کاهش مراجعه برای اهدای خون در فصل سرما؛ درخواست مشارکت مردم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بابک یکتاپرست، معاون سازمان انتقال خون کشور، در برنامه «روی خط خبر» با اشاره به وضعیت تأمین خون در کشور گفت در حال حاضر وضعیت ذخایر خونی تحت کنترل است، اما با آغاز فصل سرما، میزان مراجعه داوطلبان برای اهدای خون کاهش پیدا می‌کند.

وی از مردم خواست با مشارکت مستمر در اهدای خون، به تأمین نیاز بیماران در سراسر کشور کمک کنند.

عوامل کاهش اهدای خون در فصل سرما

یکتاپرست کوتاه شدن روزها، آلودگی هوا و شیوع عفونت‌های تنفسی را از جمله عوامل کاهش اهدای خون در این فصل دانست و افزود امسال با توجه به هشدارهای سازمان مدیریت بحران و پیش‌بینی پدیده ال‌نینو، بارندگی‌های مکرر در مناطق شمالی و شمال غربی کشور نیز می‌تواند بر کاهش مراجعات مردم به مراکز اهدای خون تأثیر بگذارد.

وی با بیان اینکه هم‌زمان با کاهش میزان اهدای خون، مصرف خون و فرآورده‌های خونی نیز افزایش می‌یابد، اظهار کرد لغزندگی جاده‌ها و افزایش احتمال حوادث ترافیکی و مصدومیت‌ها، نیاز مراکز درمانی به خون و فرآورده‌های خونی را بیشتر می‌کند و این عوامل می‌تواند تعادل میان میزان اهدا و مصرف خون را برهم بزند.

کلانشهرها و استان‌های جنوبی در اولویت تأمین ذخایر خونی

وی در پاسخ به پرسشی درباره استان‌های دارای بیشترین نیاز به خون و فرآورده‌های خونی گفت به‌طور معمول دو منطقه با نیاز بیشتری مواجه هستند؛ نخست کلانشهرهایی مانند تهران، اصفهان، فارس و آذربایجان شرقی که به دلیل جمعیت بالا و تمرکز مراکز درمانی و خدمات تخصصی، مصرف خون در آنها بیشتر است.

یکتاپرست افزود در این استان‌ها، علاوه بر جمعیت بومی، بیماران بسیاری از استان‌های همجوار نیز برای دریافت خدمات درمانی پیشرفته مراجعه می‌کنند؛ بنابراین میزان مصرف خون در این مناطق بیشتر از ظرفیت اهدای خون جمعیت ساکن آنهاست.

وی با اشاره به شرایط استان‌های جنوبی کشور ادامه داد سیستان و بلوچستان به دلیل تعداد بالای بیماران تالاسمی و همچنین استان‌های هرمزگان، بوشهر و خوزستان از مناطق مهم در تأمین و ذخیره خون هستند. با توجه به شرایط خاص کشور، ضروری است ذخایر خونی این استان‌ها در سطح مناسبی قرار داشته باشد تا در صورت بروز حوادث احتمالی، امکان تأمین خون و فرآورده‌های مورد نیاز مصدومان فراهم باشد.

ماندگاری فرآورده‌های خونی از سه روز تا شش ماه

معاون سازمان انتقال خون کشور در تشریح مدت زمان نگهداری خون اهدایی گفت از هر واحد خون اهدایی سه نوع فرآورده تهیه می‌شود که هر کدام مدت نگهداری و کاربرد متفاوتی دارند.

وی افزود گلبول قرمز که عمدتاً برای بیماران مبتلا به کم‌خونی، افراد دچار خونریزی و بیماران تالاسمی استفاده می‌شود، حدود ۳۵ تا ۴۰ روز قابلیت نگهداری دارد.

یکتاپرست ادامه داد فرآورده پلاسما نیز که برای برخی بیماران دچار سوختگی، افرادی که مایعات بدن خود را از دست داده‌اند و بیماران مبتلا به اختلالات انعقادی کاربرد دارد، به دلیل نگهداری در حالت انجماد تا شش ماه قابل استفاده است.

وی با تأکید بر اهمیت فرآورده پلاکت گفت پلاکت یکی از فرآورده‌های مهم خون است که از هر واحد خون اهدایی حدود ۴۰ تا ۵۰ سی‌سی از آن تهیه می‌شود و برخلاف سایر فرآورده‌ها، تنها سه روز قابلیت نگهداری دارد.

معاون سازمان انتقال خون کشور با بیان اینکه پلاکت برای بیماران مبتلا به اختلالات انعقادی، به‌ویژه بیماران سرطانی و افرادی که تحت شیمی‌درمانی قرار دارند، اهمیت زیادی دارد، اظهار کرد به دلیل محدودیت میزان پلاکت تولیدشده از هر واحد خون، یک بیمار سرطانی برای دریافت دوز مورد نیاز خود ممکن است به پلاکت حاصل از اهدای خون ۸ تا ۱۰ نفر نیاز داشته باشد.

پایش روزانه ذخایر و اهدای پلاکت

یکتاپرست با اشاره به ضرورت مدیریت مستمر ذخایر خونی کشور گفت همکاران ما در اداره کل جذب و نگهداری اهداکنندگان خون، میزان اهدای خون و مصرف فرآورده‌ها را به‌صورت روزانه پایش می‌کنند تا مشخص شود هر استان چه میزان نیاز دارد و در کدام مناطق باید از طریق شبکه ملی خون‌رسانی، کمبودها جبران شود.

وی تأکید کرد با توجه به ماندگاری کوتاه‌مدت پلاکت، تأمین مستمر این فرآورده اهمیت ویژه‌ای دارد و نمی‌توان صرفاً به ذخیره‌سازی آن متکی بود.

در ادامه این گفت‌وگو، مجری برنامه با اشاره به امکان اهدای پلاکت به‌صورت جداگانه گفت افرادی که به هر دلیل امکان اهدای خون کامل را ندارند، می‌توانند با بررسی شرایط پزشکی و تأیید مراکز انتقال خون، برای اهدای پلاکت اقدام کنند؛ فرآورده‌ای که نقش مهمی در درمان بیماران مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج و سرطان دارد.

یکتاپرست نیز با قدردانی از آگاهی و همراهی مجری برنامه، بر اهمیت اطلاع‌رسانی درباره انواع روش‌های اهدای خون و فرآورده‌های خونی تأکید کرد.