نمایش و نقد «لبشور» در خانه سینما و مرور گنجینه فیلمخانه ملی
مستند «لبشور» به کارگردانی جواد وطنی عصر سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ در برنامه «شبهای مستند خانه سینما» نمایش داده شد و نقد شد؛ در موزه سینمای ایران نیز چهار فیلم کوتاه تصحیحرنگشده از گنجینه فیلمخانه ملی ایران به نمایش درآمد.

گالری تصویری
۳ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، مستند «لبشور» به کارگردانی جواد وطنی در ادامه برنامه «شبهای مستند خانه سینما» عصر سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ به همت کارگروه نمایش انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و با همکاری خانه سینما به نمایش درآمد که به گزارش ایسنا پس از آن نشست نقد و بررسی برگزار شد.
پس از نمایش فیلم، نشست نقد و بررسی با حضور جواد وطنی، محمدحسن دامنزن و مصطفی شیری برگزار شد.
شکلگیری «لبشور» و واکنشها در مازندران
جواد وطنی درباره چگونگی شکلگیری ایده فیلم گفت: «تصاویر فیلم برگرفته از برداشتهای ذهنی من از مازندران بود.» او افزود ساخت این مستند را با همکاری مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی آغاز کرده و تولید آن سه سال به طول انجامیده است.
وی گفت در ابتدا پژوهشی درباره میانکاله انجام داده و شخصیت اصلی فیلم، علی ابوطالبی بود که منابع تصویری ارزشمندی در اختیار داشت. به گفته او، ابوطالبی شکارچیای بود که به حافظ محیط زیست تبدیل شد.
وطنی با اشاره به واکنشها گفت: «پس از نمایش فیلم در مازندران، برخی مرا به سیاهنمایی متهم کردند و واقعیتها را نمیپذیرفتند، اما بعدها کارشناسان محیط زیست تأیید کردند که سم وارد تالاب شده بود.»
او درباره انتخاب عنوان فیلم توضیح داد لبشور به ترکیب آب شیرین و شور اشاره دارد؛ محیطی که محل زندگی ماهیهاست. به گفته وی در فیلم به مسئله سمی شدن آب این منطقه پرداخته شده و در آن سال حدود چهل هزار پرنده از بین رفتند.
وطنی بر اهمیت حضور جوامع محلی در حفظ زیستبوم میانکاله تأکید کرد و گفت میانکاله بدون بومیان با مشکل مواجه میشود، زیرا فعالیتهایی مانند دامداری و شیلات که بخشی از زندگی و معیشت مردم منطقه است، از میان خواهد رفت.
او از فواد قهرمانی، آهنگساز فیلم، برای موسیقی و از آرش اسحاقی برای تدوین و گفتار متن و همچنین از همه عوامل فیلم تشکر کرد.
کارگردان «لبشور» درباره استفاده از تصاویر هوایی گفت در منطقهای کار میکردند که پوشش انبوه درختان، نمایش وسعت آن را دشوار میکرد و با دوربینی که روی زمین، سهپایه یا روی دست قرار داشت، نمیتوانستند گستردگی فضا را نشان دهند و به همین دلیل از تصاویر هوایی استفاده کردند.
نگاه منتقدان به ساختار «لبشور»
مصطفی شیری با اشاره به رویکرد فیلم در مواجهه با مسائل زیستمحیطی گفت به اعتقاد او لحن کلی فیلم نهتنها سیاهنمایانه نیست، بلکه دلسوزانه و تا حدی مداراگرایانه است. او افزود فیلم در مواجهه با قصورها و سوءمدیریتهایی که طی سالیان به تخریب محیط زیست منطقه منجر شدهاند، رویکردی محتاطانه دارد و میتوانست صریحتر و گزندهتر باشد.
محمدحسن دامنزن گفت میتوان فیلم را از منظر کارگردانی، فیلمبرداری و گفتار متن بررسی کرد و مجموعه این عناصر به شکلگیری فیلمی خوب منجر شده است.
وی درباره گفتار متن اظهار کرد: «گفتار متن، گفتاری متشخص و درست است.» به گفته او نویسنده آن از شعور ادبی و توانایی بالایی در توصیف و پیوند گفتار با تصاویر برخوردار است و گفتار بر تصاویر سوار میشود و همراه آنها حرکت میکند.
دامنزن افزود گفتار متن مخاطب را آماده میکند تا میانکاله را از نگاه یک انسان ببیند؛ منطقهای که شیلات یکی از مشاغل مهم آن است. او گفت تصاویر آرشیوی در جهت درام درونی فیلم حرکت میکنند و کارگردان آنها را در خدمت درام قرار داده است.
او کارگردانی فیلم را بسیار خوب دانست و گفت تصاویر بهدرستی هدایت شدهاند. وی همچنین گفت فیلمبرداری اثر جهتدار و حسابشده است و در فیلم نماهایی بسیار سرسبز دیده میشود که در پلان بعدی به بیابان و سپس به آتشسوزی میرسند و رنگ و نور با فضای فیلم هماهنگ است. او ابراز امیدواری کرد در آینده نیز شاهد آثار موفق دیگری از جواد وطنی باشد. در پایان نشست حاضران پرسشها و دیدگاههای خود را مطرح کردند.
مرور فیلمهای گنجینه فیلمخانه ملی ایران
در دومین روز از نمایش فیلمهای کوتاه و انیمیشنهای تصحیحرنگشده گنجینه فیلمخانه ملی ایران، سهشنبه ۲۶ آبانماه، فیلمهای «خواستگاری» به کارگردانی ابراهیم گلستان (۱۳۴۰)، «ریتم» به کارگردانی منوچهر طیاب (۱۳۴۲)، «فجر طولانی» به کارگردانی احمد فاروقی قاجار (۱۳۴۴) و «شیراز» به کارگردانی هوشنگ شفتی (۱۳۵۰) در سالن سینما فردوس موزه سینمای ایران به نمایش درآمدند.
مدیریت این نشست را بهناز شیربانی بر عهده داشت و احمد الستی و سعید عقیقی درباره فیلمها سخن گفتند. شیربانی از تلاشهای لادن طاهری و از فاطمه محمدی، مدیرعامل موزه سینمای ایران، تشکر کرد.
احمد الستی گفت این فیلمها نهتنها بخشی از تاریخ سینمای ایران، بهویژه در حوزه سینمای مستند، را بازمعرفی میکنند، بلکه بخشی از تاریخ و فرهنگ این کشور هستند. او ابراز نگرانی کرد که نسل جوان امروز شاید هرگز فرصت تماشای این آثار را پیدا نکرده باشد.
سعید عقیقی گفت سینمای مستند در ایران اساساً محصول فعالیت بخش دولتی بوده است؛ چه در قالب مستندهای صنعتی و چه در قالب آثاری که به سفارش اداره کل امور سینمایی کشور و سپس وزارت فرهنگ و هنر ساخته میشدند. او به فیلمهای نسل چهارم و دوره سیراکیوز اشاره کرد که بهوسیله آمریکاییها ساخته شده بودند و مستندهای آموزشی درباره بهداشت و جلوگیری از شیوع بیماریها بودند.
او گفت در میانه دهه ۱۳۳۰، ابراهیم گلستان استودیوی گلستان فیلم را تأسیس کرد و برای تأمین هزینههای تولید آثار مستقل خود از نهادها سفارش میگرفت. عقیقی درباره «خواستگاری» گفت این فیلم سرشار از حرکتهای حسابشده دوربین و قاببندیهای دقیق است و گلستان در ایجاد فضاهای تصویری مهارت دارد.
الستی درباره نحوه معرفی شخصیتها در «خواستگاری» و ورود پدر عروس و جزئیاتی مانند نیاوردن قندان و زاویه دوربین سخن گفت. او همچنین درباره نقش موسیقی و تنبک حسین تهرانی در فیلم «ریتم» گفت این موسیقی مخاطب را از جهان عینی به فضایی ذهنی و خیالانگیز منتقل میکند.
عقیقی گفت حسین تهرانی پیش از ساخته شدن «ریتم»، مجموعهای از قطعات ریتمیک را ضبط کرده بود که یکی از آنها «ضرب لوکوموتیو» نام داشت و الگوی ریتمیک تنبک مبنای ساختار فیلم قرار گرفته است. او افزود درباره این موضوع از منوچهر طیاب پرسیده و طیاب گفته هنگام ساخت فیلم، «پاسیفیک ۲۳۱» را ندیده بود.
الستی درباره «فجر طولانی» گفت این فیلم متعلق به احمد فاروقی قاجار، فیلمسازی ناشناخته و قدرنادیده است که در آن مجموعهای از تصاویر را در کنار نریشنی ادبی قرار میدهد که در بسیاری لحظات ارتباط مستقیمی با تصاویر ندارد.
منبع: www.isna.ir

ثبت جهانی قلعه الموت؛ پیام صلحطلبی ایران به جهانیان








