چشمانداز نشست سهجانبه ترامپ، پوتین و شی در شنژن
نشست سهجانبه دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در حاشیه اجلاس مجمع همکاری اقتصادی آسیاـاقیانوسیه (اپک) در شنژن برگزار میشود؛ دیداری که مسیر آن از میان منافع متضاد و تعهدات متعارض میگذرد.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، گسترش جنگها، شدت گرفتن رقابتهای فناورانه و استفاده روزافزون از تجارت بهعنوان یک ابزار فشار، دامنه اختلافات قدرتهای بزرگ را گسترش داده است. با این حال، درهمتنیدگی اقتصادی و هزینههای سرسامآور رویارویی مستقیم، ضرورت حفظ کانالهای مذاکره را گریزناپذیر کرده است.
نشست سهجانبه دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین دقیقاً در قلب چنین فضایی برگزار میشود؛ در مقطعی که واشنگتن برای حفظ هژمونی خود تلاش میکند و پکن و مسکو خواهان سهم بیشتری در معماری نظم نوین جهانی هستند. دیدار برنامهریزیشده در حاشیه اجلاس مجمع همکاری اقتصادی آسیاـاقیانوسیه (اپک)، مجالی برای سنجش عیار تفاهم میان این سه قدرت محسوب میشود.
تحرکات دیپلماتیک پیش از این نشست، به گزارش ایسنا، بهروشنی خطوط افتراق را ترسیم میکند. دیدار شی و پوتین در شهر شنژن و تأکید آنها بر پیشبرد جهان چندقطبی، پیامی از همگرایی شرق بود. در نقطه مقابل، ترامپ با سفر به مانیل و دیدار با فردیناند مارکوس، رئیسجمهور فیلیپین، بر حفظ ائتلافهای سنتی آمریکا در آسیا پافشاری کرد.
تلاش پکن برای تثبیت نقش تنظیمگر
برای پکن، میزبانی این نشست فرصتی است تا میان وزن اقتصادی خود و نقشآفرینی سیاسیاش توازن ایجاد کند. تبدیل شدن چین به محل گردهمایی رهبران دو قدرتی که در پروندههای امنیتی شاخبهشاخ شدهاند، جایگاه این کشور را بهعنوان یک تنظیمگر جهانی تثبیت میکند؛ حتی اگر خروجی نشست به توافق شگرفی منجر نشود. انتخاب شهر شنژن بهعنوان نماد توسعه صنعتی و نوآوری چین نیز با همین هدف صورت گرفته است.
سخنرانی رئیسجمهور چین در نشست مدیران عامل اپک نیز بازتابدهنده همین رویکرد بود. شی با تأکید بر تجارت آزاد، حفظ زنجیرههای تأمین و همکاری در اقتصاد دیجیتال، خود را در قامت مدافع استمرار ارتباط اقتصادی در برابر سیاستهای تعرفهای و محدودیتهای صادراتی واشنگتن معرفی کرد. با این حال، اعتراض شدید پکن به محدودیتهای تازه آمریکا برای مسدود کردن مسیر دسترسی چین به تراشههای پیشرفته از طریق کشورهای ثالث، نشان میدهد مذاکرات دیپلماتیک زیر سایه جنگافزارهای اقتصادی جریان دارد.
معادله روسیه و تنگنای ترامپ
روسیه با سبد متفاوتی از منابع قدرت وارد شنژن شده است. انتقاد تند پوتین از تحریمهای غرب و تأکید او بر ظرفیتهای همکاری در آسیا، نشان از تغییر گرانیگاه نگاه مسکو دارد. قرار گرفتن پوتین در کنار رهبران واشنگتن و پکن، بهخودیخود یک دستاورد سیاسی برای کرملین است. در این معادله، قدرت نظامی و هستهای و نقشآفرینی مسکو در بحرانهای امنیتی، وزنی به این کشور میبخشد که با شاخصهای صرفاً اقتصادی قابل توضیح نیست.
با این وجود، نباید اتحاد مسکو و پکن را یک بلوک یکپارچه و بدون زاویه پنداشت. در حالی که چین برای حفظ رشد اقتصادی به ثبات جهانی نیاز دارد، روسیه درگیر معادلات پیچیده امنیتی و پیامدهای جنگ اوکراین است. این تفاوت در اولویتها، روزنه مانور را برای واشنگتن باز نگه میدارد.
در سوی دیگر میز، دونالد ترامپ با فشارهای داخلی مواجه است. شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و از دست رفتن کنترل کنگره، نیاز او را به عرضه یک دستاورد بزرگ در عرصه سیاست خارجی دوچندان کرده است. چالش اصلی کاخ سفید در این مسیر، حفظ اعتماد متحدان سنتی است؛ چراکه هر امتیازی که در قامت یک معامله به رقبا داده شود، از نگاه شرکای آسیایی و اروپایی، نشانه عقبنشینی و کاهش اعتبار تعهدات امنیتی آمریکا تلقی خواهد شد.
از نیواستارت تا بیم یالتای جدید
در روایت رسمی واشنگتن، کانون نشست سهجانبه شنژن، مهار زرادخانههای هستهای است؛ پروندهای که پس از انقضای پیمان «نیواستارت»، با اصرار آمریکا به مشارکت چین در یک چارچوب تازه گره خورده است. با این حال، حتی در کاخ سفید نیز خوشبینی چندانی به خروجی این نشست وجود ندارد. پیشتر، یک مقام ارشد دولت ترامپ در جمع خبرنگاران تصریح کرده بود: «انتظار نداریم به هیچ توافقی برسیم» و این دیدار را صرفاً سرآغاز گفتوگویی برای چشماندازهای آتی توصیف کرد.
گسترش تدریجی دستور کار نشست نیز مؤید همین گزاره است. در حالی که مقامات آمریکایی در ابتدا بر کنترل تسلیحات و تقابل با ایران متمرکز بودند، چرخش ترامپ و طرح موضوع اوکراین، ابعاد تازهای به ماجرا بخشید. برای کرملین، پرونده کییف با معماری امنیتی کل اروپا پیوند خورده است؛ در حالی که برای پکن، حفظ شریانهای اقتصادی و مدیریت رقابت فناوری با ایالات متحده در اولویت است.
برای کشورهایی که صندلیای در این نشست ندارند، سایه «یالتای جدید» نگرانکننده است. اوکراین و پایتختهای اروپایی بیم آن دارند که تصمیمات امنیتی بدون حضور و مشارکت آنها دیکته شود. تحرکات تایوان و تماسهای مکرر با واشنگتن در آستانه نشست نیز ریشه در همین هراس دارد؛ هراس از اینکه تعهدات و تضمینهای امنیتی واشنگتن به وجهالمصالحه و ابزار چانهزنی با رقبا تبدیل شود. البته صرف طرح یک پرونده روی میز قدرتهای بزرگ، بهمعنای قطعی بودن معامله بر سر آن نیست و اجرای هر توافقی، در گرو اراده و ظرفیت بازیگران میدانی خواهد بود.
در همین ارتباط، «امیرعلی ابوالفتح»، کارشناس مسائل آمریکا، با رد هرگونه قیاس میان نشست شنژن و کنفرانسهای تعیینکننده دوران جنگ جهانی، تأکید کرد امروز این سه قدرت بر خلاف گذشته، فاقد یک دشمن مشترک برای التیام موقت شکافهایشان هستند و حتی در مدیریت تعارضات دوجانبه نیز با چالشهای بنیادین مواجهاند. به گفته او، در جهان شبکهای امروز، منابع قدرت پراکنده شده و ائتلافها ماهیتی سیال پیدا کردهاند؛ بهگونهای که یک کشور میتواند چتر امنیتی خود را از واشنگتن طلب کند، اما در اقتصاد به پکن و در انرژی به مسکو متصل باشد.
در نهایت، چین در پی آن است تا وزن اقتصادی خود را به اهرمی برای نفوذ سیاسی تبدیل کند، روسیه به دنبال تثبیت جایگاه خود در باشگاه تصمیمگیران ارشد جهانی است و ایالات متحده میکوشد از دل مذاکره با رقبا، امتیازات استراتژیک به دست آورد. حتی اگر برگه جانشین نیواستارت در این نشست سفید بماند، روزنه دیپلماسی در سایر پروندهها مسدود نخواهد شد.
منبع: www.isna.ir

حکم دیوان لاهه درباره اتهام نسلکشی میانمار علیه روهینگیا









