خراسان رضوی چقدر از ظرفیت خود در جذب گردشگر خارجی استفاده می‌کند؟

به گزارش ایسنا، با وجود ظرفیت‌های گردشگری خراسان رضوی، سفر بسیاری از گردشگران خارجی به مشهد همچنان به زیارت و بازدید از چند مقصد مشخص محدود می‌شود و بخش زیادی از جاذبه‌های گردشگری استان برای آن‌ها ناشناخته مانده است. ضعف تبلیغات در بازارهای بین‌المللی، ایران‌هراسی و محدود بودن بسته‌های متنوع سفر از جمله مسائلی است که می‌تواند بر میزان جذب گردشگران خارجی تاثیر بگذارد. حضور گردشگران خارجی در کنار آثار فرهنگی و اجتماعی، می‌تواند به رونق هتل‌ها، مراکز اقامتی، رستوران‌ها و کسب‌وکارهای محلی نیز کمک کند.

نبود محدودیت برای ورود گردشگران خارجی

سعید ولی‌زاده، رئیس دفاتر مسافرتی مشهد با اشاره به وضعیت ورود گردشگران خارجی به خراسان رضوی، اظهار کرد در حال حاضر محدودیتی برای ورود گردشگران خارجی از کشورهای مختلف به ایران وجود ندارد و حتی برای بسیاری از این گردشگران امکان صدور ویزا در فرودگاه مشهد فراهم شده است.

وی افزود بیشتر زائران خارجی که در حال حاضر به مشهد سفر می‌کنند از کشور عراق هستند. همچنین زائرانی از سایر کشورها که امکان پرواز به ایران را دارند وارد کشور می‌شوند. مسیر پروازی استانبول نیز برای گردشگرانی که قصد دارند از این طریق به ایران سفر کنند، برقرار است و محدودیتی در این زمینه وجود ندارد.

رئیس دفاتر مسافرتی مشهد تصریح کرد اطلاعات مربوط به شرایط ورود و دریافت ویزا از طریق سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های ایران در کشورهای مختلف در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد و در حال حاضر برای اتباع بسیاری از کشورها امکان ورود بدون روادید به ایران فراهم است.

وی خاطرنشان کرد گردشگرانی که از طریق دفاتر خدمات مسافرتی وارد کشور می‌شوند تمام برنامه‌های سفرشان از سوی آژانس‌ها مدیریت می‌شود. گردشگران سلامت نیز پیش از ورود، با آژانس‌های مسافرتی دارای مجوز گردشگری سلامت هماهنگی می‌کنند و این گردشگران با اهداف مختلفی از جمله زیارت، سیاحت و دریافت خدمات سلامت به مشهد سفر می‌کنند.

ولی‌زاده با اشاره به تاثیر حضور گردشگران خارجی بر اقتصاد استان، تاکید کرد این گردشگران با مراجعه به هتل‌ها، مراکز اقامتی، رستوران‌ها و سایر اماکن مورد نیاز، به رونق فعالیت‌های اقتصادی کمک می‌کنند و حضور آن‌ها می‌تواند در ایجاد و حفظ اشتغال در بخش‌های مرتبط با گردشگری موثر باشد.

وی گفت گردشگرانی که به‌صورت قانونی وارد کشور می‌شوند و مطابق مقررات سفر می‌کنند برای استان مشکلی ایجاد نمی‌کنند و حتی در شرایط جنگی نیز ورود و خروج گردشگران با رعایت ضوابط و در شرایط امنیتی ادامه داشته است.

ایران‌هراسی و ضعف تبلیغات؛ موانع جذب گردشگر

فرید جواهرزاده، عضو شورای علمی پژوهشکده گردشگری با بیان اینکه مشهد سالانه میزبان میلیون‌ها زائر و گردشگر داخلی و خارجی است، اظهار کرد وجود هتل‌ها، هتل‌آپارتمان‌ها، مهمان‌پذیرها، دفاتر خدمات مسافرتی و ظرفیت‌های حمل‌ونقل هوایی، ریلی و جاده‌ای نشان‌دهنده برخورداری خراسان رضوی از زیرساخت‌های مناسب گردشگری است.

وی افزود در کنار ظرفیت منحصربه‌فرد مشهد در حوزه گردشگری زیارتی به واسطه وجود بارگاه مطهر امام رضا(ع)، جاذبه‌های متعددی برای توسعه سایر انواع گردشگری در استان وجود دارد که تاکنون به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.

این کارشناس گردشگری تصریح کرد عمده مسیرهای گردشگری اطراف مشهد به شهرهایی مانند توس، نیشابور، طرقبه، شاندیز و در برخی موارد کلات محدود می‌شود و کمتر شاهد برگزاری تورهایی به مقاصدی مانند نشتیفان خواف، تربت‌جام، تربت‌حیدریه و سبزوار هستیم.

جواهرزاده گفت خراسان رضوی می‌تواند سهم بیشتری از گردشگران خارجی را که از طریق توراپراتورها وارد کشور می‌شوند، جذب کند و تحقق این موضوع مستلزم طراحی و معرفی بسته‌های سفر ویژه گردشگران خارجی است؛ بسته‌هایی که علاوه بر معرفی جاذبه‌های استان، به افزایش مدت ماندگاری و اقامت گردشگران نیز کمک کند.

وی خاطرنشان کرد توسعه گردشگری خراسان رضوی تا حد زیادی از شرایط کلی گردشگری ایران تاثیر می‌پذیرد و در شرایطی که کشور با تبلیغات ایران‌هراسانه برخی کشورها مواجه است، عملا با چالشی جدی در حوزه گردشگری روبه‌رو هستیم.

جواهرزاده تصریح کرد معرفی جاذبه‌های گردشگری استان صرفا با انتشار بروشور، نقشه و پمفلت امکان‌پذیر نیست و استفاده از ظرفیت اینفلوئنسرها، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات ماهواره‌ای در رسانه‌های بین‌المللی و حضور در نمایشگاه‌های بزرگ گردشگری جهان می‌تواند موثر باشد. همچنین تعامل با توراپراتورها و برگزاری تورهای آشناسازی با حضور توراپراتورها و افراد تاثیرگذار حوزه گردشگری ضروری است.

رئیس پیشین انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران افزود توسعه ناوگان هوایی، زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای، فرودگاه‌ها و آزادراه‌ها از ضرورت‌های توسعه گردشگری خراسان رضوی است و در کنار افزایش تعداد تخت‌های رسمی، ارتقا کیفیت خدمات هتلداری و مهمان‌نوازی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی بیان کرد آموزش نباید صرفا به کارکنان تاسیسات گردشگری محدود شود بلکه رانندگان تاکسی، ارائه‌دهندگان خدمات عمومی، مغازه‌داران و کسبه محلی نیز به‌عنوان بخش‌هایی از زنجیره تامین گردشگری باید آموزش‌های لازم را ببینند.

جواهرزاده گفت گردشگری سلامت، اکوتوریسم، طبیعت‌گردی و سوغات زیارت از جمله ظرفیت‌های مکمل اقتصاد زیارت هستند و گوهرسنگ‌ها، سنگ‌های قیمتی، چرم و سایر مصنوعات و هنرهای دستی نیز از جمله ظرفیت‌های اقتصادی استان محسوب می‌شوند.

وی اظهار کرد در صورتی که اصول حفاظت از محیط زیست در فعالیت‌های گردشگری رعایت نشود، حضور گردشگران می‌تواند آثار مخربی بر محیط طبیعی بر جای بگذارد و برخی سفرهای بی‌ضابطه و فعالیت خودروهای آفرود گاهی خسارت‌هایی به درختان و پوشش گیاهی استان وارد می‌کنند. آموزش گردشگران و استفاده از راهنمایان متخصص از راهکارهای کاهش آسیب‌های طبیعت‌گردی است.

توزیع هوشمند گردشگران با اکوسیستم زیوان تا نوروز

مصطفی شریف، مدیرعامل شرکت توسعه گردشگری شهرداری مشهد با اشاره به اقدامات این شرکت برای میزبانی از زائران و گردشگران خارجی، اظهار کرد در قالب اکوسیستم زیوان خدمات مختلفی برای زائران غیرایرانی پیش‌بینی شده که از جمله آن‌ها می‌توان به خدمات تبدیل ارز، راهنمای سفر و رزرو اشاره کرد.

وی افزود در اکوسیستم زیوان، بخش زیوان پی برای تبدیل ارز، بخش زیوان AI برای راهنمای سفر و بخش زیوان ۷۲۴ برای انجام امور رزرواسیون در نظر گرفته شده است.

مدیرعامل شرکت توسعه گردشگری شهرداری مشهد ادامه داد در مجموعه پارک غدیر و منطقه گردشگری هفت‌حوض میزبان زائران غیرایرانی هستیم که برای تفریح و استفاده از ظرفیت‌های این مجموعه‌ها مراجعه می‌کنند.

شریف تصریح کرد در قالب اکوسیستم زیوان، فعالان صنعت گردشگری مشهد از جمله خانه‌های تاریخی، رستوران‌ها و مراکز تفریحی را در این مجموعه قرار می‌دهیم تا زائران غیرایرانی بتوانند به زبان مادری خود برنامه سفرشان را تنظیم کرده و خدمات مورد نیاز را رزرو کنند.

وی گفت اطلاعات اطلس جامع جاذبه‌های گردشگری مشهد در بخش زیوان AI مورد استفاده قرار می‌گیرد و با توسعه بخش زیوان AI که قرار است تا نوروز افتتاح شود، امکان ارائه برنامه سفر متناسب با شرایط هر زائر از جمله بودجه، مدت اقامت، سلیقه، وسیله حمل‌ونقل، تعداد همراهان، شرایط ترافیکی و آب‌وهوایی فراهم خواهد شد تا توزیع گردشگران به‌صورت هوشمند انجام شود.

شریف گفت شهرداری مشهد به‌طور مشخص متولی تامین زیرساخت‌های گردشگری خارجی نیست، بلکه مسئولیت تامین زیرساخت‌های گردشگری را به‌صورت عمومی بر عهده دارد. پارک ۱۰۰ هکتاری غدیر و منطقه ملی گردشگری ۲۰۰ هکتاری هفت‌حوض از جمله مجموعه‌های تحت مدیریت این شرکت هستند و تنها در منطقه هفت‌حوض تاکنون نزدیک به سه همت سرمایه‌گذاری صورت گرفته است.

در مجموع آنچه از دیدگاه‌ها برمی‌آید این است که خراسان رضوی با وجود برخورداری از جاذبه‌های متنوع هنوز نتوانسته از تمامی ظرفیت‌های خود در جذب گردشگر خارجی استفاده کند و معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده، فراهم کردن تورهای متنوع و تبلیغات در بازارهای هدف می‌تواند در توسعه گردشگری خارجی مورد توجه قرار گیرد.