12 نوع گوزن در جهان و ویژگیهای منحصربهفرد آنها
خانواده گوزنسانان بیش از ۴۰ گونه زنده در جهان دارد. در ادامه ۱۲ نوع شناختهشده این خانواده از گوزن شمالی تا گوزن آبی چینی و ویژگیهای هرکدام معرفی میشود.

به گزارش تبریز فوری به نقل از عصر ایران، خانواده گوزنسانان یکی از متنوعترین گروههای پستانداران علفخوار است که اعضای آن در جنگلها، دشتها، کوهستانها و تالابهای نقاط مختلف جهان زندگی میکنند. اندازه و شکل آنها بسیار متفاوت است؛ برخی مانند گوزن شمالی جثهای بسیار بزرگ و شاخهایی عظیم دارند، در حالی که گونههایی مانند مونتجاک جثه کوچکی دارند و برخی دیگر مانند گوزن آبی چینی حتی فاقد شاخ هستند.
به گزارش عصر ایران، گوزنها به خانواده علمی Cervidae تعلق دارند و بیش از 40 گونه زنده از آنها در جهان شناخته شده است. شاخهای آنها که از جنس استخوان است، معمولا هر سال رشد میکند و پس از مدتی میافتد تا دوباره جایگزین شود. در بیشتر گونهها فقط نرها شاخ دارند، اما گوزن شمالی (کاریبو) از استثناهای این قاعده است که مادههای آن نیز شاخدار هستند.
بزرگترین گوزنهای جهان
گوزن شمالی یا موس با نام علمی Alces alces در آمریکای شمالی، اروپا و شمال آسیا زندگی میکند. این گونه بزرگترین عضو زنده خانواده گوزنسانان است و به خاطر جثه عظیم، پاهای بلند و شاخهای پهن و پارویی شکل شناخته میشود. شاخهای نرهای بالغ میتوانند عرض بسیار زیادی پیدا کنند. این حیوان بیشتر در جنگلهای سرد، مناطق باتلاقی و اطراف دریاچهها زندگی میکند و از برگ درختان، شاخهها و گیاهان آبزی تغذیه میکند.
واپیتی با نام علمی Cervus canadensis در آمریکای شمالی و بخشهایی از شرق آسیا زندگی میکند و در آمریکای شمالی با نام اِلک شناخته میشود. این حیوان جثهای تنومند، پوششی قهوهای و شاخهایی بلند و شاخهدار دارد که در نرها رشد میکنند. واپیتیها معمولا به صورت گروهی زندگی میکنند و در فصل جفتگیری، نرها با صداهای بلند و غرشی خاص برای جلب توجه مادهها و رقابت با رقبای خود تلاش میکنند.
گوزن قرمز با نام علمی Cervus elaphus در اروپا، بخشهایی از آسیا و شمال آفریقا زندگی میکند و یکی از شناختهشدهترین گونههای گوزن در نیمکره شمالی است. پوشش بدن این حیوان در فصلهای گرم معمولا رنگی متمایل به قرمز و قهوهای دارد و در زمستان تیرهتر میشود. نرها شاخهای بزرگ و چندشاخهای دارند که هر سال میافتند و دوباره رشد میکنند. غرش نرها در فصل جفتگیری یکی از صداهای شاخص حیات وحش جنگلهای اروپا محسوب میشود.
گوزن سمبر با نام علمی Rusa unicolor در جنوب و جنوب شرق آسیا زندگی میکند و یکی از بزرگترین گونههای گوزن در آسیاست. این حیوان در جنگلهای هند، سریلانکا و بخشهایی از جنوب شرق آسیا دیده میشود. جثهای قدرتمند، پوششی قهوهای و شاخهایی نسبتا ضخیم دارد که معمولا به سه شاخه اصلی ختم میشوند. سمبرها اغلب در نزدیکی منابع آب و پوشش گیاهی متراکم دیده میشوند و برای فرار از شکارچیانی مانند ببرها و پلنگها به جنگلهای انبوه پناه میبرند.
گوزنهای دمسفید، قاطر، شوکا و زرد
گوزن دمسفید با نام علمی Odocoileus virginianus در آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و بخشهایی از آمریکای جنوبی زندگی میکند و یکی از رایجترین گونههای گوزن در قاره آمریکاست. ویژگی بارز آن، قسمت سفیدرنگ زیر دم است که هنگام احساس خطر بالا میرود و به عنوان یک علامت هشدار برای دیگر گوزنها عمل میکند. این گونه معمولا پوششی قهوهای مایل به قرمز در تابستان و خاکستریتر در زمستان دارد و نرهای آن هر سال شاخهای شاخهدار جدیدی میرویانند.
گوزن قاطر با نام علمی Odocoileus hemionus در غرب آمریکای شمالی زندگی میکند و به خاطر گوشهای بسیار بزرگش که تا حدی شبیه گوش قاطر هستند، این نام را گرفته است. این حیوان بیشتر در مناطق کوهستانی، جنگلهای باز و دشتهای غرب آمریکای شمالی زندگی میکند. شکل خاص شاخهای نر به جای شاخهبندی معمول، به صورت دوشاخه رشد میکند. گوزنهای قاطر هنگام فرار نیز اغلب با جهشهای بلند و متوالی حرکت میکنند.
شوکا با نام علمی Capreolus capreolus در اروپا و بخشهایی از غرب آسیا زندگی میکند و یکی از کوچکترین گوزنهای این فهرست است که جثهای ظریف و پاهایی باریک دارد. پوشش بدن آن در تابستان معمولا قرمز مایل به قهوهای و در زمستان خاکستریتر است. نرها شاخهایی نسبتا کوتاه و ساده دارند که معمولا حداکثر سه شاخه اصلی در هر طرف آن دیده میشود. شوکاها بیشتر در جنگلهای کمتراکم، حاشیه مزارع و مناطق دارای پوشش گیاهی متنوع زندگی میکنند.
گوزن زرد با نام علمی Dama dama زیستگاه اصلی آن منطقه مدیترانه و بخشهایی از اروپاست. این گونه به خاطر لکههای سفید روی بدن و شاخهای پهن و پارویی شکل نرها شناخته میشود. رنگ پوشش این گونه میتواند از قهوهای مایل به قرمز تا خاکستری و تقریبا سفید متغیر باشد. لکههای سفید در بسیاری از آنها حتی در بزرگسالی نیز باقی میمانند. این گوزنها معمولا در جنگلهای باز و مراتع زندگی میکنند و به صورت گروهی دیده میشوند.
گوزنهای خالدار و کوچکترین گونهها
چیتال با نام علمی Axis axis در هند، سریلانکا و بخشهایی از جنوب آسیا زندگی میکند و به نام گوزن خالدار نیز شناخته میشود. این گونه به دلیل لکههای سفید فراوان روی پوشش قهوهای مایل به قرمز خود به راحتی قابل تشخیص است. برخلاف بسیاری از گونهها که لکههای بدنشان در دوران بلوغ از بین میرود، این الگو در چیتالها معمولا در تمام طول عمر حفظ میشود. آنها اغلب در گروههای بزرگ در جنگلهای باز و علفزارهای هند دیده میشوند.
گوزن سیکا با نام علمی Cervus nippon در شرق آسیا، به ویژه ژاپن، چین و کره زندگی میکند. این گونه نسبتا کوچک و ظریف است و پوشش بدن آن در فصل تابستان معمولا قهوهای مایل به قرمز با لکههای سفید مشخص است. در زمستان، رنگ بدن بسیاری از آنها تیرهتر و خاکستریتر میشود. نرها شاخهایی شاخهدار دارند و در فصل جفتگیری صداهای خاصی تولید میکنند. سیکاها در جنگلها و مناطق کوهستانی زندگی میکنند و به دلیل توانایی سازگاری با محیطهای مختلف، در برخی کشورهای خارج از زیستگاه طبیعی خود نیز جمعیتهای مستقری ایجاد کردهاند.
گوزنهای فریادکش با نام علمی Muntiacus در جنوب و شرق آسیا زندگی میکنند و از کوچکترین گوزنهای جهان هستند. این گروه به خاطر جثه جمعوجور، پاهای کوتاه و چهره خاصشان شناخته میشوند. نرها شاخهای بسیار کوتاهی دارند که معمولا روی پایههای استخوانی نسبتا بلند قرار گرفتهاند. یکی از ویژگیهای جالب این گروه، دندانهای نیش بلند در فک بالایی نرهاست که از دهان بیرون میزنند و در رقابتهای میان نرها کاربرد دارند. مونتجاکها بیشتر در جنگلهای انبوه و مناطق دارای پوشش گیاهی متراکم زندگی میکنند.
گوزن آبی چینی با نام علمی Hydropotes inermis در شرق چین و شبهجزیره کره زندگی میکند. این گونه برخلاف تقریبا تمام گوزنهای دیگر، شاخ ندارد. در عوض، نرهای این گونه دارای دندانهای نیش بالایی بلند و خمیدهای هستند که از دهان بیرون میزنند و ظاهری شبیه عاجهای کوچک به آنها میدهند. این دندانها در رقابت میان نرها و رفتارهای جفتگیری نقش دارند. گوزن آبی چینی جثه کوچکی دارد و بیشتر در اطراف تالابها، نیزارها و مناطق مرطوب زندگی میکند.
گونههای معرفیشده در این فهرست تنها بخشی از تنوع خانواده گوزنسانان را نشان میدهند. تفاوت میان شاخهای عظیم گوزن شمالی، لکههای سفید چیتال، گوشهای بزرگ گوزن قاطر و دندانهای نیش گوزن آبی چینی نشان میدهد که این خانواده در طول تکامل، سازگاریهای گوناگونی برای زندگی در زیستگاههای متفاوت پیدا کرده است. با وجود این تفاوتها، همه این حیوانات به یک خانواده جانوری تعلق دارند و ویژگیهایی مانند سمهای دو شاخه، رژیم غذایی عمدتا گیاهخواری و ساختار خاص دندانها، آنها را به یکدیگر پیوند میدهد.
منبع: www.asriran.com

توده اسپرم شاهماهی در ساحل جزیره ونکوور از فضا قابل مشاهده شد





