ورود صنعت به آزمایشگاه دانشگاه؛ راهکار نجات پژوهش از فرسودگی
رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی و کاهش بودجهها، ورود صنعت به دانشگاه برای نوسازی آزمایشگاهها را ضروری دانست.

گالری تصویری
۸ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به چالشهای زیرساختی پژوهش در دانشگاهها، فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی و محدودیت منابع مالی را از موانع اصلی آموزش و پژوهش در رشتههای مهندسی دانست و بر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی تأکید کرد.
به گزارش ایسنا، حسنعلی امیریاخلاقی اظهار کرد: «رشتههای مهندسی عمدتاً ماهیت تجربی دارند و برای آموزش و پژوهش در آنها به امکانات آزمایشگاهی و تجهیزات نرمافزاری و سختافزاری نیاز است. با این حال، طی سالهای گذشته و بهویژه در حدود یک دهه اخیر، بودجههای وزارت علوم روند کاهشی داشته و دانشگاه نتوانسته است تجهیزات خود را متناسب با نیازهای روز بهروزرسانی کند.»
وی افزود فرسودگی تجهیزات، افزایش هزینه تهیه مواد آزمایشگاهی و محدودیت در تأمین نیروی متخصص و تکنسین از جمله مشکلات موجود است و پایین بودن حقوقها موجب شده برخی نیروهای متخصص از دانشگاه خارج شوند یا نتوانند با تمرکز کافی در آزمایشگاهها فعالیت کنند. به گفته او، گرنتهای پژوهشی پاسخگوی هزینههای واقعی نیست و کیفیت برخی پژوهشها تحت تأثیر قرار گرفته است، اما دانشگاه نمیتواند از انجام وظایف خود در حوزه پژوهش و آموزش دست بکشد.
ورود صنعت برای نوسازی آزمایشگاهها
رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی گفت یکی از راهکارها، تعریف تعاملات برد-برد با صنایع و واحدهای تولیدی است؛ بهگونهای که یک مجموعه صنعتی برای بازسازی، تجهیز و فعالسازی آزمایشگاه دانشگاه سرمایهگذاری کند و در مقابل خودش نیز از امکانات آن بهرهمند شود.
وی افزود در برخی آزمایشگاهها چنین تعاملاتی شکل گرفته و مجموعههای صنعتی برای تجهیز امکانات اعلام آمادگی کردهاند. به گفته او، استادانی که ارتباط مؤثرتری با صنعت دارند میتوانند از این ظرفیت برای جذب منابع پژوهشی استفاده کنند، در حالی که آزمایشگاههای فعال در پژوهشهای غیرمرتبط با صنعت با دشواری بیشتری مواجه هستند.
امیریاخلاقی ادامه داد: «لازم است مدلی طراحی شود که منافع دانشگاه، استادان و تیمهای پژوهشی در کنار منافع بخش خصوصی و صنعت دیده شود تا این همکاری به شکل پایدار ادامه پیدا کند.»
وی با اشاره به اهمیت کیفیت مواد آزمایشگاهی و کالیبره بودن تجهیزات بیان کرد زمانی که یک مجموعه صنعتی بخواهد از تجهیزات دانشگاه استفاده کند، اعتبار و قابلیت اتکای نتایج اهمیت ویژه پیدا میکند. او گفت در مواردی صنعت برای استفاده از تجهیزات مراجعه کرده اما پس از بررسی متوجه شده دستگاه کالیبره نیست و ناچار شده خدمات آزمایشگاهی را از مجموعه دیگری دریافت کند.
فاصله مهارتهای دانشگاهی با نیاز صنعت
رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد یکی از مأموریتهای دانشگاه، تربیت نیروی انسانی متخصص و انجام پژوهشهایی است که به حل مسائل کشور و صنعت کمک کنند، اما در زمینه اشتغال فارغالتحصیلان و تأمین زیرساختهای پژوهشی چالشهایی وجود دارد.
وی با اشاره به نبود نیازسنجی دقیق برای تعیین ظرفیت پذیرش دانشجو براساس نیاز واقعی صنعت و کشور گفت بخشی از دانشجویان پس از فارغالتحصیلی امکان اشتغال در رشته مرتبط را پیدا نمیکنند، در حالی که بسیاری از صنایع به دنبال جذب نیروی متخصص هستند. به گفته او، یکی از دلایل حضور نزدیک به ۱۸ شرکت در دانشکده مهندسی و استقرار دفاتر آنها، شناسایی و جذب نیروی انسانی از میان دانشجویان است.
امیریاخلاقی افزود بخشی از مسئله به مهارتهای نرم دانشجویان مربوط میشود و برخی شیوههای آموزشی و محتوای دروس میتوانند این فاصله را تشدید کنند. وی ادامه داد از سال گذشته در گروه مهندسی برق، درسی با همکاری شرکت توزیع برق مشهد ارائه میشود تا علاوه بر انتقال دانش کاربردی، دانشجویان توانمند نیز شناسایی شوند.
وی با اشاره به تجربه کارآموزی بلندمدت گفت گروه مهندسی کامپیوتر از هفت تا هشت سال پیش برای نخستین بار در ایران این شیوه را آغاز کرد و از سال گذشته اجرای آن در کل دانشکده توسعه یافت. در این الگو دانشجو بخشی از دوره کارشناسی را بهصورت تماموقت یا پارهوقت در صنعت سپری میکند و با افزایش مدت دوره کارشناسی به پنج سال، فرصت بیشتری برای کسب تجربه عملی دارد.
به گفته او، براساس آماری که اخیراً از سوی معاونت آموزشی دانشگاه مطرح شده، حدود ۵۰ درصد فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد مهندسی در رشته مرتبط با تحصیلات خود فعالیت میکنند. وی افزود از حدود دو سال پیش دورههای مهارتهای نرم اجرا شده و دانشجویان در مجموع باید شش واحد درسی مرتبط را بگذرانند که شامل کارآفرینی، دو واحد مرتبط با مهارتهای نرم شغلی و دو واحد اقتصاد مهندسی با رویکرد سواد مالی است.
امیریاخلاقی خاطرنشان کرد یک مجموعه بخش خصوصی با ورود به دانشکده، فعالیت دفتر کاریابی تلنتایکس را در زمینه شناسایی استعدادها و معرفی آنها به شرکتها آغاز کرده است. این مجموعه نیازهای شغلی صنایع را دریافت میکند و برای بهبود رزومه دانشجویان و شناسایی افراد متناسب با فرصتهای شغلی اقدام میکند.
سهم ۵ تا ۶ درصدی پایاننامههای کاربردی
امیریاخلاقی با اشاره به تلاش برای افزایش پژوهشهای کاربردی اظهار کرد در حال حاضر حدود پنج تا شش درصد پایاننامهها و رسالههای دانشکده در چارچوب حل مسائل واقعی صنعت قرار دارند؛ یعنی صنعت برای انجام آنها قرارداد منعقد کرده یا حمایت مالی داشته است.
وی تصریح کرد هدف این است که سهم پایاننامهها و رسالههای کاربردی به حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد برسد، اما بخشی از چالش به بدنه دانشگاه بازمیگردد که هنوز تعامل با بخش خصوصی را بهراحتی نمیپذیرد. از سوی دیگر، صنعت نیز هنگام همکاری با مسائلی مانند مالکیت فکری، تجاریسازی دستاوردها و شیوه تنظیم قراردادها مواجه میشود.
رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد درباره مأموریت پژوهش گفت: «ایران طی حدود ۱۵ سال گذشته در تولید مقالات علمی رشد چشمگیری داشته و در مقایسه با کشورهای منطقه عملکرد قابل توجهی ثبت کرده است، اما باید بررسی کنیم که این میزان تولید مقاله تا چه اندازه به ارزش افزوده و توسعه کشور منجر شده است.»
وی افزود در سالهای اخیر به دلیل کاهش کیفیت امکانات آزمایشگاهی، محدودیت گرنتها و خروج برخی اعضای هیئت علمی و نخبگان، در تولید مقالات دارای استانداردهای بالا با افت مواجه شدهایم و طرحهایی مانند طرح جهش با هدف اختصاص منابع بیشتر در حال اجراست. به گفته او، در برخی حوزهها مانند زیستفناوری و فناوری نانو تولید دانش به توسعه فناوری منجر شده، اما نمیتوان این ارتباط را درباره همه رشتهها یکسان دانست.
امیریاخلاقی با اشاره به نظام ارتقا گفت در نظام امتیازدهی، فعالیتهای پژوهشی و ارتباط با صنعت هر دو مورد توجه قرار میگیرند، اما کسب امتیاز از طریق انتشار مقاله برای استادان سادهتر از اجرای پروژه صنعتی است. وی تأکید کرد هدف کنار گذاشتن مقاله نیست، بلکه باید میان تولید علم و حل مسائل کشور تعادل برقرار شود.
مرکز فناوری هوش مصنوعی در دانشگاه فردوسی
امیریاخلاقی با اشاره به برنامه دانشگاه فردوسی مشهد برای ایجاد مرکز فناوری هوش مصنوعی اظهار کرد این مرکز در مجاورت دانشکده مهندسی و با هدف ایجاد زیستبومی در حوزه آموزش، پژوهش، فناوری، نوآوری و فعالیت شرکتهای صنعتی و فناور طراحی شده است.
وی افزود قرار است دانشگاه بهعنوان بخش تربیت نیروی انسانی، آزمایشگاههای پژوهشی، شرکتهای فناور، استارتاپها و صنایع در کنار یکدیگر فعالیت کنند. برای نمونه، صنایع فولاد که به ابزارهای هوش مصنوعی و هوشمندسازی نیاز دارند میتوانند فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را در این مرکز مستقر کنند.
به گفته او، دانشگاه فردوسی مشهد قطب مهندسی شرق کشور است و حضور این مجموعه در کنار دانشکده، امکان ارتباط مستقیم شرکتها با استادان و دانشجویان را فراهم میکند. این مرکز در زمینی به مساحت حدود هزار و ۵۰۰ مترمربع و با زیربنای حدود هشت هزار مترمربع احداث خواهد شد و میتواند زمینه تمرکززدایی از زیرساختهای این حوزه در تهران را فراهم کند.
منبع: www.isna.ir

النینو تضمینکننده ترسالی ایران نیست؛ مدیریت پیشنگرانه لازم است













