۲۷ آبان ۱۴۰۵، چهارشنبه تبریز ۴°
دلار۲۶۶٬۷۱۰ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۴٬۴۴۰ تومان • ٪۰٫۰۰درهم۷۲٬۶۷۱ تومان • ٪۰٫۰۰لیر۵٬۲۸۰ تومان • ٪۰٫۰۰پوند۳۵۲٬۷۶۰ تومان • ٪۰٫۰۰طلای ۱۸ عیار۲۴٬۶۵۰٬۰۰۰ تومان • ٪۰٫۰۰
تبریز فوری
خبر فوری

میکی‌ماوس ۹۸ ساله شد؛ از انیمیشن تا برند فرهنگی

موش کارتونی میکی‌ماوس که در ۱۸ نوامبر ۱۹۲۸ با انیمیشن کوتاه «کشتی بخار ویلی» در نیویورک ظاهر شد، امروز یکی از نمادهای شناخته‌شده صنعت سرگرمی جهان است.

· ۵ دقیقه مطالعه
میکی‌ماوس ۹۸ ساله شد؛ از انیمیشن تا برند فرهنگی
تصویری از شخصیت میکی‌ماوس در کنار عنوان گزارش

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، در ۱۸ نوامبر ۱۹۲۸، انیمیشن کوتاه «کشتی بخار ویلی» در نیویورک به نمایش درآمد. به گزارش ایسنا، کمتر کسی می‌توانست تصور کند موش کوچکی که روی عرشه یک کشتی بخار سوت می‌زند، روزی به یکی از نمادهای شناخته‌شده صنعت سرگرمی جهان تبدیل شود. البته تولد میکی‌ماوس صرفا حاصل یک ایده ناگهانی و خلاقانه نبود. والت دیزنی پیش از آن شخصیت دیگری به نام «اسوالد، خرگوش خوش‌شانس» را در اختیار داشت، اما پس از اختلاف بر سر حقوق این شخصیت، کنترل آن را از دست داد. همین تجربه، اهمیت مالکیت معنوی شخصیت و حقوق بهره‌برداری از آن را برای دیزنی روشن کرد.

تغییر در طول زمان

میکی‌ماوس در نخستین سال‌های حضورش، شخصیتی بازیگوش، کنجکاو و گاهی دردسرساز بود. او قرار نبود همیشه قهرمانی بی‌نقص باشد؛ اشتباه می‌کرد، شیطنت داشت و در موقعیت‌های مختلف واکنش‌هایی نشان می‌داد که او را به یک شخصیت قابل‌فهم برای مخاطب تبدیل می‌کرد. حتی ظاهرش نیز در طول زمان تغییر کرد؛ دستکش‌های سفید، کفش‌های بزرگ و شکل بدون تغییر بدن او به‌تدریج به نشانه‌هایی تبدیل شدند که شناسایی‌اش را آسان‌تر می‌کردند. در واقع، میکی‌ماوس یک تصویر ثابت نبود، بلکه شخصیتی بود که در جریان تولید آثار مختلف شکل می‌گرفت و تغییر می‌کرد.

البته این تغییرات تنها به تغییر سلیقه سازندگان برنمی‌گشت؛ شخصیت‌های داستانی برای ادامه حضور در زندگی مخاطبان، ناگزیرند با زمانه خود ارتباط برقرار کنند. شخصیتی که در یک دوره برای مخاطب جذاب است، در دوره‌ای دیگر به تغییر در رفتار و ظاهر نیاز دارد. میکی‌ماوس نیز در طول سال‌ها از آن موش پرتحرک و بازیگوش اولیه فاصله گرفت و در قالب‌های مختلف، از انیمیشن‌های سینمایی تا برنامه‌های تلویزیونی و محصولات سرگرمی، دوباره به مخاطبان معرفی شد.

از تصویر تا بازار

میکی‌ماوس از قاب تصویر خارج شد. صاحبان امتیاز شخصیت میکی‌ماوس خیلی زود دریافتند که باید او را به بازار محصولات فرهنگی وارد کنند؛ بنابرین در اولین تجربه، میکی‌ماوس روی نوشت‌افزارها ظاهر شد و این آغاز مسیری بود تا در ادامۀ روند تقویت بازارپردازی فرهنگی، درآمدزایی از شخصیت نیز افزایش یابد. البته تصویر یک شخصیت روی یک لباس یا تولید انبوه عروسک‌های آن الزاما به معنای شکل‌گیری یک بازار فرهنگی نیست. آنچه اهمیت دارد، پیوند میان محتوایی است که شخصیت را به مخاطب معرفی می‌کند، محصولاتی که امکان استفاده روزمره از آن را فراهم می‌کنند و سازوکاری که این ارتباط را ادامه می‌دهد.

از همینجا بود که میکی‌ماوس به‌تدریج به بخشی از یک نظام تولید و توزیع گسترده تبدیل شد که هر محصول تازه می‌توانست حضور شخصیت را در موقعیتی خارج از داستان اولیه ادامه دهد. وقتی کودکی عروسک میکی‌ماوس را در اتاقش نگه می‌دارد یا از دفترچه‌ای با تصویر او استفاده می‌کند، این شخصیت دیگر فقط متعلق به زمان تماشای انیمیشن نیست؛ بخشی از تجربه روزمره او شده است. البته چنین موفقیتی بدون توجه به حقوق مالکیت فکری و نظارت بر استفاده از شخصیت ممکن نبود.

تجربه ایران و ماندگاری شخصیت

در ایران نیز طی سال‌های گذشته شخصیت‌های مختلفی در انیمیشن و مجموعه‌های تلویزیونی متولد شدند که بعضی از آن‌ها توانسته‌اند مخاطبان فراوانی پیدا کنند. شخصیت‌های «کلاه‌قرمزی» و «شکرستان» و یا حتی «جناب‌خان» از جمله نمونه‌هایی هستند که در کنار محبوبیت رسانه‌ای، تجربه‌هایی در زمینه تولید محصولات جانبی داشته‌اند. در سال‌های اخیر نیز شخصیت‌هایی مانند «بچه‌زرنگ»، «فیل‌شاه»، «پسر دلفینی» و «ببعی قهرمان» در مسیر ساخت محصولات جانبی قرار گرفته‌اند. با این حال، میان تولید یک شخصیت و تبدیل آن به یک برند فرهنگی فاصله‌ای وجود دارد که صرفا با ساخت یک انیمیشن موفق پر نمی‌شود. لازمه ماندگاری شخصیت در ذهن مخاطب، تولید و عرضه محصولات جانبی همزمان با پخش اثر است و این موضوع مستلزم آن است که از مرحله پیش‌تولید، اقدامات برای ساخت عروسک، تولید نوشت‌افزار، ساخت بازی ویدیویی و... انجام شود و همزمان با اکران، محصولات نیز در بازار عرضه شوند.

در این بین البته کیفیت محصول تولیدشده نیز اهمیت دارد. اگر قرار باشد کالای تولیدشده از پلاستیک نامرغوب ساخته شود و یا پس از تولید، خروجی عروسک و سایر محصولات، کمترین شباهت به شخصیت اصلی را داشته باشد، طبیعتا مورد استقبال هم قرار نمی‌گیرد. موضوعاتی که طراحان شخصیت میکی‌ماوس با دقت فراوان در طول یک قرن گذشته به آن پایبند بودند تا این شخصیت به چنین طول عمری برسد.

از طرفی اگر داستان‌ها و موقعیت‌های تازه‌ای برای شخصیت تعریف نشود، حتی حضور مداوم در رسانه‌ها هم کارکردی ندارد. مسئله اصلی این است که سازندگان از ابتدا برای ادامه مسیر شخصیت برنامه داشته باشند؛ بدانند او چه ویژگی‌هایی دارد، در چه جهان داستانی زندگی می‌کند، چه ظرفیت‌هایی برای روایت‌های تازه دارد و قرار است چه نسبتی با مخاطبان خود برقرار کند.

میکی‌ماوس حالا پس از حدود ۱۰۰ سال حضور موفق در عرصه تولید و خلق داستان، یادآور این نکته است که ماندگاری یک شخصیت به یک اتفاق یا حتی یک اثر موفق وابسته نیست. پشت این موش کارتونی، سال‌ها طراحی، روایت، بازآفرینی، حفاظت از حقوق مالکیت فکری و توسعه بازار قرار دارد؛ مجموعه‌ای از فعالیت‌ها که در کنار هم امکان حضور او را در موقعیت‌های تازه فراهم کرده‌اند.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

اصلاح ۲۰ ثانیه‌ای هم مانع توقف انتشار «یل» نشد

فرهنگ و هنر · ۱ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
فرهنگ و هنر

حضور نویسنده فرانسوی‌تبار در گروه تألیف کتاب هدیه‌های آسمان

نام کلر (سمیه) ژوبرت در گروه تألیف کتاب «هدیه‌های آسمان» پایه دوم دبستان ثبت شده است. او متولد پاریس است و از سال ۱۳۶۲ در ایران زندگی می‌کند و در حوزه ادبیات دینی کودک فعالیت دارد.

۲۷ آبان ۱۴۰۵ ۰۲:۴۶۴ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر