پای فرد سیگاری چیست؟ علائم، تشخیص و درمان

به گزارش عصر ایران، «پای فرد سیگاری» اصطلاحی غیررسمی برای برخی علائم بیماری شریان‌های محیطی است؛ بیماری‌ای که در آن رگ‌های خون‌رسان پاها تنگ یا مسدود می‌شوند و خون کافی به بافت‌ها نمی‌رسد. سیگار کشیدن یکی از مهم‌ترین عوامل خطر این بیماری است، اما افراد غیرسیگاری نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.

شایع‌ترین علت این بیماری، تصلب شرایین یا آترواسکلروز است. در این وضعیت، پلاک‌های حاوی چربی و کلسترول در دیواره سرخرگ‌ها تشکیل می‌شوند و به تدریج مسیر عبور خون را محدود می‌کنند.

سیگار، دیابت، فشار خون بالا، کلسترول بالا، بیماری مزمن کلیه، افزایش سن و سابقه خانوادگی بیماری‌های عروقی از عوامل خطر مهم هستند.

علائم بیماری

یکی از نشانه‌های شناخته‌شده بیماری، درد یا گرفتگی عضلات پا هنگام راه رفتن است که معمولا با چند دقیقه استراحت کاهش می‌یابد. این درد بیشتر در ساق پا احساس می‌شود، اما ممکن است ران یا ناحیه باسن را نیز درگیر کند.

علائم دیگر عبارتند از سردتر بودن یک پا نسبت به پای دیگر، بی‌حسی یا ضعف پا، تغییر رنگ پوست پا، کاهش رشد موهای پا و ناخن‌ها، ضعیف شدن نبض پا و ایجاد زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند.

در مراحل پیشرفته، ممکن است درد حتی هنگام استراحت، به ویژه در پا یا انگشتان، ایجاد شود. برخی مبتلایان نیز هیچ علامت مشخصی ندارند.

روش تشخیص

پزشک با بررسی علائم، معاینه پاها و ارزیابی نبض سرخرگ‌ها به بیماری مشکوک می‌شود. یکی از آزمایش‌های ساده و رایج، اندازه‌گیری شاخص مچ پا به بازو است که فشار خون مچ پا را با بازو مقایسه می‌کند. در صورت نیاز، سونوگرافی داپلر یا تصویربرداری عروقی نیز انجام می‌شود.

درمان و زمان مراجعه فوری

ترک سیگار مهم‌ترین اقدامات درمانی و پیشگیرانه است. ورزش منظم و برنامه‌ریزی‌شده، به ویژه پیاده‌روی تحت نظارت، کنترل فشار خون و دیابت و کاهش کلسترول نیز اهمیت دارند.

پزشک ممکن است داروهای ضد پلاکت مانند آسپرین یا کلوپیدوگرل و داروهای کاهنده چربی خون مانند استاتین‌ها را تجویز کند. در موارد شدید یا زمانی که علائم با درمان دارویی و ورزش بهبود نمی‌یابند، آنژیوپلاستی، استنت‌گذاری یا جراحی بای‌پس عروقی مطرح می‌شود. مصرف آسپرین یا سایر داروها نباید بدون تجویز پزشک آغاز شود.

اگر پا ناگهان دچار درد شدید، سردی، رنگ‌پریدگی، بی‌حسی یا ضعف شود، احتمال انسداد حاد شریان وجود دارد و مراجعه فوری به اورژانس ضروری است. این مطلب صرفا برای اطلاع‌رسانی است و به منزله تشخیص پزشکی نیست.