۲۵ آبان ۱۴۰۵، دوشنبه تبریز ۸°
دلار۲۶۵٬۸۰۵ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۳٬۵۸۰ تومان • ٪۰٫۰۰درهم۷۲٬۶۹۹ تومان • ٪۰٫۰۰لیر۵٬۲۹۰ تومان • ٪۰٫۰۰پوند۳۵۱٬۳۳۰ تومان • ٪۰٫۰۰طلای ۱۸ عیار۲۴٬۵۵۷٬۷۰۰ تومان • ٪۰٫۰۰
تبریز فوری
خبر فوری

علامه محمدتقی جعفری؛ معمار پیوند عقلانیت دینی و اندیشه انسانی

۲۵ آبان روز بزرگداشت علامه محمدتقی جعفری تبریزی است. او که در سال ۱۳۰۴ در تبریز به جهان گشود، با آثاری در فلسفه و معارف اسلامی کوشید میان سنت فکری اسلامی و پرسش‌های انسان معاصر پیوند برقرار کند.

· ۴ دقیقه مطالعه
علامه محمدتقی جعفری؛ معمار پیوند عقلانیت دینی و اندیشه انسانی
علامه محمدتقی جعفری تبریزی از چهره‌های شناخته‌شده فلسفه و معارف اسلامی در ایران

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، برخی اندیشمندان را نمی‌توان تنها با آثار یا تخصص علمی‌شان شناخت؛ اهمیت آنان در نگاهی است که به انسان، جهان و جایگاه زندگی می‌بخشند. علامه محمدتقی جعفری تبریزی از جمله متفکرانی است که با نگاهی گسترده به دین، فلسفه و مسائل انسانی، نام خود را در تاریخ معاصر اندیشه ایران ماندگار کرد.

۲۵ آبان روز بزرگداشت علامه جعفری، فرصتی برای بازخوانی میراث اندیشمندی است که در روزگار خود کوشید میان سنت فکری اسلامی و پرسش‌های انسان معاصر پیوند برقرار کند؛ به گزارش ایسنا توجه به ابعاد مختلف شخصیت و آثار او، تنها یادآوری گذشته نیست بلکه زمینه‌ای برای شناخت ظرفیت‌های اندیشه دینی در مواجهه با مسائل امروز انسان و جامعه است.

تحصیلات و جایگاه علمی

علامه محمدتقی جعفری تبریزی در سال ۱۳۰۴ در تبریز دیده به جهان گشود. او تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در زادگاهش آغاز کرد و برای تکمیل آموخته‌های خود راهی حوزه‌های علمیه تهران، قم و نجف شد. در دوران تحصیل از محضر استادان برجسته‌ای همچون آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی، آیت‌الله سید عبدالهادی شیرازی، میرزا فتاح شهیدی و شیخ مرتضی طالقانی بهره برد و در ادامه به یکی از چهره‌های شناخته‌شده فلسفه و معارف اسلامی در ایران تبدیل شد.

آثار و فعالیت‌های علمی و جهانی

علامه جعفری در طول فعالیت علمی خود آثار متعددی در زمینه فلسفه، عرفان، علوم انسانی و معارف اسلامی تألیف کرد که شرح و تفسیر نهج‌البلاغه، شرح مثنوی معنوی مولوی، «حیات معقول» و «تکاپوی اندیشه‌ها» از جمله آن‌هاست. او همچنین در حوزه حقوق بشر اسلامی و تبیین مبانی انسانی و دینی آن فعالیت داشت و با اندیشمندان و متفکرانی از کشورهای مختلف مکاتبه و گفت‌وگو کرد. این متفکر برجسته سرانجام در ۲۵ آبان ۱۳۷۷ در لندن درگذشت و پیکرش در مشهد به خاک سپرده شد.

فیلسوف زندگی و نظریه حیات معقول

میکائیل جمالپور، استاد دانشگاه، با اشاره به ابعاد گسترده شخصیتی علامه جعفری، وی را اندیشمندی چندوجهی و برجسته در حوزه‌های مختلف دانش دانست و بر ضرورت توجه بیشتر به دیدگاه‌های فلسفی او در جامعه علمی تأکید کرد.

وی با انتقاد از کم‌توجهی به مبانی فلسفی و اخلاقی در علوم جدید گفت: «بخشی از خطاهای معرفتی و اخلاقی دانشمندان تجربه‌گرا و پوزیتیویست، ناشی از ناآشنایی با مبانی فلسفی است» و افزود بسیاری از چالش‌ها و سوءاستفاده‌های علمی نیز از ضعف مبانی نظری و غفلت از اخلاق علم سرچشمه می‌گیرد؛ مسائلی که علامه جعفری سال‌ها پیش نسبت به آن‌ها هشدار داده بود.

به گفته وی، علامه جعفری از جمله متفکرانی است که مسئله انسان و معنای زندگی در مرکز اندیشه‌هایشان قرار داشت و در پنج اثر مستقل، از جمله «حیات معقول»، به ابعاد مختلف زندگی، هدف زیستن و مسیر رشد انسان پرداخته است. از دیدگاه ایشان، انسان موجودی پیچیده و پویاست و نمی‌توان هویت او را به یک سیستم محدود کرد. علامه جعفری در کتاب «حیات معقول»، موضوعاتی همچون سیاست، فرهنگ، هنر و اخلاق را در پیوند با مفهوم حیات مورد بررسی قرار داده است.

پیوند حوزه و دانشگاه و توجه به حقوق بشر

حجت‌الاسلام مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه، با اشاره به ابعاد گسترده علمی و شخصیتی علامه جعفری اظهار کرد ایشان از چهره‌های ذوالفنون حوزه علم و دین بود که در کنار تسلط بر فقه، اصول، فلسفه و عرفان، در رشته‌های مختلف علوم انسانی نیز صاحب‌نظر بود.

وی با اشاره به نقش استادان برجسته در شکل‌گیری شخصیت علمی و معنوی علامه جعفری افزود چهره‌هایی همچون میرزا فتاح شهیدی، آیت‌الله محسن حکیم و آیت‌الله خویی در مسیر علمی او تأثیرگذار بودند و شیخ مرتضی طالقانی نیز در تربیت معنوی و عرفانی این اندیشمند نقش داشت. تألیف ۲۷ جلد شرح بر نهج‌البلاغه و ۱۵ جلد شرح بر مثنوی مولوی از جلوه‌های کم‌نظیر فعالیت علمی علامه جعفری است.

به گفته وی، «حیات معقول» از مهم‌ترین اندیشه‌های علامه جعفری است که با بهره‌گیری از علم، دین و فلسفه آن را تبیین کرد؛ با این حال، اندیشه‌های او به‌ویژه در مجامع علمی تبریز آن‌طور که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته است. دیدگاه متفاوت علامه درباره حقوق بشر و معرفی انسان در جایگاه بنده و شرح او بر نامه ۵۳ نهج‌البلاغه از آثار مرتبط با مدیریت اسلامی به شمار می‌رود. کتاب «تکاپوی اندیشه‌ها» نیز حاصل گفت‌وگوها و مکاتبات او با نزدیک به ۵۰ اندیشمند از کشورهای مختلف است.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

تخریب بیش از ۷۰ درصد سینما نور کرمان با وجود ثبت ملی

فرهنگ و هنر · ۳ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
فرهنگ و هنر

کتاب در عصر پاسخ‌های فوری؛ آیا فرصت اندیشیدن داریم؟

هفته کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار (۲۴ تا ۳۰ آبان‌ماه) فرصتی برای بازاندیشی در جایگاه کتاب در زندگی معاصر است؛ کتاب به‌مثابه بستری برای شکل‌گیری اندیشه، پرورش تخیل و توسعه تفکر انتقادی معرفی می‌شود.

۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۰:۱۴۵ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر