هزاره مقبرهالشعرا؛ دیپلماسی شهری و ژئوپلیتیک ادبی تبریز
رویداد هزاره مقبرهالشعرا آزمونی راهبردی برای کارآمدی دیپلماسی شهری تبریز عنوان شده است. رونمایی از این رویداد در دوم دیماه پیشبینی شده است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از شهریار نیوز، رویداد هزاره مقبرهالشعرا صرفا یک پاسداشت تقویمی در محدوده جغرافیای آذربایجان دانسته نشده، بلکه آزمونی راهبردی برای کارآمدی دیپلماسی شهری تبریز عنوان شده است. مقبرهالشعرا تنها یک مدفن با ۴۰۰ شاعر و عارف نامی معرفی نشده، بلکه پیوند ادبی میان ملتهای منطقه دانسته شده است.
به گزارش شهریار نیوز، سرخاب قرنها پیش از جدا شدن قفقاز و آناتولی و بینالنهرین از این حوزه تمدنی، چهارراه تبادل فرهنگ و پایتخت بلاغت شرق معرفی شده است. در این چارچوب، خاقانی شروانی برجستهترین سفیر بالقوه برای پیوند تبریز با باکو، بغداد، ایروان، استانبول و آسیای میانه دانسته شده است.
خاقانی شروانی؛ شاعر پیوند قفقاز با تبریز
افضلالدین بدیل بن علی خاقانی شروانی (۵۲۰–۵۹۵ ه.ق)، نامآورترین سخنور مدفون در مقبرهالشعرا معرفی شده است. سفرهای چندباره او به حجاز، اقامت در بغداد، گذر از مداین و برگزیدن تبریز بهعنوان مأمن پایانی عمر، شبکهای از پیوند فرهنگی میان قفقاز جنوبی، آذربایجان و جهان عرب-اسلام دانسته شده است.
قصیده «ایوان مدائن» او با مطلع «هان ای دل عبرتبین از دیده نظر کن! هان! ایوان مدائن را آیینه عبرت دان...» معرفی شده است. او پس از دلبریدن از شروان، تبریز را «دارالامان آزادگی» یافت و سرود: «مرا دل سویِ تبریز است و آن اِقلیمِ روحانی که آنجا مَهبِطِ لطف است و جایِ شادمانیها» و «بَرَم سر سویِ تبریز و رَهم از بندِ محنتها که تبریز است جَنّات و نعیمِ جاودانیها». خاکسپاری او در جوار بزرگانی چون بابا حسن سرخابی و شمسالدین سجاسی، سرخاب را به سند همگرایی فرهنگی ایران و قفقاز بدل ساخته است.
مبانی نظری؛ از دیپلماسی شهری تا ژئوپلیتیک فرهنگی
برای تبدیل مقبرهالشعرا به پیشران دیپلماسی بینالمللی، به نظریه «دیپلماسی شهری و قدرت فراملی شهرها» در آرای جوردی بورخا (زاده ۱۹۴۱)، جامعهشناس شهری اسپانیایی و طراح بازآفرینی المپیک بارسلون، استناد شده است. از دیدگاه او، شهرداریها بازیگران مستقل ژئوپلیتیکاند و باید هویت ممتاز و روایت اختصاصی خود را به برند بینالمللی تبدیل کنند.
همچنین به مفهوم «ژئوپلیتیک منطقهای» در آرای دکتر پیروز مجتهدزاده، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس، اشاره شده است. به تعبیر او، آذربایجان و مشخصا شهر تبریز، «چهارراه ژئوپلیتیک ارتباطی ایران با غرب و شمال» است و فعالسازی پرونده هزاره مقبرهالشعرا، تبدیل سرمایه ادبی به قدرت نفوذ نرم منطقهای دانسته شده است.
تجربههای جهانی قونیه و ادینبرو
شهرداری قونیه در ترکیه با محور قرار دادن جلالالدین محمد بلخی (مولوی)، برگزاری آیینهای بینالمللی و دیپلماسی خواهرخواندگی با شهرهای مسیر سفر مولانا از بلخ و نیشابور تا دمشق، به پایتخت گردشگری معنوی جهان تبدیل شده و سالانه پذیرای بیش از ۲.۵ میلیون گردشگر خارجی دانسته شده است.
شهر ادینبرو در اسکاتلند نیز در سال ۲۰۰۴ بهعنوان نخستین شهر جهان به شبکه شهرهای خلاق ادبی یونسکو پیوست. تجلیل از والتر اسکات، رابرت بِرنز و آرتور کانن دویل خالق داستانهای شرلوک هولمز و خلق «هری پاتر» توسط جی. کی. رولینگ در کافههای بافت تاریخی ادینبرو، سالانه صدها میلیون پوند درآمد از طریق تورهای پیادهروی داستانی وارد اقتصاد شهری میکند.
نقشه راه؛ ۶ اقدام راهبردی تا دوم دیماه
نقشه راه پیشنهادی شامل تشکیل دبیرخانه دایمی خواهرخواندگیهای ادبی با شهرهای شماخی و گنجه، طوس، نیشابور و بغداد و تشکیل مجمع سالانه شهرداران این شهرها در تبریز است. پیشبرد پرونده ثبت تبریز در شبکه شهرهای ادبی یونسکو با تأکید بر پیشینه هزارساله مقبرهالشعرا، تأسیس جایزه بینالمللی ادبیات سرخاب (جایزه ادبی شهریار) در سطح کشورهای عضو اکو و حوزه تمدنی قفقاز و آناتولی، افتتاح دفتر نمایندگی مشترک فرهنگی در جوار آرامگاه، بازطراحی روایت کالبدی با فناوری واقعیت افزوده (AR) و تابلوهای چندزبانه فارسی، ترکی آذربایجانی، انگلیسی و عربی، و رایزنی برای تسهیل رفتوآمد پژوهشگران در قالب تورهای «از شروان تا تبریز» از دیگر اقدامات پیشنهادی است.
منبع: www.shahryartabriz.ir

مسابقه کتابخوانی ویژه کودکان و نوجوانان در منطقه ۸ تبریز





