانون داخلی و اجرای طرح قرق
بیکی با بیان اینکه سرخس دارای سه کانون اصلی داخلی تولید ریزگرد است، افزود یکی از عوامل مؤثر در شکلگیری و تشدید گردوغبار در این کانونها، چرای دام و تخریب پوشش گیاهی بوده است. به همین دلیل، در سالهای اخیر برای مدیریت این موضوع برنامههایی در دستور کار قرار گرفت که اجرای طرح قرق از جمله مهمترین آنهاست.
فرماندار سرخس ادامه داد در قالب این طرح تلاش شده است میزان چرای دام در مناطق تعیینشده کنترل شود و دامداران بیش از ظرفیت مشخصشده در پروانههای چرا از مراتع استفاده نکنند. رعایت ظرفیت مراتع و جلوگیری از چرای بیش از اندازه، نقش مهمی در حفاظت از پوشش گیاهی و جلوگیری از تخریب خاک دارد؛ چراکه از بین رفتن پوشش گیاهی، زمینه را برای فرسایش خاک و برخاستن گردوغبار فراهم میکند.
وی با اشاره به دیگر اقدامات انجامشده برای کنترل کانونهای داخلی ریزگرد گفت در برخی نقاط شهرستان نیز محدودیتهایی برای کشت اعمال شده است تا از بههم خوردن خاک و تشدید فرسایش جلوگیری شود. این اقدامات در کنار مدیریت چرای دام، با هدف کاهش آسیبپذیری زمین و جلوگیری از تبدیل مناطق مستعد به کانونهای تولید گردوغبار انجام شده است.
ثبت بیش از ۲۱۳ میلیمتر بارندگی
بیکی همچنین بارندگیهای سال زراعی جاری را یکی از عوامل مؤثر در بهبود شرایط منطقه دانست و اظهار کرد در سال زراعی جاری بیش از ۲۱۳ میلیمتر بارندگی در شهرستان سرخس ثبت شده که میزان قابل توجهی است و در نوع خود کمنظیر محسوب میشود.
فرماندار سرخس با اشاره به شرایط بارندگی در سالهای گذشته افزود سرخس از مناطق کمبارش استان به شمار میرود و در سالهای گذشته میزان بارندگی شهرستان معمولاً کمتر از ۱۵۰ میلیمتر بود؛ بنابراین ثبت بیش از ۲۱۳ میلیمتر بارندگی در سال زراعی جاری، علاوه بر تأثیر مثبت بر شرایط طبیعی منطقه، در کاهش گردوغبار و بهبود وضعیت کانونهای داخلی نیز مؤثر بوده است.
منشأ خارجی و ضرورت پیگیری ملی
بیکی خاطرنشان کرد اگرچه اقدامات انجامشده در سطح شهرستان توانسته است بخش قابل توجهی از منشأ داخلی ریزگردها را کنترل کند، اما مسئله گردوغبار در سرخس تنها به کانونهای داخلی محدود نمیشود و متأسفانه بخش عمدهای از ریزگردهایی که امروز در منطقه مشاهده میشود، منشأ خارجی و خارج از مرزهای کشور دارد.
فرماندار سرخس با اشاره به دشواری مدیریت کانونهای خارجی ریزگردها گفت کنترل این بخش از پدیده گردوغبار از توان و اختیارات شهرستان خارج است و نمیتوان انتظار داشت که صرفاً با اقدامات محلی، مشکل بهطور کامل برطرف شود. برای حل این مسئله باید موضوع در سطح ملی و با مشارکت کشورهای همسایه دنبال شود.
بیکی تأکید کرد در این زمینه، همافزایی و پیگیری جدی دستگاههای ملی، بهویژه وزارت امور خارجه، ضرورت دارد تا زمینه همکاری متقابل با کشورهای همسایه فراهم شود و بتوان در قالب یک برنامه اقدام مشترک، راهکارهای مؤثری برای کنترل کانونهای تولید ریزگرد در مناطق مرزی تعریف و اجرا کرد.
وی افزود لازم است هم ایران و هم کشورهای همسایه برای مدیریت کانونهای تولید گردوغبار و کاهش آثار آن اقداماتی هماهنگ انجام دهند؛ چراکه این پدیده صرفاً محدود به مرزهای جغرافیایی یک کشور نیست و پیامدهای آن میتواند زندگی و سلامت مردم مناطق مختلف را تحت تأثیر قرار دهد.
فرماندار سرخس با تأکید بر ضرورت تداوم اقدامات داخلی و پیگیری همکاریهای فرامرزی اظهار کرد هدف از این اقدامات آن است که تأثیر ریزگردها بر سلامت مردم، زندگی روزمره شهروندان و فعالیتهای مختلف اقتصادی و اجتماعی منطقه به حداقل برسد.
آبگیری سد شورویجه با ظرفیت ۲۵۰ میلیون مترمکعب
بیکی در ادامه با اشاره به شرایط کمآبی و خشکسالی و ضرورت مدیریت منابع آب اظهار کرد روانآبها همواره یکی از موضوعات بسیار مهم برای فعالان حوزه آب بودهاند و مدیریت و ذخیرهسازی این منابع میتواند نقش مهمی در تأمین نیازهای آبی منطقه داشته باشد.
وی با اشاره به آغاز آبگیری سد شورویجه گفت: «سد شورویجه که بر بستر کشفرود احداث شده، وارد مرحله آبگیری شده و این اتفاق خبر خوبی برای شهرستان و مدیریت منابع آب منطقه است». در حال حاضر نیز میلیونها لیتر آب پشت این سد ذخیره شده است.
فرماندار سرخس ظرفیت ذخیرهسازی این سد را ۲۵۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود سد شورویجه پس از سد دوستی با ظرفیت یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب، دومین سد بزرگ در شرق کشور محسوب میشود.
وی تصریح کرد با آغاز آبگیری سد شورویجه، اطمینان بیشتری برای مدیریت روانآبهایی که از حوزههای آبریز مختلف به سمت کشفرود حرکت میکنند، ایجاد شده است و دیگر این نگرانی وجود نخواهد داشت که بخش قابل توجهی از این منابع بدون استفاده از مرز کشور خارج شوند.
بیکی ادامه داد سد شورویجه میتواند در مدیریت سیلابها و ذخیرهسازی آبهای سطحی نقش مؤثری داشته باشد و ذخیرهسازی روانآبها در آن علاوه بر کمک به مدیریت منابع آب، میتواند برای حوزههای محیط زیست، منابع طبیعی و آبخوانهای پاییندست نیز مفید باشد.
فرماندار سرخس همچنین تأمین آب شرب را از دیگر کارکردهای مهم این ظرفیت آبی دانست و تصریح کرد این سد میتواند در تأمین آب شرب بخشهای مختلف نیز نقش داشته باشد و امکان بهرهبرداری بهتر از روانآبهایی را فراهم کند که در شرایط عادی ممکن است از دسترس خارج شوند.
منبع: www.isna.ir

زمان بهرهبرداری از آبشیرینکن شهرستان دیر اعلام شد





