پایان نشست سهجانبه ترامپ، شی و پوتین درباره اوکراین و سلاح هستهای
روسای جمهور آمریکا، چین و روسیه نشست سهجانبه بیسابقه خود را روز پنجشنبه در شهر شنژن چین به پایان رساندند؛ نشستی که محور آن جنگ اوکراین و کنترل تسلیحات هستهای بود.

گالری تصویری
۳ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از المانیتور، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ و همتایان چینی و روسی او شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین روز پنجشنبه نشست سهجانبه بیسابقه خود را به پایان رساندند؛ نشستی که در آن درباره جنگ اوکراین و کنترل تسلیحات هستهای گفتوگو شد.
به گزارش المانیتور (Al-Monitor)، رهبران سه قدرت بزرگ هستهای جهان پشت میز گردی در ویلایی در میان تپههای جنگلی در کنار دریاچهای در شهر شنژن در جنوب چین نشستند و این دیدار را لحظهای تاریخی توصیف کردند، اما در پایان هیچ بیانیه فوری صادر نکردند.
اظهارات آغازین سه رهبر
ترامپ در آغاز نشست گفت: «ما واقعا در حال ساختن تاریخ هستیم» و افزود: «هیچ صلحی با رد فرصتهای تعامل ساخته نشده است.»
پوتین که پس از آسیب دیدن پل کلیدی پیونددهنده کریمه به روسیه با ناکامی در جنگ علیه اوکراین روبهرو شده، گفت سه کشور «منافع مشترک متعددی در حلوفصل مناقشههای منطقهای از جمله آشکارا مناقشه اوکراین» دارند.
شی که به گفته رسانههای دولتی چین ریاست نشست را بر عهده داشت، برخلاف ترامپ و پوتین اشاره مستقیمی به اوکراین نکرد، اما گفت: «تاریخ نشان میدهد وقتی قدرتهای بزرگ در هماهنگی زندگی میکنند، جهان در صلح است. وقتی قدرتهای بزرگ درگیر میشوند، جهان دچار آشوب میشود.»
اختلافها و نگرانیها
سه کشور بر سر اوکراین، ایران، سلاحهای هستهای و تجارت اختلافهای عمیقی دارند که تردیدهایی درباره نتیجه پایدار ایجاد کرده است. با این حال برگزاری این دیدار در حاشیه اجلاس آسیا-پاسیفیک، کشورهای کوچکتر را که نگران نادیده گرفته شدن منافع خود هستند، نگران کرده است.
پیش از این نشست، ترامپ بهطور جداگانه با شی و پوتین دیدار کرد و هر دو را دوست خواند.
ترامپ گفت او و شی هر دو به شدت معتقدند نفت باید از تنگه هرمز عبور کند؛ مسیری که به دلیل جنگ ایران دچار اختلال شده است. شی در اظهارات خود اشاره مستقیمی به ایران نکرد.
خبرگزاری شینهوا به نقل از شی گزارش داد که او به دو رهبر دیگر گفته سلاحهای هستهای باید «ممنوع» و «محو» شوند و هدف نهایی ایجاد جهانی عاری از سلاح هستهای است. شی پیشتر نیز اظهارات مشابهی بیان کرده بود، هرچند چین برنامه هستهای خود را گسترش داده است.
شی همچنین گفت: «چین، روسیه و آمریکا باید به تشویق طرفهای درگیر به نشستن و گفتوگو ادامه دهند و اختلافها را از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک حل کنند.»
ویلای کیلین که محل دیدار بود، سابقه طولانی در دیدارهای دیپلماتیک حساس دارد. از میهمانان پیشین آن میتوان به کیم جونگایل رهبر پیشین کره شمالی، شی ژونگشون پدر شی جینپینگ و فرستادگان دالایی لاما اشاره کرد.
حاشیههای اجلاس و مسائل تجاری و تایوان
ترامپ پیشتر در گفتوگو با فاکسنیوز به تشریفات پرشکوه استقبال خود در این اجلاس اشاره کرد که با استقبال کمرمقتر از دیگر رهبران از جمله پوتین متفاوت بود. سانائه تاکایچی نخستوزیر ژاپن بدون هیچ مراسم استقبالی وارد شد.
روابط ژاپن و چین از اظهارات تاکایچی در سال ۲۰۲۵ تیره شده است؛ زمانی که او گفت ژاپن میتواند در صورت تهدید قلمرو خود در پی اقدام چین علیه تایوان، نیروی نظامی مستقر کند. تاکایچی که در طول اجلاس چهرهای منزوی داشت، گفت موضع توکیو درباره تایوان از سال ۱۹۷۲ تغییری نکرده است.
ژاپن و تایوان در همین هفته از ورود هواپیماهای نظامی روسیه خبر دادند؛ اقدامی که نشان میدهد مسکو با وجود درگیر بودن در اوکراین همچنان میتواند قدرت خود را در آسیا به نمایش بگذارد. درباره تایوان، شی به ترامپ گفت آمریکا باید «کار درست را انجام دهد» تا از عقبگردهای بزرگ در روابط آنها جلوگیری شود.
شی از ترامپ در فرودگاه استقبال کرد؛ نخستین بار از زمان ریاستجمهوری او که از یک رهبر خارجی در فرودگاه استقبال میکند و پاسخی به اقدام متقابل همتای خود در پایگاه مشترک اندروز در ماه سپتامبر بود که آخرین دیدار آنها انجام شد. دو رهبر همچنین بهطور کوتاه یکدیگر را در آغوش گرفتند.
ترامپ گفت: «این رئیسجمهور بزرگی است، یکی از رئیسجمهورهای بزرگ چین، و او هرگز برای استقبال از کسی به فرودگاه نرفته است» و این اقدام را «بردی» برای چین و آمریکا دانست.
وی افزود: «و نهتنها آن، تشریفات، زیبایی، شکوه، هزاران نفر، کودکان خردسال، سربازان، همهچیز.»
ترامپ پس از سخنرانیهای شی و پوتین وارد شد که در آنها تجارت «حمایتگرایانه» غرب و تحریمها را محکوم کرده بودند.
در جریان نشستهای روز پنجشنبه اپک، شی خواستار تجارت «آزاد و باز» شد. رهبران غربی میگویند الگوی رشد چین که قدرت صنعتی را بر مصرفکنندگان ترجیح میدهد ناعادلانه است و نبود توازنهای بیثباتکننده در تجارت جهانی ایجاد میکند.
پوتین گفت روسیه برای امنیت غذایی و انرژی در آسیا-پاسیفیک کلیدی است. ترامپ که با شکست در انتخابات میاندورهای و رسوایی جاسوسی انویدیا روبهروست، به حاضران گفت آمریکا صدها سال است که قدرتی در اقیانوس آرام بوده است.
گفتوگوی دشوار درباره سلاح هستهای
ترامپ اصرار داشته که کنترل تسلیحات هستهای موضوع محوری اجلاس باشد، با وجود مخالفتهای مکرر چین در گذشته با پیوستن به مذاکرات با واشنگتن و مسکو که زرادخانههای هستهای بسیار بزرگتری دارند.
ترامپ در آغاز نشست به شی و پوتین گفت: «انجام این کار آسان نیست — کنار گذاشتن آنها.»
کریگ سینگلتون از بنیاد دفاع از دموکراسیها گفت رهبران دلایل زیادی برای حضور مشترک دارند اما دلایل بسیار کمتری برای توافق بر سر محتوا دارند.
گفتوگوهای ترامپ با شی پس از تمدید آتشبس تجاری در همین ماه انجام شد، اما در بحبوحه تنش فزاینده بر سر گزارشهای انتقال تراشههای انویدیا به چین از طریق جنوبشرق آسیا صورت گرفت؛ موضوعی که پرسشهایی درباره اثربخشی محدودیتهای صادراتی آمریکا و آینده دسترسی چین به فناوری پیشرفته ایجاد کرده است.
سینگلتون گفت: «این بدترین کابوس پکن است. چین دسترسی به تراشه میخواهد که بتواند با رئیسجمهور مذاکره کند. ممکن است محدودیتهای تراشهای با حمایت هر دو حزب به قانون تبدیل شود.»
منبع: www.al-monitor.com

ایرلند خواستار بهبود دسترسی کشورهای در حال توسعه به مالی اقلیمی شد









