عملیات ویوالدی؛ چگونه اوکراین با انسان و ماشین روسیه را عقب راند
عملیات ویوالدی اوکراین در بهار و تابستان در شرق این کشور با ترکیب نیروهای زبده، رباتهای زمینی، پهپادها و جنگ الکترونیک اجرا شد و ماه گذشته با توقف بخشی از پیشروی روسیه بهسوی کمربند مستحکم پایان یافت.

به گزارش تبریز فوری به نقل از رویترز، رباتهای زمینی مجهز به مسلسل به مواضع روسیه حمله کردند؛ سپس گروههای کوچک نیروهای زبده زیر پوشش پهپادها پیشروی کردند و اختلال الکترونیکی در آسمان سیگنالهای دشمن را مختل کرد.
این صحنهها در بهار و تابستان در میدانهای نبرد شرق اوکراین رقم خورد، جایی که عملیات ویوالدی سربازان و ماشینها را به شیوهای تازه ترکیب کرد تا نیروهای روسیه را عقب براند. این ضدحمله ماه گذشته در یک موفقیت کمسابقه میدانی برای اوکراین پایان یافت. هرچند سرزمین زیادی بازپس گرفته نشد، بخشی از پیشروی گازانبری روسیه بهسوی کمربند مستحکم شهرهای شرقی که میتواند برای سرنوشت جنگ حیاتی باشد، خنثی شد.
به گزارش رویترز که از پایگاه عملیات سپاه سوم در منطقه خارکیف در شمال شرق بازدید و با شش شرکتکننده از جمله نیروهای زمینی و فرماندهان ارشد گفتوگو کرده، این عملیات نشان داد با هماهنگی دقیق نیروهای بسیار آموزشدیده و مجموعهای گسترده از فناوریهای هوایی و زمینی، عبور از «منطقه مرگ»، گذرگاه پر از پهپاد در دو سوی خط مقدم که هر پیشرویی را بسیار پرهزینه کرده، ممکن است.
رباتها، پهپادها و گنبد حفاظتی
در جریان ویوالدی، اوکراین خودروهای زمینی کنترل از راه دور مجهز به مسلسلهای کالیبر بالا، نارنجکانداز یا مواد منفجره را برای حمله به مواضع روسیه به کار گرفت و برخی دیگر میدانهای مین را پاکسازی کردند. دستکم در یک مورد، رباتهای رزمی با پهپادهای بمبافکن چهارملخه تغییرکاربرییافته به پشت خطوط دشمن منتقل شدند؛ اقدامی که ارتش اوکراین آن را نخستین در نوع خود در این جنگ دانست.
همزمان با پیشروی تدریجی نیروهای تهاجمی، پهپادهای هوایی به سنگرهایی حمله کردند که ورود انسان به آنها در ابتدا بسیار خطرناک تشخیص داده شد. سپاه سوم که این عملیات را اجرا کرد، اعلام کرد یک «گنبد حفاظتی» جنگ الکترونیک که بر فراز میدان نبرد گسترده شده بود، پهپادهای دشمن را از کار انداخت.
فرماندهان گفتند ویوالدی نشان داد یکپارچهسازی هوشمندانهتر پهپادها و رباتها میتواند کمبود نیروی اوکراین در برابر ارتش بسیار بزرگتر روسیه را جبران کند. با این حال، اجرای این عملیات پیچیده به یکی از نیروهای برجسته اوکراین نیاز داشت و در بخشی از ارتباطات میدانی از نسخه نظامی سامانه استارلینک متعلق به ایلان ماسک استفاده شد.
سرتیپ آندری بیلتسکی گفت در جنگ متعارف، داراییهای میدانی یک گروهان یا گردان ممکن است شامل چند ده خودروی زرهی و چند مقر فرماندهی و دیدهبانی باشد: «اکنون، هزار دارایی میتواند همزمان در آسمان و روی زمین در یک منطقه باشد.» فرمانده سپاه سوم دمیترو روهوزیوک نیز گفت در حالی که نیروها پیشتر عمدتا در کنار خودروهای زرهی آموزش میدیدند، «اکنون در حال توسعه مفهومی هستیم که در آن پیادهنظام باید همراه با سامانههای رباتیک در آرایش رزمی باشد».
مقامهای روسیه بهطور علنی درباره این ضدحمله اظهارنظر نکردهاند، هرچند گفتهاند نیروهایشان به پیشروی در امتداد جبهه ۱۲۰۰ کیلومتری (۷۵۰ مایلی) در اوکراین ادامه میدهند. نیروهای مسکو نیز انواع پهپادهای هوایی و زمینی و جنگ الکترونیک را به کار میگیرند. این درگیری که نزدیک به پنج سال به طول انجامیده، جنگ مدرن را بازتعریف کرده و هر دو طرف برای توسعه پهپادها و countermeasureها رقابت کردهاند. وزارت دفاع روسیه به پرسشها درباره عملیات ویوالدی پاسخ نداد.
کریستوفر تاک، کارشناس مطالعات راهبردی در کینگز کالج لندن، ویوالدی را پیروزی محدودی دانست و گفت: «آنها توانستند شکستی مهم از نظر عملیاتی به روسها وارد کنند، از نظر خنثی کردن یکی از تلاشهای کلیدی آنها برای دور زدن کمربند مستحکم.» اما افزود: «با این حال همچنان یک عملیات تهاجمی است که تاثیر محلی داشت.»
چهار فصل ویوالدی و نبرد الکترونیکی واحد
نام این عملیات به چهار مرحله آن اشاره دارد، با الهام از کنسرتوهای «چهار فصل» این آهنگساز. مراحل اولیه شامل آمادهسازی مسیر برای حمله به زبانه و تحت تدابیر شدید امنیتی انجام شد و به گفته شرکتکنندگان، افراد کمی خارج از فرماندهی ارشد از اهداف نهایی طرح اطلاع داشتند.
از جمله اقدامات اولیه، بیرون راندن و از بین بردن نفوذیهای روسیه بود که در گروههای کوچک از میان دفاعیات نفوذپذیر عبور کرده و در داخل سرزمین تحت کنترل اوکراین جای پا ایجاد کرده بودند. پهپادهای تهاجمی برد متوسط مسیرهای تدارکاتی و مقرهای فرماندهی روسیه را دهها مایل پشت خط مقدم هدف قرار دادند، در حالی که واحدهای پدافند هوایی پهپادهای شناسایی روسیه را هدف گرفتند تا دید مسکو از آمادهسازیها کور شود.
نزدیکتر به میدان نبرد، خلبانان پهپاد همتایان روسی خود را شکار کردند و به پاکسازی آسمان بر فراز پیادهنظام اوکراین کمک کردند. فریب متعارف نیز نقش داشت؛ به گفته فرماندهان اوکراینی، یک حمله هماهنگ اولیه روسها را به دفاع از بخشی از زبانه کشاند، در حالی که یگانهای دیگر حمله اصلی را در نقطهای دیگر آماده میکردند.
پیشرویهای زمینی شامل تیمهای کوچکی بود که با دقت از منطقه مرگ عبور کردند و سپس برای بیرون راندن نیروهای مسکو از زبانه در ماه گذشته تجدید قوا کردند. به گفته آنها، حفظ شتاب برای جلوگیری از ایجاد دفاع پایدار دشمن حیاتی بود. محور هر مرحله، فرهنگ فرماندهی تازهای بود که هدف آن شکستن سلسلهمراتب rigid به سبک شوروی با تشویق ابتکار در میدان بود. یک فرمانده گروه پهپادی با نام ژورا گفت: «هیچ سرگردی جایی ننشسته که به ما بگوید چند سورتی پرواز میتوانیم انجام دهیم.»
فرماندهان اوکراینی اذعان کردند تکرار چنین عملیاتی با توجه به پیچیدگیهای فنی عبور از منطقه مرگ دشوار است؛ منطقهای که بیش از دهها مایل در دو سوی جبهه امتداد دارد و انبوه پهپادها در آسمان آن هر تحرکی را بالقوه مرگبار میکند. بیلتسکی گفت: «همه اینها به یک میدان نبرد الکترونیکی واحد نیاز دارد.» وی افزود: «حتی پیشرفتهترین یگانها، چه از ما و چه از دشمن، تنها در ابتدای این مسیر ایستادهاند.»
استارشیلد، نسخه نظامی سامانه ارتباط ماهوارهای استارلینک متعلق به اسپیسایکس ایلان ماسک، برای هدایت بسیاری از پهپادهای تهاجمی و دیگر سامانههای بدون سرنشین استفاده شد. این ضدحمله عمدتا پیش از آن به پایان رسیده بود که اوکراین ماه گذشته اعلام کرد محدودیتهایی بهطور ناگهانی بر استفاده از استارشیلد اعمال شده است. با این حال، این محدودیتها و ابهام درباره صادرکننده دستور، نگرانیهایی را در کییف درباره خطرات اتکا به این سامانه که جایگزین عملی برای آن وجود ندارد، برانگیخت.
به گفته بیلتسکی، با وجود کوچکتر بودن نیروی مهاجم اوکراین، تلفات آن در جریان ضدحمله حدود هفت برابر کمتر از روسیه بود و مجروحان از کشتهشدگان بیشتر بودند. این مقایسهها بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نبود. تلفات میدانی بهندرت اعلام میشود. برای کل جنگ، برآوردهای غربی مجموع تلفات دو طرف را صدها هزار نفر میدانند و تلفات روسیه بهمراتب از اوکراین بیشتر است.
هرچند ویوالدی به گفته تاک تغییری تعیینکننده به نفع اوکراین نبود، نشان داد کییف میتواند هزینه تصرف مناطق دفاعی حیاتی مانند کمربند مستحکم را برای روسیه بالا ببرد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه گفته است پیش از بررسی صلح، تمام دونتسک از جمله شهرهای کمربند مستحکم را میخواهد.
راب لی، تحلیلگر نظامی در موسسه پژوهش سیاست خارجی مستقر در آمریکا، گفت ویوالدی ظرفیت دیدگاه سپاه سوم را برای جنگ نشان داد، اما در منطقهای رخ داد که نسبت به برخی بخشهای دیگر جبهه اشباع کمتری از پهپاد داشت. وی افزود ماهها نبرد ثابت کرد عبور از منطقه مرگ همچنان چالشی جدی برای ارتش کمنیروی اوکراین است: «این نشان میدهد انجام عملیات تهاجمی در میدان نبرد چقدر دشوار است.»
منبع: www.straitstimes.com

کتائب حزبالله از عقبنشینی در جرفالصخر خودداری کرد





