پرونده EP-LCO؛ مسافران کیشایر با چه تضمینی سوار MD-83 میشوند؟
هواپیمای MD-83 کیشایر با رجیستر EP-LCO با سابقه چند رخداد فنی و تعمیراتی در کانون پرسش درباره صلاحیت پروازی قرار گرفته است. مطالبه مطرحشده انتشار مستندات فنی از سوی کیشایر و سازمان هواپیمایی کشوری است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از تابناک، مسافر هنوز روی صندلیاش جاگیر نشده است. همهچیز در ظاهر عادی است؛ اما پرسش اساسی این است که مسافر چقدر درباره سابقه فنی هواپیما میداند و چه نهادی تضمین میکند تمام الزامات ایمنی آن بهروز و اجرا شده است.
موضوع یک هواپیمای مشخص در ناوگان کیشایر است؛ مکدانل داگلاس MD-83 با رجیستر EP-LCO. هواپیمایی که بیش از سه دهه از ساخت آن میگذرد، در طول عمر عملیاتی خود میان چند شرکت هواپیمایی جابهجا شده و نام آن در گزارشهایی درباره بازگشت به فرودگاه، نقص فنی، زمینگیری و انجام چکهای تعمیراتی دیده شده است.
در هوانوردی سن بهتنهایی معیار ناایمن بودن نیست؛ همانطور که انجام یک چک سنگین یا بازگشت هواپیما به خط پروازی نیز بهتنهایی تضمینکننده ایمنی نیست. آنچه اهمیت دارد وضعیت واقعی سازه، موتورها، قطعات دارای عمر محدود، سوابق تعمیراتی، اجرای دستورالعملهای اجباری و تأییدیه مرجع ناظر است.
مشخصات و سوابق EP-LCO
این هواپیما یک فروند McDonnell Douglas MD-83 با شماره سریال سازنده MSN ۵۳۱۵۰ و شماره خط تولید ۱۸۳۱ است. این هواپیما در سال ۱۹۹۱ ساخته شد و در ابتدا با مدل MD-81 وارد خدمت شد و در مارس ۱۹۹۶ به MD-83 تغییر یافت. در سالهای بعد در ناوگان شرکتهایی مانند Swissair ،Crossair ،Swiss ،Fly Air و Bulgarian Air Charter حضور داشت.
رد این هواپیما در سوابق هوانوردی با رجیسترهای HB-IUH ،TC-FLO و LZ-LDH دیده میشود و در ادامه با رجیستر ایرانی EP-LCO به ناوگان کیشایر رسید. موتورهای این هواپیما از خانواده Pratt & Whitney JT8D-219 معرفی میشوند. در سوابق آن به استفاده مقطعی به عنوان رستوران هوایی برند آمریکایی مکدانلد نیز اشاره شده است.
به گزارش تابناک، در سوابق منتشرشده به انجام چکهای دورهای و سنگین در سالهای مختلف اشاره شده است؛ از جمله چک در بهمنماه ۱۳۹۵، زمینگیری در سال ۱۳۹۸ و انجام پرواز آزمایشی پیش از بازگشت به عملیات و همچنین اطلاعاتی درباره چک دورهای در فاصله مرداد تا اسفندماه ۱۴۰۱. همچنین ویدیویی در یک صفحه مجازی منتشر شد که از انجام پروازی از مبدا کیش به مقصد تهران با این هواپیما خبر میداد.
رخدادهای عملیاتی و تعمیراتی
نام EP-LCO در گزارشهای هوانوردی ایران با چند رخداد عملیاتی و تعمیراتی همراه بوده است. از جمله موارد نسبت دادهشده به این هواپیما، بازگشت به کیش در دیماه ۱۳۹۳ پس از برخاست، بازگشت در آذرماه ۱۳۹۷ در پی اعلام نقص مرتبط با یکی از موتورها، زمینگیری برای انجام چک در سال ۱۳۹۸ و انجام پرواز آزمایشی پیش از بازگشت به عملیات است.
در سالهای بعد نیز گزارشهایی درباره اشکال در نشانگر وضعیت ارابه فرود در تیرماه ۱۴۰۲، اختلال در یکی از نشانگرهای موتور و انصراف از برخاست، بازگشت به کیش در خردادماه ۱۴۰۴ و ترکیدن لاستیک چرخ اصلی هنگام فرود در مشهد در مردادماه همان سال منتشر شده است.
این رخدادها از نظر فنی یکسان نیستند. بازگشت به فرودگاه پس از برخاست میتواند نتیجه اجرای یک رویه ایمنی باشد و اشکال در نشانگر موتور الزاماً به معنای نقص خود موتور نیست. با این حال تکرار رخدادهای فنی و عملیاتی این مطالبه را ایجاد میکند که آیا روند تکرار نقصها بهصورت یکپارچه بررسی، علت ریشهای مشخص و اقدام اصلاحی مؤثر انجام گرفته است.
کیشایر نیز از انجام تعمیرات و نوسازی بخشهایی از هواپیما از جمله کابین و کاکپیت سخن گفته است؛ اما نوسازی کابین و رنگآمیزی بدنه جایگزین مستندات فنی مربوط به سلامت سازه و موتورها نیست. پرواز آزمایشی نیز بخشی از فرآیند ارزیابی پس از تعمیرات است اما بهتنهایی جایگزین بازرسیها، آزمونهای زمینی و تأییدیههای لازم نمیشود.
موتورها و دستورالعمل صلاحیت پروازی
بخش مهم پرونده به موتورهای آن مربوط میشود. این هواپیما از دو موتور Pratt & Whitney JT8D-219 استفاده میکند که مشمول دستورالعملهای مشخص صلاحیت پروازی هستند.
یکی از اسناد مهم، دستورالعمل صلاحیت پروازی FAA با شماره AD 2021-22-19 است که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۱ لازمالاجرا شد و مدلهای JT8D-209 ،JT8D-217 ،JT8D-217A ،JT8D-217C و JT8D-219 را در بر میگیرد. این دستورالعمل به موضوع سایش پرههای طبقات سوم و چهارم توربین فشار پایین و همچنین برخی اتصالات میان بخش توربین و محفظه خروجی مربوط است و مبنای آن گزارش شکست پره توربین فشار پایین و رهاشدن قطعات از محفظه موتور بوده است.
صدور این دستورالعمل به معنای اثبات وجود نقص در موتورهای نصبشده روی EP-LCO نیست و از صرف مدل موتور نمیتوان نتیجه گرفت که دستورالعمل اجرا نشده است. برای قضاوت باید شماره سریال هر دو موتور، وضعیت قطعات، سوابق بازرسی و مدارک اجرای دستورالعمل بهصورت جداگانه بررسی شود؛ از جمله وضعیت پایش سلامت موتور، حاشیه دمای گاز خروجی یا EGT Margin، نتایج بازرسی با بروسکوپ و آزمایش روغن.
پرسشهای مطرحشده از کیشایر و سازمان هواپیمایی کشوری شامل مبنای قانونی و فنی تأیید صلاحیت پروازی و تاریخ صدور یا تمدید گواهی، وضعیت شماره سریال، ساعات و سیکل کارکرد و سوابق تعمیرات اساسی هر دو موتور، اجرای الزامات AD 2021-22-19، نتایج پایش سلامت موتورها، جزئیات آخرین چک سنگین، تحلیل تجمیعی نقصها و بررسی علت ریشهای، وجود نقص معوق تحت MEL یا CDL، نظارت مستقل سازمان هواپیمایی کشوری، وجود یا نبود مجوز استثنایی یا معافیت، و سازوکار اطلاعرسانی به مسافران است.
هدف پیشداوری درباره صلاحیت پروازی نیست؛ مطالبه این است که روشن شود بر اساس کدام بازرسیها، کدام سوابق تعمیراتی و کدام تأییدیهها، این هواپیما مجاز به حمل مسافر است.
منبع: tabnak.ir

باورهای ما چگونه شرایط زندگیمان را شکل میدهند؟





