نشست سهجانبه ترامپ، شی و پوتین در شنژن
به گزارش دنیای اقتصاد، چارلز کوپچان نوشت دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین قرار است در ۱۸ و ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲۷ و ۲۸ آبان ۱۴۰۵ در حاشیه اجلاس همکاریهای اقتصادی آسیا - اقیانوسیه در شنژن چین نشست سهجانبه برگزار کنند.

به گزارش دنیای اقتصاد، چارلز کوپچان، استاد روابط بینالملل در دانشگاه جورجتاون، در یادداشتی نوشت چند روز دیگر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، شی جینپینگ، رهبر چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه نشستی سهجانبه را در حاشیه اجلاس همکاریهای اقتصادی آسیا - اقیانوسیه در شنژن چین برگزار میکنند.
به گزارش والاستریت ژورنال، پوتین ماه گذشته ایده این گفتوگوی سهجانبه را بهعنوان فرصتی برای بحث درباره پایان دادن به جنگ در اوکراین مطرح کرد. هنوز هیچ برنامه قطعی اعلام نشده است، اما حتی چشمانداز این دیدار نیز نگرانیهای گستردهای را برانگیخته است.
نگرانیها از نشست سهجانبه
چارلز کوپچان، استاد روابط بینالملل در دانشگاه جورجتاون و عضو ارشد شورای روابط خارجی، در مقالهای در فارن افرز نوشت رادوسلاو سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، درباره تکرار کنفرانس ۱۹۴۵ یالتا هشدار داد؛ زمانی که فرانکلین روزولت و وینستون چرچیل در برابر فشار جوزف استالین برای تسلط اتحاد جماهیر شوروی بر اروپای شرقی تسلیم شدند.
سناتور آمریکایی کریس کونز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هیچ گفتوگویی درباره آینده اوکراین بدون حضور اوکراین بر سر میز مذاکره امکانپذیر نیست و تا زمانی که ترامپ در هر فرصتی به شی و پوتین سیگنال ضعف و سرسپردگی میدهد، مذاکره واقعی شکل نخواهد گرفت».
نویسنده میافزاید این نگرانیها کاملا موجه است؛ ترامپ سابقهای طولانی در نزدیک شدن به خودکامگان و همزمان پشتکردن به متحدان دموکرات دارد و اگر با شی و پوتین بر سر یک میز بنشیند، باید از فروختن شرکای اروپایی و آسیایی که در این نشست حضور ندارند، پرهیز کند. با توجه به شخصیتهای سرسخت هر سه رهبر و منافع ملی متضاد، این نشست ممکن است در نهایت پیشرفت اندکی در مسائل کلان داشته باشد.
با این وجود، به باور نویسنده، ترامپ کار درستی میکند که به نشست با شی و پوتین میپیوندد. تاکنون هیچ رئیسجمهور آمریکایی نشست سهجانبهای با رهبران چین و روسیه برگزار نکرده است و گفتوگوهای پیشنهادی میتواند یخ روابط را بشکند و عادیسازی گفتوگوهای بسیار ضروری را آغاز کند. اقتدارگرایی قرار نیست از بین برود و حکومتهای خودکامه و دموکراسیها باید بیاموزند که برای مهار رقابتهای ژئوپلیتیک و مقابله با چالشهای جهانی در دنیایی بههموابسته همکاری کنند.
کانونهای بحران: کره، اوکراین و ایران
نویسنده مینویسد اگر ترامپ با شی و پوتین دیدار کند، باید انتظارات را پایین نگه دارد و بر پیشرفتهای معنادار هرچند محدود در تعداد اندکی از مسائل کلیدی تمرکز کند: کانونهای بحران در شبهجزیره کره، اوکراین و ایران و همچنین کنترل تسلیحات و ثبات راهبردی. حتی اگر اجلاس هیچ نتیجه ملموسی نداشته باشد، باز هم ارزشمند خواهد بود و مسیر را برای جانشینان جهت پیشبرد همکاری قدرتهای بزرگ فراتر از مرزهای ایدئولوژیک هموار میکند.
به نوشته او، شبهجزیره کره بهترین فرصت را برای همکاری فراهم میکند. در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، لی جائه میونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، طرحی برای عادیسازی روابط با پیونگیانگ ارائه کرد؛ از جمله پیشنهادی برای جایگزینی آتشبس سال ۱۹۵۳ شبهجزیره با یک رژیم صلح که احترام به نظامهای سیاسی یکدیگر و بهرسمیتشناختن تفاوتها را تبلیغ میکند. لی از رویکردی مرحلهای برای خلع سلاح هستهای کره شمالی حمایت کرده که با توقف اولیه توسعه تسلیحات آغاز میشود. ترامپ گفته میخواهد تنشها را کاهش دهد و به دنبال دیدار با کیم جونگ اون است و پکن و مسکو نیز خواهان رابطهای باثبات میان دو کره هستند.
چشمانداز پیشرفت بهسوی پایان دادن به جنگ در اوکراین بسیار تیرهتر اما غیرممکن نیست. نویسنده مینویسد ترامپ مدتهاست در برابر تشدید تحریمها علیه مسکو مقاومت کرده، از سرمایهگذاریهای تجاری بالقوه با روسیه سخن میگوید و در هفتههای اخیر حتی توافقی با پوتین برای ورود بیشتر گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی منعقد کرد و دور جدید تحریمهای کنگره علیه مسکو را لغو کرد. به باور او، ترامپ میتواند از شی بخواهد برای مهار پوتین کمک کند، زیرا چین حامی دیپلماتیک کرملین، بزرگترین خریدار نفت و گاز روسیه و تأمینکننده اصلی اقلام دومنظوره مانند نیمههادیها و ابزارهای فنی حیاتی برای تولید تسلیحات روسیه است.
نویسنده به اثرات جنگ بر روسیه اشاره میکند: حملات پهپادی اوکراین تلفات سنگینی به بخش نفت و شبکههای لجستیکی روسیه وارد میکند و شهروندان روس با کمبود فزاینده بنزین و کالاهای اساسی مواجهاند. در همین حال، ماهانه حدود ۳۵ هزار سرباز روس در شرق اوکراین جان خود را از دست میدهند یا بهشدت مجروح میشوند. او پیشنهاد میکند ترامپ و شی، پوتین را برای گامهای محدود از جمله توافق روسیه و اوکراین با میانجیگری و نظارت واشنگتن و پکن برای پایان دادن به حملات به تأسیسات انرژی، اهداف غیرنظامی و کشتیرانی تجاری و خودداری از اقداماتی مانند نفوذ به حریم هوایی ناتو و تهدید هستهای تحت فشار بگذارند.
درباره ایران نیز نویسنده مینویسد ترامپ میتواند از اجلاس سهجانبه برای درخواست کمک جهت بیرونکشیدن ایالات متحده از جنگ با ایران استفاده کند؛ جنگی که هرجومرج منطقهای و جهش قیمت نفت را به همراه داشته و کشتیرانی از طریق تنگههای هرمز و بابالمندب را مختل کرده است. چین همچنان خریدار نفت ایران است و روسیه نیز دادههای هدفگیری ماهوارهای و پشتیبانی لجستیکی ارائه میدهد. اما چون چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است، در کاهش قیمت انرژی از طریق باثباتسازی صادرات از خاورمیانه نفع حیاتی دارد و ذخایر بزرگ نفت آن بهشدت کاهش یافته است. نویسنده پیشنهاد میکند ترامپ از شی بخواهد جریان اقلام دومنظوره چینی به ایران را متوقف یا کند نماید و ایران را برای دست برداشتن از برخی مطالبات مانند خروج نیروهای آمریکایی از خلیجفارس، آزادسازی داراییهای مسدودشده و لغو تحریمها تحت فشار قرار دهد.
کنترل تسلیحات و ایده کنسرت جهانی
نویسنده مینویسد ترامپ باید با پیگیری مذاکرات کنترل تسلیحات با پوتین و شی، ثبات استراتژیک آینده را ترویج کند. تمامی توافقهای کنترل تسلیحات میان واشنگتن و مسکو منقضی شدهاند و آخرین پیمان هستهای، استارت جدید، در ماه فوریه به پایان رسید. در ماه اکتبر، ترامپ پیشنهاد داد اجلاس سهجانبه شامل بحث درباره کنترل تسلیحات هستهای باشد. چین مدتهاست در برابر پیوستن به این گفتوگوها مقاومت کرده، اما پنتاگون پیشبینی میکند چین تا سال ۲۰۳۰ بیش از هزار کلاهک عملیاتی داشته باشد، در حالی که آمریکا و روسیه هر کدام حدود ۱۸۰۰ کلاهک عملیاتی دارند.
او پیشتر، از جمله در مقالهای در سال ۲۰۲۱ در فارن افرز به همراه ریچارد هاس، استدلال کرده که یک کنسرت جهانی با الگوبرداری از کنسرت اروپای قرن نوزدهم بهترین امید برای مهار رقابتهای ژئوپلیتیک در دنیای چندقطبی است. علاوه بر آمریکا، چین و روسیه، یک کنسرت جدید شامل هند، ژاپن، اتحادیه اروپا و نمایندگانی از آفریقا، آمریکای لاتین، خاورمیانه و جنوب شرق آسیا خواهد بود. اما هنوز زمان شکلگیری آن فرانرسیده است، زیرا تهاجم پوتین به اوکراین در سال ۲۰۲۲ و حمایت شی از روسیه، امیدها به عادیسازی خویشتنداری را نقش بر آب کرده و رویکرد اول آمریکای ترامپ از اقدام مشترک فاصله میگیرد.
با این حال، نویسنده نتیجه میگیرد دیپلماسی سنتشکنانه ترامپ رویهای مفید ایجاد میکند و پنجره اورتون دیپلماتیک را گشادتر میسازد؛ مفهومی که توصیف میکند کدام ایدهها در هر مقطع زمانی قابلقبول به شمار میروند. جلوگیری از درگیری قدرتهای بزرگ، ایالات متحده را ملزم میکند روابط سازندهای با چین و روسیه برقرار کند و ترامپ به خاطر آغاز گفتوگوی سهجانبهای که جانشینانش میتوانند پیش ببرند، شایسته اعتبار است.
منبع: donya-e-eqtesad.com

تردید سئول درباره دیدار ترامپ و کیم پس از رایزنی با پکن






