محلهمحوری در آذربایجان شرقی؛ پیوند مدیریت با مشارکت
مدیریت محلهمحور از ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم در دستور کار مسئولان آذربایجان شرقی قرار گرفته و سه محور حکمرانی مشارکتی، برنامه اقدام تبریز و مشارکت مساجد پیگیری شده است.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، محلهمحوری بهعنوان یکی از الگوهای مدیریت اجتماعی و شهری در آذربایجان شرقی مورد توجه مسئولان اجتماعی و سیاسی استان قرار گرفته است.
به گزارش ایرنا، این الگو بر این اصل استوار است که بخش قابل توجهی از مسائل و نیازهای اجتماعی باید با مشارکت مستقیم ساکنان محلات، نهادهای محلی و دستگاههای اجرایی شناسایی و برای رفع آنها برنامهریزی شود. بررسی اقدامات انجامگرفته نشان میدهد سه محور اصلی شامل تبیین الگوی حکمرانی محلهمحور، پیگیری برنامه اقدام محلهمحور در شهرستان تبریز و تقویت مشارکت مساجد و گروههای مردمی در کانون توجه قرار داشته است.
گذار از مدیریت متمرکز به حکمرانی مشارکتی
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی در تشریح اهمیت مدیریت محلهمحور، این رویکرد را گذار از مدیریت متمرکز به حکمرانی مشارکتی دانسته است.
مرتضی محمدزاده با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، اجتماعی و خیرخواهانه در اداره امور محلات، بر این نکته تأکید کرده است که محلهمحوری نباید صرفاً به تعیین محدودههای جغرافیایی یا ایجاد ساختارهای اداری محدود شود، بلکه باید به بستری برای حضور مؤثر مردم در شناسایی و حل مسائل اجتماعی تبدیل شود.
از منظر اجرایی، تحقق چنین الگویی مستلزم شناسایی ظرفیتهای هر محله، تشکیل شبکه ارتباطی میان مردم و دستگاههای اجرایی، اولویتبندی مشکلات و تعریف برنامههای مشخص برای رفع آنهاست.
برنامه اقدام محلهمحور در تبریز
یکی دیگر از محورهای پیگیری این رویکرد، برگزاری نشست برنامه اقدام مدیریت محلهمحور شهرستان تبریز بوده است. در این نشست، پروین اشراقی اسکویی، مدیرکل امور اجتماعی استانداری آذربایجان شرقی بر ضرورت توجه به ظرفیت محلات در حل مسائل و مدیریت ناترازیها تأکید کرده است.
در این چارچوب، مدیریت محلهمحور بهعنوان یکی از راهکارهای افزایش تابآوری اجتماعی و استفاده بهینه از ظرفیتهای محلی مطرح شده است. توجه به مدیریت مصرف انرژی، ارتقای مسئولیتپذیری اجتماعی، استفاده از ظرفیت گروههای مردمی و افزایش آگاهی شهروندان از جمله زمینههایی است که میتواند در برنامههای محلهمحور مورد توجه قرار گیرد.
برگزاری نشست برنامه اقدام در شهرستان تبریز یکی از گامهای هماهنگی و برنامهریزی برای پیگیری این رویکرد دانسته شده است؛ هرچند برای ارزیابی میزان پیشرفت آن، انتشار اطلاعات مربوط به تعداد محلات هدف، برنامههای مصوب و نتایج اجرایی ضروری عنوان شده است.
مساجد تبریز؛ کانون مشارکت مردمی در محلات
مساجد تبریز با تکیه بر ظرفیت اجتماعی، فرهنگی و مردمی خود، بهعنوان یکی از محورهای پیشبرد مدیریت محلهمحور مورد توجه قرار گرفتهاند. بر اساس اعلام مرکز رسیدگی به امور مساجد آذربایجان شرقی، در قالب طرح فعالسازی مساجد، ۳۶۵ مسجد در سطح استان و ۷۶ مسجد در شهر تبریز برای توسعه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی انتخاب شدهاند.
در این طرح، علاوه بر هیئت امنای مساجد، شوراهای فرهنگی و اجتماعی نیز برای تقویت نقش این مراکز در شناسایی و پیگیری مشکلات مردم تشکیل شده است. همچنین شهرداری تبریز از انعقاد ۳۰ قرارداد خدماترسانی با مساجد، اجرای ۵۲ برنامه فرهنگی، ورزشی و یادواره شهدا با محوریت مساجد و اختصاص ۸۰ میلیارد ریال در قالب هبه و تخفیف عوارض خبر داده است.
برگزاری اردوی جهادی پزشکی و دندانپزشکی رایگان در مسجد امام رضا(ع) محله طالقانی در روزهای ۲۶ و ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵، با مراجعه بیش از یکهزار نفر، نمونهای از تبدیل مساجد به پایگاه ارائه خدمات مستقیم به شهروندان عنوان شده است. همچنین طرح پیشنهادی اطلس مساجد تبریز با تقسیم شهر به ۱۰ منطقه و تعیین مسجد محوری در هر منطقه، با هدف ساماندهی ظرفیت مساجد و تقویت خدمات محلهای مطرح شده است.
حجت الاسلام و المسلمین احمد مطهری اصل، نماینده ولیفقیه در آذربایجان شرقی و امام جمعه تبریز با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به طرح محلهمحوری و مسجدمحوری، بر لزوم پیگیری جدیتر این برنامه و دستیابی به نتایج ملموس تأکید کرده است.
تجربه تسهیلگری و ضرورت شاخصهای ارزیابی
تجربه دفاتر تسهیلگری و توسعه محلی در تبریز یکی از نمونههای عملی مدیریت محلهمحور دانسته شده که با هدف توانمندسازی ساکنان و کاهش آسیبهای اجتماعی در مناطق حاشیهنشین شکل گرفت. بر اساس آمار اعلامشده در سال ۱۳۹۸، چهار دفتر تسهیلگری در تبریز فعالیت داشتند که بیش از ۸۰ هزار نفر را تحت پوشش قرار داده بودند. محلات ملازینال، خلیلآباد و ایدهلو از جمله مناطق هدف این دفاتر بودند.
اجرای طرحهایی مانند «بانک زمان» برای حمایت از سالمندان در محله ایدهلو و برنامه جذب حامیان آب در خلیلآباد از نمونههای مشارکتمحور این تجربه بوده است. پژوهشی که در سال ۱۴۰۴ درباره عملکرد این دفاتر منتشر شد و نظرات ۳۸۲ نفر از ساکنان چهار محله را بررسی کرد، نشان داد میزان اثربخشی دفاتر در محلات مختلف یکسان نبوده است. بر اساس این پژوهش، ملازینال و تا حدی قربانی عملکرد بهتری داشتند، در حالی که ناپایداری نهادی و ضعف ارتباطات از چالشهای دفاتر ایدهلو و خلیلآباد بود. پروژه ملی دفاتر تسهیلگری در سال ۱۴۰۱ به پایان رسید.
در گزارشی با موضوع «از حجرههای بازار تا محلهمحوری مدرن؛ قصه نیمقرن حمایت اجتماعی در تبریز» نیز به تجربه مشارکت بازاریان، معتمدان و گروههای مردمی در حمایت از نیازمندان پرداخته شده است. آنچه از مجموعه اقدامات برمیآید، نشاندهنده توجه به ضرورت تقویت مدیریت مشارکتی است، با این حال موفقیت مدیریت محلهمحور نه با تعداد نشستها، بلکه با میزان مشارکت واقعی مردم و بهبود قابل اندازهگیری کیفیت زندگی ساکنان سنجیده خواهد شد.
منبع: www.irna.ir

تکمیل تصفیهخانه آب پیرانشهر به ۱۵۰۰ میلیارد ریال نیاز دارد










