۱۶ شهر سیستان و بلوچستان فاقد کتابخانه عمومی است
سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی سیستان و بلوچستان از نبود کتابخانه در ۱۶ شهر و ۲۷ بخش استان خبر داد؛ سرانه هر نفر در استان تنها ۰.۲۴ نسخه کتاب است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، توسعه نامتوازن فضاهای آموزشی و فرهنگی در دهههای اخیر سبب شده بخشی از جمعیت استان سیستان و بلوچستان دسترسی به فضای استاندارد مطالعه و منابع مکتوب نداشته باشند. ارزیابی نسبت جمعیت به مخازن کتابخانهای در این استان از شکافی عمیق با استانداردهای ملی حکایت دارد؛ در حالی که در اسناد بالادستی سرانه پیشبینیشده برای هر ۱۰۰ نفر جمعیت معادل هشت مترمربع فضا و منابع متناسب تعریف شده است.
۱۶ شهر و ۲۷ بخش بدون کتابخانه
حسینعلی خودکار، سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی سیستان و بلوچستان اضافه کرد: «در زمان حاضر ۱۶ شهر و ۲۷ بخش در سیستان و بلوچستان فاقد کتابخانه هستند و حتی شهرستانی مانند دشتیاری که یکی از قطبهای مهم اقتصادی و آموزشی در جنوب استان بهشمار میرود، کتابخانه عمومی ندارد.» وی ادامه داد: «در زاهدان مرکز استان نیز شمار کتابخانههای عمومی زیر ۱۰ باب است که آخرین مورد آن در سال ۱۳۷۸ در مجتمع فرهنگی هنری ارشاد ساخته شد.»
وی گفت در زمان حاضر حدود ۹۷ نقطه خدمت کتابخانهای در این استان خدمترسانی میکنند؛ این ساختار شامل ۶۸ باب کتابخانه نهادی و پیشخوان، ۱۰ نقطه خدمت کتابخانه سیار و ۱۹ باب کتابخانه مشارکتی و مستقل است که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی در مناطق فاقد کتابخانه، پادگانها و زندانها یاور این اداره در ارائه خدمات هستند.
سرانه کمتر از یک کتاب برای هر نفر
خودکار با اشاره به ثبت ۱۹ هزار و ۴۶۷ نفر عضو فعال در نقاط خدمتی ادارهکل کتابخانههای عمومی سیستان و بلوچستان، گفت: «۸۳۸ هزار و ۹۵۴ نسخه کتاب در مخازن کتابخانههای عمومی استان نگهداری میشود.» وی تصریح کرد بر مبنای جمعیت استان، سرانه هر نفر تنها ۰.۲۴ نسخه (کمتر از یک کتاب) است با این حال طی یک سال گذشته ۵۸۰ هزار و ۶۲۰ نسخه کتاب توسط اعضا به امانت گرفته شده و در همین مدت بیش از یک میلیون و ۳۴ هزار و ۹۴ بار مراجعه به کتابخانههای استان صورت گرفته است.
سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی سیستان و بلوچستان با اشاره به ضرورت توسعه زیرساختهای کتابخانهای، گفت: «در شهرهای فاقد کتابخانه، نیاز مبرم و جدی به احداث و ساخت فضاهای کتابخانهای جدید احساس میشود تا عدالت فرهنگی در پهنه جغرافیایی استان برقرار شود.»
وی با بیان اینکه خیران تاکنون بیشترین سهم و مشارکت را در تأمین منابع کتابخانههای استان داشتهاند، افزود: «خیران در حوزههای متنوعی همچون اهدای کتاب و منابع اطلاعاتی، تأمین تجهیزات و حمایت از توسعه فضاهای کتابخانهای نقشآفرینی کردهاند.» وی ادامه داد برای اعلام تعداد دقیق و تجمیعی پروژههای اجرا شده، بررسی دقیقتر آمار استانی در دستور کار است اما اثرگذاری این حضور در مناطق محروم، روستاها و مناطق مرزی، کاملا ملموس و تعیینکننده است.
دو کتابخانه سیار جدید برای زاهدان و زابل
بهدلیل بعد مسافت، پراکندگی سکونتگاههای روستایی و زمانبر بودن احداث فضاهای ثابت، کتابخانههای سیار مؤثرترین ابزار برای عبور از موانع جغرافیایی و برقراری عدالت آموزشی در میان کودکان و نوجوانان حاشیهنشین و عشایر محسوب میشوند.
خودکار با یادآوری تجربههای پیشین، گفت: «کتابخانه سیار یکی از راهکارهایی بود که در سالهای گذشته مغفول مانده بود؛ در دهههای ۷۰ و ۸۰ یک کتابخانه سیار اتوبوسی در این ادارهکل وجود داشت که بهدلیل پارهای مشکلات فعالیت آن متوقف شد اما اکنون نیاز مبرم استان اقتضا میکند تا در کنار ساخت بناهای ثابت از ظرفیت کتابخانههای سیار بهعنوان یک مُسَکن سریع و کارآمد استفاده کنیم.»
وی از الحاق ناوگان جدید به استان خبر داد و خاطرنشان کرد: «با پیگیریهای انجامشده و حمایت استاندار و مسئولان مربوطه، در مراسم گرامیداشت مقام کتابدار در تهران که همزمان با توزیع بیش از ۳۰ کتابخانه سیار برگزار شد، ۲ دستگاه کتابخانه سیار به سیستان و بلوچستان تعلق گرفت.» وی افزود این ۲ دستگاه به شهرستانهای زاهدان و زابل اختصاص مییابد که هر کدام دستکم به ۱۰ نقطه کمبرخوردار خدمترسانی خواهند کرد و در گامهای بعدی شمار نقاط خدمت سیار استان از ۱۰ به ۳۰ نقطه افزایش خواهد یافت.
وی ادامه داد: «با استقرار این پایگاههای سیار به جای آنکه کودکان، نوجوانان و سالمندان مناطق دورافتاده، روستایی و عشایر ناچار به عزیمت به مناطق دیگر برای دسترسی به کتاب باشند، کتابدار و منابع مکتوب به سمت مخاطب میروند و علاوه بر امانت کتاب، برنامههایی چون قصهگویی، آموزش مهارتهای زندگی، بازیهای خلاقانه و مسابقات فرهنگی را به دل روستاها میبرند.»
از کتابخانهمحوری به جامعهمحوری
خودکار با گرامیداشت سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد شعار امسال نهاد کتابخانههای عمومی کشور با عنوان «با کتاب گفت و گو کنید»، نشاندهنده آن است که کتاب فقط وسیله انتقال یکطرفه مطالب نیست بلکه یک رسانه زنده برای آغاز گفتوگو و شکلگیری نگاه عمیقتر در جامعه است.
وی ادامه داد: «امروز کتابخانهها دیگر مکانی صرف برای امانت دادن و گرفتن کتاب نیستند بلکه به پایگاههای فعال فرهنگی و اجتماعی تبدیل شدهاند که در مراکز استاندارد با زیربناهای بالا بیش از ۶۰ نوع خدمت مختلف را ارائه میدهند.» وی گفت در سیستان و بلوچستان تلاش شده این رویکرد آغاز شود و کتاب به دست کودکانی برسد که در دورترین نقاط استان سکونت دارند.
سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی سیستان و بلوچستان یادآور شد رویکرد کارهای فرهنگی این اداره از حالت «کتابخانهمحور» به سمت «جامعهمحور» و «مخاطبمحور» تغییر کرده تا تمام گروههای سنی از جمله کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و سالمندان را پوشش دهد. وی افزود در برنامهریزیهای چند سال گذشته نیز تلاش شده گروههای خاصی نظیر معلولان، زندانیان و جوامع مذهبی و قومی بهطور ویژه از خدمات کتابخانهای برخوردار شوند.
سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران از ۲۳ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ با شعار «با کتاب گفتوگو کنیم» گرامیداشته میشود که به گزارش ایرنا ترویج فرهنگ مطالعه، معرفی ظرفیتهای کتابخانهای، تقویت ارتباط مردم با کتاب و مشارکت نهادهای فرهنگی و اجتماعی از محورهای مورد توجه این مناسبت ملی است. استان سیستان و بلوچستان حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار نفر جمعیت در ۲۶ شهرستان دارد.
منبع: www.irna.ir

اجرای ۵۵۰ برنامه فرهنگی و ادبی در هفته کتاب کانون همدان






