نگرانی ایران از حضور شرکتهای آمریکایی در کریدور زنگزور
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، از آغاز رسمی پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» خبر داده است. محسن پاکآیین، دیپلمات پیشین ایران در جمهوری آذربایجان، میگوید ایران نسبت به حضور شرکتهای آمریکایی در کریدور زنگزور نگران است.

آغاز پروژه «مسیر ترامپ» در ارمنستان
به گزارش تبریز فوری به نقل از تابناک، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، از آغاز رسمی پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP) خبر داده است؛ موضوعی که نشانهای از ورود توافق واشنگتن به مرحله اجرایی تلقی میشود. او در جریان گفتوگو با رو لبردیان، معاون رئیس شرکت انویدیا، اعلام کرد که ارمنستان قصد دارد بهصورت رسمی آغاز این پروژه را اعلام کند. پاشینیان همچنین از برنامه ایروان برای اتصال شبکه برق این کشور به جمهوری آذربایجان و ترکیه خبر داد؛ موضوعی که ابعاد پروژه را فراتر از ایجاد یک مسیر حملونقل و ترانزیتی نشان میدهد. به گفته او، ارمنستان هماکنون از طریق شبکه برق به گرجستان و ایران متصل است و در حال سرمایهگذاری برای افزایش کارآمدی انتقال برق است. در چشمانداز جدید ایروان، توسعه ارتباطات انرژی با ترکیه و جمهوری آذربایجان نیز جایگاه ویژهای پیدا کرده است؛ دو کشوری که تا پیش از این، به دلایل سیاسی و امنیتی، روابط ارمنستان با آنها با محدودیتهای جدی مواجه بود.
آغاز رسمی این پروژه در ارمنستان، پرسشهایی درباره آینده دالان زنگزور، جایگاه ایران در معادلات ترانزیتی منطقه و احتمال حضور شرکتهای آمریکایی در این مسیر مطرح کرده است.
نگرانی ایران و وعده ارمنستان
خبرنگار تابناک در گفتوگو با محسن پاکآیین، دیپلمات پیشین ایران در جمهوری آذربایجان، موضوع نگرانی ایران از حضور شرکتهای آمریکایی، وضعیت گذرگاه ارس و ارزیابی تأثیر تحولات قفقاز جنوبی بر منافع کشور را بررسی کرده است. پاکآیین در پاسخ به این پرسش که آیا آغاز رسمی پروژه «مسیر ترامپ» به معنای کنار گذاشتن ایران از این کریدور است، گفت: «ما با ارمنستان هم روابط دوستانه و خوبی داریم و هم رایزنیهای متعددی در رابطه با مسئله دالان زنگزور انجام دادهایم.» او افزود جمهوری اسلامی ایران مراتب نگرانی خود را مکرراً به مقامات جمهوری ارمنستان از جمله پاشینیان، همچنین مقامات وزارت امور خارجه و سفیر این کشور در تهران منعکس کرده است. به گفته او، وعدهای که دولت ارمنستان داده این است که اجازه ندهد شرکتهای آمریکایی در کنار این مسیر یا در داخل آن، برای اجرای پروژه حضور داشته باشند.
پاکآیین گفت اینکه اعلام شده مراحل اجرایی این پروژه آغاز شده است، موضوعی است که باید درباره آن بررسی کنیم و ببینیم منظور از مراحل اجرایی چیست. او پرسید آیا تیمی از آمریکاییها یا گروهی از نیروهای این کشور در زنگزور مستقر شدهاند، یا اینکه شرکتهای ارمنی قرار است این کار را انجام دهند.
او همچنین به مسئله دوم اشاره کرد: مقدمه احداث خطآهن زنگزور، توافق جمهوری آذربایجان و ارمنستان است. یعنی جمهوری آذربایجان که میخواهد از این مسیر عبور کند و به نخجوان برسد، باید بنا بر درخواست ارمنستان، مسیر این کشور را نیز به آستارا و نخجوان باز کند. پاکآیین پرسید آیا چنین توافقی صورت گرفته است یا خیر، و توضیح داد اگر قرار باشد این خط فقط بهصورت یکطرفه باز شود و صرفاً جمهوری آذربایجان را به نخجوان متصل کند، بهطور طبیعی منافع ارمنستان تأمین نخواهد شد، چراکه ارمنیها نیز بهطور مکرر خواستار آن بودهاند که جمهوری آذربایجان مسیر آنها را نیز به شرق و غرب باز کند.
به گفته او، باید اندکی صبر کنیم تا مشخص شود منظور پاشینیان از اعلام آغاز مراحل اجرایی چیست. آغاز مراحل اجرایی ممکن است به این معنا باشد که گفتوگوهایی انجام شده، اما هنوز وارد موضوع نشدهاند. او گفت باید این مسئله را بررسی کنیم و حتماً آن را رصد خواهیم کرد و چنانچه آمریکاییها بخواهند در کنار مرزهای ایران مستقر شوند، مسئولان مواضع لازم را اتخاذ خواهند کرد.
گذرگاه ارس و زمان تکمیل پروژه
در پاسخ به پرسش درباره وضعیت گذرگاه ارس با توجه به آغاز به کار این کریدور، پاکآیین گفت اگر قرار باشد احداث این کریدور از همین امروز آغاز شود، دستکم دو تا سه سال دیگر تکمیل خواهد شد؛ بنابراین نمیتوان از همین حالا درباره وضعیت آن اظهارنظر کرد. او افزود اگر قرار باشد مراحل احداث آغاز شود، با توجه به اینکه خط ریلی در زمان جنگ کاملاً از بین رفته و زیرساخت آن نابود شده است، احداث مسیر ۳۵ کیلومتری داخل ارمنستان موضوعی نیست که بتوان آن را یکشبه آغاز کرد. به گفته او، حتی اگر بخواهند همین امروز کار را آغاز کنند، تکمیل آن یک تا دو سال زمان خواهد برد.
پاکآیین توضیح داد مسیر ارس، به معنای مسیری که جمهوری آذربایجان از طریق خاک ایران به نخجوان میرسد، همچنان از نظر جادهای فعال است و هیچ تغییری در آن ایجاد نمیشود. در حال حاضر هم جمهوری آذربایجان از مسیر بیلهسوار وارد خاک ایران میشود و سپس از مسیر اردوباد و کلاله یا جلفا وارد نخجوان میشود؛ بنابراین این مسیر جادهای وجود دارد. قرار بود مسیر ریلی نیز احداث شود که این بخش در داخل جمهوری آذربایجان به پایان رسیده است. قرار است بخشهایی از آن در داخل ایران نیز آغاز شود که شاید تاکنون آغاز شده باشد. این مسیر ریلی هنوز به پایان نرسیده است تا بتوان آن را افتتاح کرد؛ اما مسیر جادهای آن هماکنون فعال است و آسیبی به آن وارد نمیشود.
دلیل مخالفت با حضور آمریکا
پاکآیین گفت ما نگران این نیستیم که دو مسیر در کنار یکدیگر قرار بگیرند و هرچه خطوط مواصلاتی بیشتر باشد، بهطور طبیعی حملونقل و تجارت رونق بیشتری خواهد گرفت. به گفته او، نگرانی ایران این است که آمریکاییها، با توجه به اقداماتی که علیه ایران انجام دادهاند، بخواهند در مسیر دالان زنگزور و در قالب شرکتهای آمریکایی حضور داشته باشند. او گفت: «ما به این دلیل که میدانیم آمریکاییها نیت خیری ندارند، با این موضوع مخالفت کردهایم و فکر میکنیم ارمنستان و جمهوری آذربایجان نیز به این مسئله واقف شده باشند.» به گفته او، آنها اکنون خلیج فارس را میبینند و مشاهده میکنند که حضور آمریکا در آنجا چگونه به کشورهای حاشیه خلیج فارس ضربه زده است. پاکآیین گفت بعید میداند اجازه دهند شرکتهای آمریکایی در زنگزور حضور پیدا کنند و عملیاتی انجام دهند و اگر چنین اتفاقی بیفتد، در آن زمان تصمیمگیری لازم را انجام خواهند داد.
رد ادعای آسیبدیدن منافع ایران
برخی استدلال میکنند یکی از دلایل تغییرات قفقاز جنوبی که به ضرر ایران تمام شده، اتکای ایران به نظم روسمحور در این منطقه بوده است؛ نظمی که با جنگ اوکراین، تضعیف جایگاه روسیه و روابط این کشور با ترکیه، نتوانسته منافع ایران را تأمین کند. پاکآیین گفت من اساساً این موضوع را قبول ندارم که منافع ایران در این منطقه آسیب دیده باشد. به گفته او، به دلیل توافق صلحی که میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان انجام شد و با موفقیت به امضا رسید و سایه جنگ از این منطقه کنار رفت، هم مسیر ترانزیتی ایران برای جمهوری آذربایجان کاملاً فعال است و هم مسیر ترانزیتی ایران برای ارمنستان فعال است. از مرز نوردوز نیز تجارت رونق گرفته است. او افزود شرکتهای فنی و مهندسی ایران هم در داخل ارمنستان مشغول فعالیت هستند و این موضوع اساساً هیچ ارتباطی با بحث روسیه ندارد، به این دلیل که روسیه اصلاً با ارمنستان مرز ندارد. به گفته پاکآیین، اینها بحثهایی هستند که اساساً در حد گمانهزنی مطرح میشوند و واقعیت این است که ایران در این منطقه به فعالیتهای خود ادامه میدهد و اتفاق خاصی نیز رخ نداده است.
منبع: tabnak.ir

هشدار مصر به تهدیدات ترامپ درباره ایران




