واکنش تند به گزارش نیویورک تایمز درباره سدهای ایران
گزارش نیویورک تایمز که احتمال ارتباط سدها و زیرساختهای آبی ایران با برنامه موشکی را مطرح کرده، با واکنش مقامهای ایران و کارشناسان نقلشده در گزارش روبهرو شد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، گزارش روزنامه نیویورک تایمز که احتمال ارتباط برخی سدها و زیرساختهای آبی ایران با برنامه موشکی این کشور را مطرح کرده، با واکنش شدید مقامها و کارشناسان مواجه شده است. منتقدان هشدار دادهاند که چنین روایتی میتواند برای توجیه حمله به تاسیسات غیرنظامی به کار رود.
این جنجال در شرایطی مطرح شده که واشنگتن تهدید به اقدام نظامی تازه علیه ایران کرده است؛ به گزارش الجزیره، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران از ۲۸ فوریه به تاسیسات نفتی، نیروگاهها، مخازن آب، پلها، بیمارستانها و دیگر زیرساختهای غیرنظامی آسیب رسانده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز هفته گذشته تهدید کرد که زیرساختهای کلیدی ایران میتواند ظرف سه روز نابود شود.
واکنش رسمی ایران به ادعای مطرحشده
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در پیامی در ایکس گفت: «اتهامهای بیاساس که به دنبال مرتبط کردن سدهای ایران با پایگاههای موشکی است، نمونه دیگری از کارزار بدخواهانه برای ساخت پروپاگاندا و بهانههای امنیتی با هدف توجیه حمله به زیرساختهای حیاتی یک کشور است.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز این ادعاها را «مزخرف» خواند و رسانهای را که به گفته او حامی اسرائیل است، به ترویج روایتهایی مشابه دوره پیش از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ متهم کرد. او نوشت: «ما را از پروپاگاندای به سبک جنگ عراق معاف کنید، بهویژه با ردپای اسرائیل در سراسر آن.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، هم روزنامه را به زمینهسازی برای حملات بیشتر به زیرساختهای غیرنظامی متهم کرد و نوشت: «قاعده جدید: هر سد، بندر یا نیروگاهی نزدیک به پایگاه آمریکا یا اسرائیل، دو منظوره است. ما منطق شما را بهطور پیوسته و یکسان اعمال خواهیم کرد.»
جزئیات گزارش و دفاع روزنامه
این گزارش که روز سهشنبه با عنوان «جنگ ممکن است به معمای قدیمی سدهای ایران که بدون دلیل روشن ساخته شدند، پاسخ دهد» منتشر شد، بررسی کرده که آیا شبکه گسترده سدها، خطوط لوله و طرحهای انتقال آب ایران میتواند با برنامه موشکی زیرزمینی مرتبط باشد.
در این گزارش به پژوهشگرانی استناد شده که به شباهتهای جغرافیایی میان محل سدها و مکانهای هدف قرار گرفته در حملات هوایی آمریکا و رژیم صهیونیستی اشاره کردهاند. بر اساس گزارش، برخی کارشناسان آب و نظامی که روزنامه با آنها صحبت کرده، به این نتیجه رسیدهاند که «طرحهای آبی ممکن است برای حمایت از تقویت نظامی کشور توسعه یافته باشند.»
با این حال خود روزنامه اذعان کرده است: «با توجه به محرمانه بودن برنامه موشکی ایران، هرگونه ارتباط میان آن و ابتکار چند دههای ایران برای توسعه زیرساخت آبی، همچنان گمانهزنی باقی میماند. اما برخی کارشناسان شواهد را بسیار گویا میدانند.»
نیکول تیلور، سخنگوی روزنامه، اتهام ایجاد بهانه برای حمله نظامی را رد کرد و گفت: «گزارش ما درباره سدهای ایران بهدرستی به پژوهش و تحلیل هفت کارشناس بینالمللی درباره محیط زیست و حضور نظامی ایران استناد کرده است.» او افزود خبرنگاران تلاش کردند سرمایهگذاری زیرساختی ایران و آثار حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی بر غیرنظامیان را توضیح دهند و گفت: «قاببندی گزارش مستقل بهعنوان بهانهای برای خشونت خطرناک است.»
صنم ماهوزی، یکی از نویسندگان گزارش، نیز گفت: «نه من و نه گزارش ما حمله به سدها یا دیگر زیرساختها را تایید یا توجیه نمیکند.» او افزود: «بهعنوان یک روزنامهنگار، از نقد دقیق و سازنده استقبال میکنم، اما امیدوارم برخی کاربران گزارش را منصفانه و بر اساس آنچه واقعا نوشته شده نقد کنند.» این گزارش با همکاری اریکا سولومون، رئیس دفتر روزنامه برای عراق و ایران، نوشته شده است.
مخالفت کارشناسان نقلشده در گزارش
کاوه مدنی، مدیر موسسه آب دانشگاه سازمان ملل و مقام پیشین محیط زیست ایران که یکی از کارشناسان نقلشده در گزارش است، استدلال آن را به چالش کشید و در ایکس نوشت: «گمانهزنی دلیل نیست. نزدیکی مکانی علیت نیست.» او افزود: «حتی کسانی که به ایران حمله کردند چنین ادعایی درباره ارتباط سدها با موشکها نکردهاند! این روایت تقلیلگرایانه و جنجالی، روزنامهنگاری غیرمسئولانه با پیامدهای بالقوه خطرناک برای زیرساختهای آبی غیرنظامی است. نیویورک تایمز باید بهتر بداند.» مدنی همچنین ادعای روزنامه مبنی بر حمایت هفت کارشناس از تحلیل آن را زیر سوال برد و گفت: «من یکی از افرادی هستم که در مقاله از او نقل شده، اما اظهارات من هیچ ارتباطی با سدها یا موشکها نداشت!»
نیما شکری، کارشناس امنیت آب در دانشگاه فنی هامبورگ که پژوهش او در این تحقیق برجسته بود، نیز توضیح داد: «نزدیکی سدها به اهداف نظامی، دلیل ساخت آن سدها را مشخص نمیکند و حمله به آنها را توجیه نمیکند.»
امیر آقاکوچک، کارشناس آب در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین، نیز با بازنشر پیام شکری نوشت: «من کاملا موافقم [با شکری].» او افزود: «سدها و زیرساختهای آبی برای زندگی غیرنظامیان ضروریاند و هرگز نباید به اهداف حمله نظامی تبدیل شوند. صرفنظر از موقعیت یا اهمیت راهبردی احتمالی آنها، نقش اصلی آنها در تامین آب، امنیت غذایی، انرژی و پایداری زیستمحیطی نباید نادیده گرفته شود. حفاظت از این منابع حیاتی باید بدون توجه به سیاست یا درگیری، در اولویت باشد.»
رامی خوری، تحلیلگر سیاسی، نیز این گزارش را «نگرانکننده» خواند و گفت نگرانی او را درباره همدستی رسانههای جریان اصلی آمریکا در «حملات جنایتکارانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درست مانند زمان جنگ علیه عراق دههها پیش و نسلکشی ongoing در غزه» تایید میکند. او افزود نشانه روزنامهنگاری غیرقابل اعتماد این است که واژههای شرطی مانند «گمانهزنی»، «گویا»، «ممکن است توسعه یافته باشد» و «معما» بیش از واقعیتهای قطعی و مبتنی بر شواهد به کار میرود.
یادآوری گزارشهای پیش از جنگ عراق
این جنجال یادآور انتقادهای گسترده از گزارشهای این روزنامه پیش از حمله تحت رهبری آمریکا به عراق است، زمانی که ادعاها درباره سلاحهای کشتار جمعی ادعایی صدام حسین به جلب حمایت عمومی از جنگ کمک کرد.
جودیت میلر، خبرنگار پیشین روزنامه، از جمله خبرنگارانی بود که ادعاها درباره برنامههای تسلیحاتی عراق را که بعدا بیاساس بودن آن ثابت شد، تقویت کرد. در سپتامبر ۲۰۰۲، میلر گزارشی نوشت که در آن ادعا شد عراق تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را تشدید کرده و به مقامهای آمریکایی استناد شد که مدعی بودند بغداد به دنبال لولههای آلومینیومی برای غنیسازی اورانیوم است.
دیک چنی، معاون رئیسجمهور پیشین آمریکا، برای تقویت استدلال دولت جورج بوش علیه عراق به گزارش روزنامه درباره لولههای آلومینیومی استناد کرد؛ ادعاهایی که بعدا رد شد. دو ماه پس از آغاز حمله به عراق در مارس ۲۰۰۳، میلر گزارشی نوشت که به نهادهای اطلاعاتی آمریکا استناد میکرد که دو تریلر مرموز یافتشده در عراق واحدهای سیار «تولید میکروب برای سلاح» هستند.
با این حال یک سال پس از آغاز جنگ آمریکا علیه عراق، روزنامه به کاستیهای جدی در گزارشهای خود در دوره منتهی به جنگ اذعان کرد، از جمله اتکا به جداشدگان و تبعیدیان عراقی خواهان تغییر حکومت. روزنامه نوشت: «ما مواردی از پوشش را یافتهایم که به اندازه لازم دقیق نبوده است.»
منبع: www.aljazeera.com

ترومای جنگ سودان به موج اعتیاد به مواد مخدر دامن زد





