ظریف: قطعنامه ۲۸۱۷ قربانی تجاوز را محکوم و متجاوزان را تبرئه کرد
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین، در مقالهای با عنوان «وارونگی حقوق بینالملل» اعلام کرد قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت که در ۱۱ مارس ۲۰۲۶ تصویب شد، قربانی تجاوز را محکوم و متجاوزان را تبرئه کرده است.

به گزارش دنیای اقتصاد، محمدجواد ظریف وزیر خارجه پیشین و رئیس اندیشکده پایاب در خصوص قطعنامه ضدایرانی ۲۸۱۷ شورای امنیت گفت: «هنگامی که قدرتهای دارنده حق وتو شورای امنیت را بسیج میکنند تا با تصویب قطعنامهای یکسویه (۲۸۱۷)، قربانیِ تهاجمی بیبهانه را سرزنش کرده و مهاجمان را تبرئه نمایند، این نهاد از مرحله بیعملی به ورطه همدستی فعال سقوط میکند.»
وی در ترجمه فارسی متن کامل مقاله اخیر خود با عنوان «وارونگی حقوق بینالملل: تناقضات اخلاقی، سیاسی و حقوقی در قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد» نوشت در ۱۱ مارس ۲۰۲۶، شورای امنیت در ۱۰۱۱۹مین نشست خود قطعنامه ۲۸۱۷ را با ۱۳ رای موافق، بدون رای مخالف و با ۲ رای ممتنع (چین و روسیه) به تصویب رساند.
به نوشته ظریف، این قطعنامه که مدعی حفظ اصول منشور ملل متحد و بازگرداندن ثبات منطقهای در میانه جنگی روبهگسترش در غرب آسیا بود، جمهوری اسلامی ایران را به دلیل «حملات فاحش» علیه کشورهای عربی خلیج فارس و اردن و نیز ایجاد مانع در دریانوردی تنگه هرمز به شدت محکوم کرد، اما در برابر تجاوز نظامی مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، سکوتی کامل و کرکننده پیشه ساخت.
تصویب قطعنامه ۲۸۱۷ و روایت گسسته علت و معلول
ظریف نوشت قطعنامه ۲۸۱۷ روایتی گسسته از رابطه علت و معلول ارائه میدهد و تاریخ از میان ماجرا آغاز میشود؛ بیآنکه به سالها خفقان اقتصادی قهرآمیز پیش از آغاز مخاصمه، الگوی بهرهگیری از مذاکرات دیپلماتیک به عنوان پوششی برای حملات غافلگیرانه در جنگ دوازدهروزه ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶، و مذاکرات فعالی که هنگام اصابت موشکها در مسقط و پایتختهای منطقهای جریان داشت پرداخته شود.
به گفته وی، در این قطعنامه هیچ اشارهای به کشتار جمعی دانشآموزان و ورزشکاران ایرانی در میناب و لامرد در نخستین صبح جنگ نشده و هیچ بررسی حقوقی درباره تبدیل شدن کشورهای همسایه به سکوهای متخاصم از طریق در اختیار قرار دادن سرزمین و زیرساختهای نظامی خود صورت نگرفته است.
وی افزود همانگونه که نمایندگان چین و روسیه در توضیح آرای ممتنع خود تصریح کردند، قطعنامهای که یک مناقشه را از اقدامات تجاوزکارانه آغازین آن تهی میسازد و صرفا واکنشهای دفاعی کشوری را که نخست مورد حمله قرار گرفته نکوهش میکند، خدمتی به صلح نخواهد کرد و به منزله سوءاستفاده ابزاری از اقتدار شورای امنیت و فرسایش اصل منع توسل به زور مندرج در بند ۴ ماده ۲ منشور است.
از برجام تا فشار حداکثری و دستور دیوان لاهه
ظریف نوشت در ژوئیه ۲۰۱۵ ایران و گروه ۱+۵ (چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا، ایالات متحده و آلمان) برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را نهایی کردند که با اتفاق آرا در قالب قطعنامه ۲۲۳۱ تایید شد و همه اعضا را به موجب ماده ۲۵ منشور ملزم ساخت از اجرای آن حمایت کنند.
به گفته وی، ایران سختگیرانهترین رژیم راستیآزمایی هستهای را پذیرفت و گزارشهای فصلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی پایبندی کامل ایران را تایید کرد، اما ایالات متحده در ۸ مه ۲۰۱۸ به طور یکجانبه اجرا را متوقف کرد و تحریمها را با کارزار «فشار حداکثری»، تحریمهای فراسرزمینی و ثانویه و تهدید شرکتها بازگرداند؛ اقدامی که به گفته ایران و سایر اعضای باقیمانده نقض آشکار قطعنامه ۲۲۳۱ بود.
وی این اقدامات را مصداق «جنگ اقتصادی» و حتی «تروریسم اقتصادی» دانست که کلیت اقتصاد غیرنظامی، بانک مرکزی، صادرات انرژی، کشتیرانی و دسترسی به دارو و تجهیزات پزشکی را هدف قرار داد و حتی در اوج کرونا مجازات دستهجمعی بر جمعیت غیرنظامی بیش از ۸۵ میلیون نفری تحمیل کرد.
ظریف افزود اهمیت حقوقی پیامدهای بشردوستانه در دستور موقت ۳ اکتبر ۲۰۱۸ دیوان بینالمللی دادگستری در پرونده نقضهای ادعایی عهدنامه مودت ۱۹۵۵ مورد تاکید قرار گرفت و دیوان به اتفاق آرا به آمریکا دستور رفع موانع صادرات دارو، تجهیزات پزشکی، مواد غذایی و ایمنی هوانوردی را داد، اما دقیقا در همان روز مایک پمپئو وزیر امور خارجه وقت آمریکا فسخ عهدنامه مودت ۱۹۵۵ را اعلام کرد.
جنگهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و استفاده از مذاکرات به عنوان پوشش حمله
به نوشته ظریف، عملیات نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مصداق «تجاوز» بر اساس قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی و «حمله مسلحانه» بود که حق دفاع مشروع برای ایران بر پایه ماده ۵۱ ایجاد میکند و از سناریوی استفاده از مذاکرات به عنوان پوششی برای حملات غافلگیرانه پرده برداشت.
وی نوشت در بهار ۲۰۲۵ پنج دور گفتوگوی غیرمستقیم با میانجیگری عمان برگزار شد و دور ششم برای ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵ در مسقط تایید شد، اما در ۱۳ ژوئن اسرائیل حمله گستردهای به تاسیسات هستهای، پایگاهها، فرماندهان و دانشمندان را آغاز کرد و در ۲۲ ژوئن آمریکا سه تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان را بمباران کرد؛ تجاوزی که حدود ۱۱۰۰ شهید از جمله ۲۷۶ غیرنظامی و بیش از ۵۶۰۰ مجروح بر جای گذاشت تا آتشبس شکننده در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ برقرار شد.
ظریف افزود در فوریه ۲۰۲۶ مذاکرات غیرمستقیم در ۶ فوریه در مسقط با میانجیگری بدر بن حمد البوسعیدی با هیات ایرانی به ریاست عباس عراقچی و نمایندگان آمریکا از جمله استیو ویتکوف و جرد کوشنر از سر گرفته شد و دور دوم در ۱۷ فوریه در ژنو برگزار شد و ایران آمادگی رقیقسازی ذخایر ۶۰ درصدی و پذیرش نظارت گسترده را اعلام کرد، اما دونالد ترامپ در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ دستور «عملیات خشم حماسی» را صادر کرد و حوالی ساعت ۹:۴۵ صبح شنبه ۲۸ فوریه همزمان با ماه رمضان حملات گسترده آغاز شد و در ۲۴ ساعت نخست بیش از ۱۲۰۰ پرتابه شلیک شد.
وی تاکید کرد بند ۴ ماده ۲ منشور توسل به زور را ممنوع میکند و آمریکا و اسرائیل نه مجوز شورای امنیت داشتند و نه با حمله مسلحانه ایران روبهرو بودند و نمیتوانستند به دفاع پیشدستانه استناد کنند، و بهرهگیری از مذاکرات برای حمله غافلگیرانه معادل «خدعه جنگی» است.
به نوشته ظریف، در نخستین صبح تهاجم ۲۸ فوریه اصول تفکیک، تناسب و احتیاط کنوانسیونهای ژنو در میناب و لامرد زیر پا گذاشته شد؛ حوالی ساعت ۱۱:۲۲ حملاتی شهر میناب را هدف قرار داد که یکی از اهداف آن دبستان «شجره طیبه» بود و به شهادت ۱۵۶ نفر از جمله ۱۲۰ کودک (۷۳ پسر و ۴۷ دختر)، ۲۶ معلم زن و مجروح شدن ۱۱۰ نفر انجامید و بررسیها نشان داد مدرسه یک مرکز غیرنظامی کاملا قابل تشخیص بوده است.
منبع: donya-e-eqtesad.com

فایننشال تایمز: چگونه اسرائیل آمریکا را از دست داد؟






