جشنواره «برج دانش» فارس با محور احیای کتابهای فراموششده
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس از برگزاری نخستین جشنواره دوسالانه «برج دانش» در این استان خبر داد؛ فراخوان این جشنواره از ۲۵ آبان منتشر میشود و علاقهمندان تا ۱۰ آذر فرصت ارسال اثر دارند.

گالری تصویری
۵ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، نخستین جشنواره دوسالانه مراکز و موسسات رسانههای دیجیتال فارس با عنوان «برج دانش» و با محور ویژه احیای کتابهای فراموششده برگزار میشود.
جمشید رضایی، معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، یکشنبه در نشست اعلام برنامههای این جشنواره که همزمان با پاسداشت هفته کتاب و کتابخوانی برگزار شد و به گزارش ایرنا اعلام شد، اظهار کرد: جشنواره برج دانش برای نخستین بار در استان فارس با برنامهریزی و ابعاد مشخص در حال برگزاری است و تلاش دارد طیف گستردهای از فعالیتهای فرهنگی و هنری مرتبط با فضای دیجیتال را پوشش دهد.
وی با اشاره به گسترش فضای مجازی، پلتفرمهای دیجیتال و فناوری هوش مصنوعی افزود: تحولات این حوزه در سالهای اخیر بسیاری از روندها و فعالیتهای زندگی را دگرگون کرده و فرهنگ و هنر نیز از این تغییرات بنیادین تأثیر پذیرفته است.
رضایی ادامه داد: امروز حوزههایی مانند سینما، موسیقی و کتاب با تحولات ناشی از گسترش فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی روبهرو هستند و حتی مراحل آمادهسازی متن، صفحهآرایی، طراحی و تولید آثار مکتوب نیز از این تغییرات تأثیر گرفته است.
وی با بیان اینکه «هوش مصنوعی به دستیاری تازه در حوزه تولید محتوا تبدیل شده است»، گفت: «سرعت تحولات زندگی و تغییر الزامات مخاطبان، هم بر میزان و شیوه مطالعه و هم بر فرآیند تولید و بازنشر کتاب تأثیر گذاشته است.»
وی با اشاره به اینکه در گذشته تصور میشد گسترش فضای دیجیتال به حذف کتابهای کاغذی منجر شود، افزود: تجربه سالهای اخیر نشان داده است که فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال میتوانند در کنار کتابهای چاپی فعالیت کنند و آنچه اهمیت دارد، تداوم عملکرد و رونق کتاب و کتابخوانی است؛ هرچند شکل و قالب ارائه آثار ممکن است تغییر کند.
بخشهای جشنواره و محور ویژه انتشار کتابهای فراموششده
رضایی با اشاره به ضرورت شناسایی و معرفی محصولات فرهنگی و هنری تولیدشده در بستر فناوریهای نوین اظهار کرد: امروزه مراکز متعددی در حوزه اطلاعرسانی، موسسات فرهنگی و مراکز هنری فعالیت میکنند که بخش قابل توجهی از فعالیت آنها با فضای دیجیتال، الکترونیک، مجازی و هوش مصنوعی ارتباط دارد؛ از اینرو برگزاری جشنوارهای برای داوری، ارزیابی و معرفی آثار این مجموعهها ضرورت دارد.
وی افزود: نام جشنواره برج دانش با یاد پروفسور شهید سعید برجی، از هماستانیهای فارس که به شهادت رسیده است، انتخاب شده و تلاش میکنیم در این رویداد تولیدات و محصولات مراکز فعال در حوزه فرهنگ و هنر دیجیتال را شناسایی و ارزیابی کنیم.
وی گفت این جشنواره در نخستین دوره بهصورت استانی برگزار میشود و ابراز امیدواری کرد پس از برگزاری یک یا ۲ دوره و انجام ارزیابیها و آسیبشناسیهای لازم، زمینه توسعه این رویداد در سطح ملی فراهم شود.
وی درباره گروههای هدف توضیح داد: دارندگان مجوز نشر برخط و نشر دیجیتال، نشریات الکترونیکی، رسانههای برخط و الکترونیکی، پایگاههای خبری، واحدهای فرهنگی دیجیتال، موسسات فعال در فضای مجازی و همچنین دارندگان مجوز مشاغل خانگی در حوزه فرهنگ و هنر میتوانند در این رویداد مشارکت داشته باشند.
رضایی گفت در این رویداد پنج بخش اصلی شامل کتاب صوتی، کتاب چندرسانهای، نرمافزارهای فرهنگی و هنری تولیدشده در استان، پویانمایی با موضوع داستانهای ایرانی و بازیهای رایانهای با محوریت داستانهای ایرانی پیشبینی شده است.
وی تصریح کرد: در کنار این بخشها، محور ویژهای با عنوان «انتشار کتابهای فراموششده» نیز به جشنواره اضافه شده که از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی با اشاره به ضرورت صیانت از میراث فرهنگی و مکتوب استان فارس بیان کرد: آثار ارزشمند بسیاری در کشور و استان تولید شدهاند که بهمرور زمان به دست فراموشی سپرده شده یا دسترسی به نسخههای باکیفیت آنها دشوار شده است.
رضایی با اشاره به کتاب «آثار عجم» اثر فرصتالدوله شیرازی بهعنوان نمونهای از این آثار گفت: این اثر ارزشمند و گسترده امروزه بسیار نایاب شده و گاهی تنها نسخههای بیکیفیت آن در فضای مجازی دستبهدست میشود و امیدواریم با برگزاری چنین جشنوارههایی زمینه احیا و انتشار دوباره آثار ارزشمند فرهنگی، تاریخی و ادبی فراهم شود.
برنامههای هفته کتاب و کتابخوانی در فارس
وی در ادامه به برنامههای هفته کتاب و کتابخوانی در استان اشاره کرد و گفت: آیین تجلیل از فعالان و تسهیلگران حوزه کتاب و کتابخوانی استان روز دوشنبه ۲۵ آبان با حضور برگزیدگانی از شهرها و شهرستانهای مختلف فارس در مرکز اسناد و کتابخانه ملی برگزار میشود که این برنامه علاوه بر تجلیل از فعالان این حوزه، فرصتی برای هماندیشی و تبادل نظر درباره راهکارهای رونق کتابخوانی، بهویژه در مناطق کمبرخوردار استان خواهد بود.
رضایی با اشاره به جایگاه این استان در حوزه ترویج کتابخوانی اظهار کرد: شیراز در سال ۱۳۹۹ به عنوان ششمین شهر کشور به جمع پایتختهای کتاب ایران پیوست و بهعنوان نخستین کلانشهر کشور در این جایگاه انتخاب شد.
وی افزود: در سال گذشته نیز شهر اوز بهعنوان پایتخت کتاب ایران انتخاب شد و فارس اکنون تنها استانی است که دو پایتخت کتاب را در خود جای داده است.
وی با بیان اینکه برنامههای ترویج کتابخوانی به شهرها محدود نمیشود، گفت: در روستاها و مناطق عشایری نیز فعالیتهای متعددی انجام شده و جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب از جمله رویدادهایی است که با تمرکز بر این مناطق، آثار و فعالیتهای برگزیده را شناسایی میکند.
رضایی ادامه داد: پسفردا نیز با حضور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، رویدادی در شهر اوز برگزار میشود که در آن عملکرد این شهر در یک سال گذشته و سالهای پیش از آن در حوزه کتاب و کتابخوانی معرفی و از فعالان این عرصه تجلیل خواهد شد.
وی با اشاره به برنامههای استان برای گسترش مشارکت شهرها در رویداد پایتخت کتاب ایران گفت: شهرهایی که در قالب باشگاه شهرهای کتابخوان فعالیت میکنند، میتوانند در مسیر رقابت برای کسب عنوان پایتخت کتاب قرار بگیرند و تلاش ما این است که ظرفیت شهرهای بیشتری در این زمینه فعال شود.
رضایی ادامه داد: با همکاری شورای اسلامی شهر و شهرداری فسا، دبیرخانه نامزدی این شهر برای کسب عنوان پایتخت کتاب ایران حدود دو هفته پیش راهاندازی شد.
وی با اشاره به شکلگیری همکاری و همگرایی میان فرمانداری، شهرداری و شورای اسلامی شهر فسا اظهار کرد: این همراهی ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیتهای فرهنگی و کتابخوانی در این شهر ایجاد کرده است.
وی همچنین از برنامهریزی برای توسعه فعالیتهای کتابخوانی در شهرستان نیریز خبر داد و گفت: روز چهارشنبه ۲۷ آبان نشست شورای فرهنگ عمومی این شهرستان با حضور فرماندار، شهردار، مدیران دستگاههای اجرایی و فعالان فرهنگی برگزار میشود.
رضایی خاطرنشان کرد: در این نشست ضمن معرفی برنامهها و اقدامات انجامشده، روند فعالیتهای آینده در حوزه کتاب و کتابخوانی بررسی و پس از آن دبیرخانه مربوط به این فعالیتها در نیریز راهاندازی خواهد شد.
وی با اشاره به برگزاری رویدادهای فرهنگی با محوریت کتاب در استان گفت: در مجموعه تالار حافظ، سالنها و مراکز فرهنگی مختلف، مرکز اسناد، کتابخانهها و فرهنگسراهای شهرداری نیز با هماهنگی و برنامهریزی انجامشده، برنامههای متنوعی با محوریت معرفی و ترویج کتاب در حال اجراست.
وی ابراز امیدواری کرد مجموعه این برنامهها بتواند به تقویت جریان کتابخوانی، افزایش مشارکت شهرها و مناطق مختلف و گسترش دسترسی به فعالیتهای فرهنگی در سراسر استان فارس کمک کند.
مطالبه تشکیل انجمن دیجیتال و برگزاری نمایشگاه کتاب
در این نشست همچنین سجاد رضایی، یکی از فعالان حوزه نشر دیجیتال با انتقاد از نبود همافزایی میان دستگاههای اجرایی فارس در فعالیتهای فرهنگی، خواستار تشکیل انجمن تخصصی فعالان حوزه دیجیتال، برگزاری منظم نشستهای هماندیشی و فراهم شدن زمینه برپایی نمایشگاه کتاب در این استان شد.
سجاد رضایی اظهار کرد: «یکی از نیازهای جدی فعالان این حوزه، تشکیل انجمنی تخصصی با عنوان انجمن حوزه دیجیتال زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا با ثبت رسمی و ایجاد ساختاری مشخص، زمینه همفکری، پیگیری مسائل و حمایت از فعالان این عرصه فراهم شود.»
وی پیشنهاد داد نشستهای فعالان حوزه دیجیتال بهصورت منظم و هر ۲ تا سه ماه یکبار برگزار شود تا مسائل و مشکلات این مجموعهها در تعامل با اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی بررسی و برای رفع آنها چارهاندیشی شود.
رضایی با اشاره به مشکلات موسسات فرهنگی و دیجیتال افزود: بسیاری از این مجموعهها در مسیر فعالیت خود با موانعی روبهرو هستند که پیگیری آنها از طریق ارتباط مستمر با دستگاه متولی فرهنگ میتواند به حل مشکلات کمک کند.
این فعال حوزه نشر دیجیتال با انتقاد از نبود هماهنگی کافی میان دستگاههای اجرایی در اجرای برنامههای فرهنگی گفت: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداریها و نهاد کتابخانهها هر یک برنامههایی در حوزه کتاب و کتابخوانی اجرا میکنند، اما به نظر میرسد همافزایی و همکاری مؤثری میان این مجموعهها وجود ندارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای شهرداری در تامین منابع مالی و امکانات و ظرفیت تخصصی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه فرهنگ و هنر اظهار کرد: لازم است این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار گیرند تا برنامههای فرهنگی با اثربخشی بیشتری اجرا شوند.
وی آموزش و پرورش را یکی دیگر از ظرفیتهای مهم برای ترویج کتابخوانی دانست و افزود: این دستگاه با جمعیت گستردهای از دانشآموزان و نوجوانان ارتباط دارد، اما میتوان از این ظرفیت برای اجرای برنامههای موثرتر کتابخوانی استفاده کرد.
رضایی ادامه داد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی میتواند با ایفای نقش محوری، زمینه همکاری میان آموزش و پرورش، شهرداری و سایر دستگاهها را فراهم کند تا امکانات و منابع موجود در مسیر اجرای برنامههای مشترک فرهنگی قرار گیرد.
وی با تاکید بر ضرورت آموزش شیوههای استفاده از امکانات فرهنگی گفت: ایجاد کتابخانه، تامین کتاب و فراهم کردن زیرساختهای مادی بهتنهایی برای ترویج کتابخوانی کافی نیست، بلکه باید ابزار و مهارت استفاده از این امکانات نیز به مخاطبان آموزش داده شود.
رضایی بیان کرد: برخی موسسات فرهنگی در سالهای گذشته ابزارها و آموزشهایی در زمینه کتابخوانی تولید و در اختیار مدارس و مجموعههای مختلف قرار دادهاند، اما این ظرفیتها در همه مراکز مورد استفاده قرار نگرفته است.
وی با انتقاد از وقفه طولانی در برگزاری نمایشگاه کتاب در استان فارس اظهار کرد: «سالهاست نمایشگاه کتاب مناسبی در این استان برگزار نشده و آخرین دورهای که به یاد دارم، به حدود هشت سال پیش در شهرک گلستان بازمیگردد.»
رضایی خواستار برنامهریزی برای برگزاری نمایشگاه کتاب در فارس شد و گفت: این رویداد باید فرصتی برای حضور ناشران سنتی و فعالان نشر دیجیتال و برخط باشد تا بتوانند محصولات و تولیدات خود را به مخاطبان معرفی کنند.
وی با اشاره به امکان برگزاری نمایشگاههای مجازی در شرایط مختلف افزود: حتی اگر برگزاری نمایشگاه حضوری در مقطعی امکانپذیر نباشد، میتوان با استفاده از ظرفیت فضای مجازی، نمایشگاهی برای معرفی و عرضه آثار ناشران استان برگزار کرد.
در پایان این مراسم از پوستر نخستین دو سالانه جشنواره مراکز و موسسات دیجیتال یادمان دانشمند شهید دکتر سعید برجی همزمان با هفته کتاب و کتابخوانی رونمایی شد.
منبع: www.irna.ir

آغاز سیوسومین جشنواره ملی هنرهای تجسمی جوانان در کرمانشاه











