۲۶ آبان ۱۴۰۵، سه‌شنبه تبریز ۵°
دلار۲۶۸٬۷۰۵ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۶٬۳۹۰ تومان • ٪۰٫۰۰درهم۷۳٬۲۲۰ تومان • ٪۰٫۰۰لیر۵٬۳۲۰ تومان • ٪۰٫۰۰پوند۳۵۴٬۵۴۰ تومان • ٪۰٫۰۰طلای ۱۸ عیار۲۴٬۵۶۷٬۴۰۰ تومان • ٪۰٫۰۰
تبریز فوری
خبر فوری
مهم سلامت

کدام غذاها سلامت مغز را تهدید می‌کنند؟ سه گروه پرخطر را بشناسید

متخصصان تغذیه و سلامت مغز می‌گویند مصرف مداوم گوشت قرمز فرآوری‌شده، غذاهای سرخ‌شده و نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند می‌تواند از طریق افزایش التهاب و اختلال در سوخت‌وساز قند بر حافظه و عملکرد شناختی اثر منفی بگذارد.

· ۷ دقیقه مطالعه
کدام غذاها سلامت مغز را تهدید می‌کنند؟ سه گروه پرخطر را بشناسید
مصرف مداوم گوشت فرآوری‌شده، غذای سرخ‌شده و نوشیدنی شیرین با سلامت مغز و حافظه ارتباط دارد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، مغز یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن است که کنترل و هماهنگی بسیاری از فعالیت‌های جسمی و ذهنی را برعهده دارد و آنچه در طول روز مصرف می‌کنیم، افزون بر تأمین انرژی، می‌تواند بر سلامت دستگاه عصبی، حافظه و توانایی‌های شناختی اثر بگذارد.

این نکات به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از جام جم آنلاین و eatingwell درباره نقش الگوی کلی تغذیه در طولانی‌مدت منتشر شده است. کارشناسان معتقدند هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند سلامت مغز را تضمین کند یا به‌طور قطعی آن را به خطر بیندازد، اما برخی انتخاب‌های غذایی در صورت مصرف مداوم و بیش از اندازه ممکن است از طریق افزایش التهاب، استرس اکسیداتیو، اختلال در سوخت‌وساز قند و آسیب به سلامت قلب و عروق بر عملکرد مغز تأثیر منفی بگذارند.

گوشت‌های فرآوری‌شده؛ تهدیدی فراتر از سلامت قلب

سوسیس، کالباس، بیکن و هات‌داگ از مواد غذایی پرمصرف هستند که به دلیل سهولت آماده‌سازی در بسیاری از وعده‌ها جای گرفته‌اند، اما مصرف مداوم آنها می‌تواند پیامدهایی فراتر از افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی داشته باشد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد مصرف بیشتر گوشت قرمز فرآوری‌شده با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل و افت عملکرد شناختی ارتباط دارد.

در یکی از مطالعات گسترده که نتایج آن در نشریه نورولوژی منتشر شده، اطلاعات بیش از ۱۳۳ هزار نفر در یک دوره پیگیری طولانی‌مدت بررسی شد. نتایج نشان داد افرادی که روزانه دست‌کم یک‌چهارم وعده گوشت قرمز فرآوری‌شده مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که میزان مصرف آنها کمتر از یک‌دهم وعده در روز بود، ۱۳ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.

جنیفر پالین، متخصص تغذیه، با اشاره به این ارتباط می‌گوید: «گوشت‌های قرمز فرآوری‌شده با افزایش خطر زوال عقل و افت شناختی مرتبط هستند.» هانول بهانداری، پزشک، نیز تأکید کرده شواهد علمی درباره تأثیر مواد غذایی بر سلامت مغز در حال افزایش است و محدودکردن مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده از توصیه‌هایی است که متخصصان تغذیه سال‌هاست بر آن تأکید دارند.

پژوهشگران هنوز به درک کاملی از سازوکار این ارتباط نرسیده‌اند، اما ترکیبات موجود در این محصولات ممکن است از طریق افزایش التهاب و استرس اکسیداتیو و تأثیر بر سلامت قلب و عروق نقش داشته باشند. این محصولات معمولا حاوی مقادیر زیادی سدیم هستند که می‌تواند فشار خون را افزایش دهد و چربی‌های اشباع‌شده و ترانس موجود در برخی از آنها برای سلامت قلب و عروق مضر است. برای نمونه، یک عدد سوسیس گوشت گاو به اندازه یک نان ساندویچی ممکن است بیش از ۸ گرم چربی اشباع‌شده و ۶۵۰ میلی‌گرم سدیم داشته باشد؛ مقداری که هنوز نان و سایر مخلفات به آن اضافه نشده است. مسئله اصلی حذف کامل نیست، بلکه کاهش دفعات و میزان مصرف است.

غذاهای سرخ‌شده؛ وقتی شیوه پخت اهمیت پیدا می‌کند

سیب‌زمینی سرخ‌شده، پیاز سوخاری و دیگر غذاهای سرخ‌کردنی طرفداران زیادی دارند، اما مصرف مکرر آنها ممکن است پیامدهایی برای سلامت مغز داشته باشد. مگی مون، متخصص تغذیه، معتقد است سرخ‌کردن مواد غذایی می‌تواند موجب تشکیل ترکیبات مضری شود که استرس اکسیداتیو و التهاب را افزایش می‌دهند؛ عواملی که ممکن است بر عملکرد شناختی مغز تأثیر بگذارند.

یکی از این ترکیبات آکریل‌آمید است که هنگام پخت مواد غذایی حاوی کربوهیدرات در دماهای بالا ممکن است تشکیل شود. پژوهش‌ها درباره تأثیر مستقیم این ماده بر سلامت مغز ادامه دارد، اما مطالعات اولیه ارتباط مصرف بیش از اندازه آن را با التهاب عصبی مطرح کرده‌اند. غذاهای سرخ‌شده معمولا کالری و چربی بالایی دارند و مصرف مداوم آنها می‌تواند خطر چاقی، بیماری‌های قلبی و سایر اختلالات مزمن را افزایش دهد؛ مشکلاتی که خود می‌توانند بر سلامت مغز اثرگذار باشند.

در این میان، رژیم غذایی مایند (MIND) که با هدف کمک به حفظ عملکرد شناختی و به تأخیر انداختن روند تخریب عصبی طراحی شده، بر مصرف سبزیجات برگ‌سبز، حبوبات، مغزها و ماهی تأکید می‌کند و کاهش مصرف غذاهای سرخ‌شده را توصیه می‌کند. بر اساس مطالعات مرتبط با این الگوی غذایی، مصرف بیشتر غذاهای سرخ‌شده با عملکرد شناختی ضعیف‌تر ارتباط داشته است. حتی مواد غذایی مفید نیز ممکن است تحت تأثیر روش آماده‌سازی قرار بگیرند؛ برای مثال ماهی و سبزیجات در صورت سرخ‌شدن با روغن فراوان ممکن است بخشی از مزایای تغذیه‌ای خود را از دست بدهند. روش‌هایی مانند بخارپزکردن، کباب‌کردن، برشته‌کردن و پخت در فر می‌توانند انتخاب‌های مناسب‌تری باشند.

نوشیدنی‌های شیرین؛ قندی که به حافظه هم مربوط می‌شود

نوشابه‌ها، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و انواع قهوه‌های شیرین‌شده از منابع مهم دریافت قند افزوده هستند که ممکن است در مدت کوتاهی مقدار زیادی قند وارد بدن کنند، بدون آن‌که ارزش تغذیه‌ای قابل‌توجهی داشته باشند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند مصرف بیشتر نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند می‌تواند با افزایش خطر اختلالات شناختی ارتباط داشته باشد.

جنیفر پالین در توضیح این مسئله می‌گوید مقدار زیاد قند موجود در این نوشیدنی‌ها می‌تواند موجب افزایش سریع سطح گلوکز و انسولین خون شود و تداوم این وضعیت ممکن است به مقاومت به انسولین و اختلال در سوخت‌وساز گلوکز در مغز منجر شود؛ در نتیجه تأمین انرژی مورد نیاز سلول‌های مغزی با مشکل مواجه خواهد شد. مصرف بیش از اندازه قند همچنین می‌تواند التهاب و استرس اکسیداتیو را افزایش دهد؛ دو عاملی که ممکن است به سلول‌های عصبی آسیب برسانند و با بیماری آلزایمر ارتباط داشته باشند.

مگی مون نیز معتقد است مصرف مداوم و بیش از اندازه نوشیدنی‌های حاوی قند افزوده ممکن است بر هیپوکامپ تأثیر منفی بگذارد؛ بخشی از مغز که نقش مهمی در یادگیری و شکل‌گیری حافظه دارد. مصرف این نوشیدنی‌ها می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش دهد و کنترل قند خون را دشوارتر کند و دیابت کنترل‌نشده نیز از عواملی است که می‌تواند خطر اختلالات شناختی را افزایش دهد. برای کاهش مصرف قند، می‌توان نوشابه و نوشیدنی‌های شیرین را به‌تدریج با آب ساده، آب طعم‌دارشده با میوه یا سبزیجات و آب گازدار بدون قند افزوده جایگزین کرد.

چگونه از سلامت مغز محافظت کنیم؟

محدودکردن مواد غذایی نامناسب تنها بخشی از مسیر حفظ سلامت مغز است. متخصصان در کنار اصلاح الگوی تغذیه، بر افزایش مصرف سبزیجات برگ‌سبز تأکید می‌کنند. اسفناج و کلم کیل از جمله سبزیجاتی هستند که می‌توانند در یک الگوی غذایی سالم جایگاه ویژه‌ای داشته باشند و مگی مون این گروه غذایی را یکی از بهترین انتخاب‌ها برای حمایت از سلامت مغز معرفی می‌کند و به ارتباط مصرف آنها با کاهش خطر زوال عقل و عملکرد شناختی بهتر اشاره دارد.

تنوع‌بخشیدن به منابع پروتئینی نیز اهمیت دارد و جایگزین‌کردن بخشی از گوشت مصرفی با حبوباتی مانند لوبیا و عدس از راهکارهای ساده برای نزدیک‌شدن به اصول رژیم غذایی مایند است؛ برای مثال می‌توان بخشی از گوشت چرخ‌کرده مورد استفاده در غذاهایی مانند تاکو و خوراک چیلی را با حبوبات جایگزین کرد. فعالیت بدنی نیز نباید نادیده گرفته شود و پیاده‌روی با بهبود گردش خون به انتقال اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز مغز کمک می‌کند و افزایش تعداد قدم‌های روزانه، حتی اگر به هدف ۱۰ هزار قدم نرسد، می‌تواند مفید باشد. ترک سیگار از دیگر توصیه‌های مهم است، زیرا مصرف دخانیات با کاهش حجم مغز ارتباط داشته است.

سلامت مغز بیش از آن‌که به حذف یک ماده غذایی خاص وابسته باشد، به مجموعه عادت‌هایی بستگی دارد که در طول زندگی شکل می‌گیرند. محدودکردن گوشت‌های فرآوری‌شده، غذاهای سرخ‌شده و نوشیدنی‌های شیرین، در کنار افزایش مصرف سبزیجات برگ‌سبز و حبوبات، حفظ فعالیت بدنی و پرهیز از مصرف سیگار اهمیت دارد و برای ایجاد این تغییرات نیازی به دگرگونی ناگهانی نیست؛ جایگزین‌کردن تدریجی نوشیدنی‌های شیرین با آب و انتخاب روش‌های سالم‌تر پخت می‌تواند به شکل‌گیری عادت‌هایی کمک کند که در بلندمدت ماندگار باشند.

منبع: www.irib-news.ir

خبر بعدی

کمبود فیبر غذایی و تخریب لایه محافظ روده توسط باکتری‌ها

سلامت · ۴ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›

اخبار بیشتر