حجره؛ گنجینه هویت تاریخی، دینی و فرهنگی سقز
نشست فرهنگی «تاریخ، فرهنگ و قلم سقز» با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و علاقهمندان به تاریخ و هویت این شهر برگزار شد و ظرفیتهای تاریخی، تمدنی، دینی و ادبی سقز بررسی شد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از تابناک، نشست فرهنگی «تاریخ، فرهنگ و قلم سقز» با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و علاقهمندان به تاریخ و هویت این شهر برگزار شد و در آن، ظرفیتهای تاریخی، تمدنی، دینی و ادبی سقز از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گرفت؛ نشستی که به گزارش تابناک به جایگاه حجرههای دینی و پیشینه تاریخی این شهر پرداخت.
«سیدصباح حسینی»، مدرس دانشگاه و نویسنده، در این نشست با اشاره به جایگاه تاریخی حجرههای دینی اظهار کرد: «حجره مجموعهای عظیم از فرهنگ، تاریخ و آداب کوردەواری است» و این مکانها در طول تاریخ نقش مهمی در پرورش شخصیتهای علمی، دینی و فرهنگی داشتهاند.
حجرهها؛ تاریخی همزاد مساجد
وی با بیان اینکه پیشینه حجرهها به قرن پنجم هجری بازمیگردد و تاریخ آنها با تاریخ مساجد همزاد است، افزود شخصیتهای ارزندهای در این مراکز تربیت شدهاند که هرکدام بخشی از سرمایه تاریخی و فرهنگی منطقه به شمار میروند.
این مدرس دانشگاه با اشاره به برخی چهرههای برجسته سقز از جمله ملامحمد فخرالعلما، صوفی مصطفی قوزلو، ملارسول کاتب و قاضی کوثر، خاطرنشان کرد متأسفانه برخی از این شخصیتها بهدرستی معرفی و شناخته نشدهاند و ملارسول کاتب از جمله چهرههای مظلوم تاریخ سقز است.
حسینی همچنین با اشاره به وجود مساجد تاریخی همچون مسجد ملا ابراهیم، دومناره، جامع و حاج شیخ اسماعیل، بر ضرورت توجه به میراث دینی و تاریخی این شهر تأکید کرد.
وی تدوین دانشنامه شخصیتهای سقز، بهرهگیری از نامهای مشهور و تاریخی این شهر از جمله برندهای فرهنگی و همچنین شناسایی، تصحیح و انتشار نسخ خطی را از ضرورتهای مهم حوزه فرهنگ و پژوهش دانست.
این نویسنده در ادامه با اشاره به قرآن شیخ حسن الکوردی مولانآباد، پیشنهاد کرد این اثر ارزشمند با همکاری جمعی از علما تصحیح و منتشر شود تا همچون تفسیر «کشفالاسرار»، جایگاه شایستهای در میراث تفسیری، عرفانی و ادبی قرآن کریم پیدا کند.
وجه تسمیه سقز و نام بهرزه
در بخش دیگری از این نشست، «صالح امینپور»، عضو هیئت علمی دانشگاه پیامنور، سقز را یکی از کانونهای تمدنی و از شهرهای قدیمی غرب کشور دانست و به بررسی روایتهای تاریخی درباره وجه تسمیه و پیشینه این شهر پرداخت.
وی با اشاره به وجود دو روایت درباره نام سقز، گفت روایت غالب، نام این شهر را به تأثیر حکومت سکاها و حوزه تمدنی زیویه مرتبط میداند، در حالی که روایت دیگری با استناد به برخی منابع تاریخی، به دورههای پس از حمله مغول بازمیگردد.
امینپور با بیان اینکه سقز در برخی دورههای تاریخی با نام «بَهرزه» شناخته میشده است، افزود نام سقز حدود ۶۵۵ سال پیش برای نخستین بار در یک منبع تاریخی ثبت شده و درباره پیشینه و نام این شهر همچنان نیازمند بررسیهای دقیقتر پژوهشی هستیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه پیامنور با انتقاد از مدون نبودن بخشهایی از تاریخ سقز، دوری این شهر از مراکز حکمرانی در دورههای گذشته و ضعف ثبت و نگارش مستندات تاریخی را از جمله دلایل این خلأ دانست و تأکید کرد برخی روایتهای موجود در منابع تاریخی درباره سقز نیز نیازمند بازبینی و بررسی علمی هستند.
وی همچنین با اشاره به بررسی ریشه نام ۳۰۹ روستای شهرستان سقز، به تنوع ریشههای زبانی در نامگذاری این روستاها پرداخت و بر ضرورت مطالعات دقیقتر در حوزه تاریخ محلی و جغرافیای فرهنگی تأکید کرد.
امینپور در پایان، انسجام بیشتر فعالان حوزه فرهنگ و هنر سقز، تقویت کار جمعی و فاصله گرفتن از نگاه جزیرهای را از الزامات توسعه فرهنگی این شهر عنوان کرد.
ضرورت مستندسازی علمی تاریخ سقز
آنچه از مجموع مباحث این نشست برمیآید، ضرورت عبور از روایتهای پراکنده و حرکت به سمت مستندسازی علمی تاریخ سقز، معرفی مفاخر کمترشناختهشده و صیانت از میراث مکتوب و شفاهی این دیار است؛ میراثی که بدون پژوهش مستمر و همافزایی اهالی فرهنگ، بخشهایی از آن همچنان ناشناخته باقی خواهد ماند.
منبع: tabnak.ir

شیراز هفته کتاب را با ۱۳۰ برنامه فرهنگی گرامی میدارد






