ترامپ در نشست اپک چین به دنبال چیست؟ دیدار با شی و پوتین
دونالد ترامپ این هفته برای شرکت در نشست اپک به شنژن چین سفر میکند؛ جایی که انتظار میرود برای سومین بار در سال جاری با شی جینپینگ دیدار کند و در نشست سهجانبه با شی و ولادیمیر پوتین شرکت کند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، این هفته در اجلاس همکاری اقتصادی آسیا-پاسیفیک (اپک) در شنژن چین شرکت میکند؛ اجلاسی که شامل ۲۱ اقتصاد حاشیه اقیانوس آرام است. انتظار میرود او در حاشیه این اجلاس با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، دیدار کند و در یک دیدار سهجانبه با شی و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، حضور یابد.
دیدار ترامپ و شی سومین دیدار دو رهبر در سال جاری خواهد بود. دیدارهای قبلی ــ میزبانی شی از ترامپ در پکن در ماه مه و میزبانی ترامپ از شی در کاخ سفید در ماه سپتامبر ــ بیشتر جنبه تشریفاتی داشت و دو طرف تلاش کردند تصویری از ثبات در این رابطه مهم ارائه دهند، اما پیشرفت معناداری حاصل نشد. به گزارش الجزیره (Al Jazeera)، کارشناسان برای نشست شنژن نیز رویکرد مشابهی را پیشبینی میکنند؛ چرا که موضوعات مقررات هوش مصنوعی، تجارت و جزیره خودگردان تایوان بار دیگر مطرح خواهد بود.
این اجلاس تنها چند روز پس از آن برگزار میشود که دموکراتها کنترل هر دو مجلس کنگره آمریکا را به دست آوردند؛ تحولی که احتمالا در دو سال پایانی دوره ریاستجمهوری ترامپ محدودیت مهمی برای او خواهد بود. در همین حال، پکن به طور فزایندهای به فراتر از دوران ترامپ و تحولات بعدی نگاه میکند.
علی واین، مشاور ارشد پژوهش و حمایت در امور روابط آمریکا و چین در گروه بحران، گفت: «ترامپ تلاش خواهد کرد روابط شخصی خود با شی را تقویت کند، اما بعید است این دیدار پیشرفت اساسی به همراه داشته باشد.»
در مورد روسیه، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت «اهمیت و نمادین بودن» دیدارهای میان سه رهبر «را نمیتوان دستکم گرفت».
هنوز هیچ دستور کار رسمی برای دیدار مورد انتظار ترامپ و شی منتشر نشده است، هرچند کاخ سفید برنامههایی را برای حمایت دو کشور از یکدیگر در اپک و در اجلاس گروه ۲۰ در فلوریدا در ماه دسامبر اعلام کرده است. بر اساس بیانیه کاخ سفید، «دو کشور توافق کردند بر اساس احترام، انصاف و عمل متقابل، رابطهای سازنده با ثبات راهبردی بسازند.»
هوش مصنوعی و پرونده انویدیا
مانند دیدارهای قبلی، قرار است مقررات هوش مصنوعی موضوع مهمی باشد. هر دو کشور آمریکا و چین، بهعنوان پیشتازان این صنعت، تحت فشار بودهاند تا بهطور مشترک بر سر پادمانهای این فناوری تحولآفرین توافق کنند.
در ماه سپتامبر، هر دو طرف متعهد شدند سازوکاری برای اطلاعرسانی سریع حوادث مرتبط با هوش مصنوعی ایجاد کنند و گفتوگویی درباره خطرات نوظهور برگزار کنند. با این حال، دولت ترامپ بارها نیاز به اعمال محدودیتهای توسعهای را کماهمیت جلوه داده است. ترامپ پس از دیدار کاخ سفید گفت آمریکا «ترمز» صنعت هوش مصنوعی را «نخواهد کشید».
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته در رویدادی در کمیته ملی روابط آمریکا و چین گفت هر دو طرف «انتظار دارند بهترین شیوهها را برای ارزیابی و آزمایش مدلهای پیشرفته پیش از انتشارشان، و برای حفظ فرماندهی قاطع قضاوت انسانی بر این فناوری، مبادله کنند».
او افزود: «در انجام این کار، نباید درباره تفاوتهای میان ایالات متحده و چین دچار توهم شویم» و «رویکرد ما به هر چالش نیز همیشه همگرا نخواهد بود.»
استعفای اخیر جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، که پس از افشای رابطه او با آلیس هوانگ، جاسوس ادعایی چین، رخ داد، بر هر دیدار ترامپ و شی سایه خواهد انداخت، حتی اگر مستقیما مطرح نشود.
رابطه نزدیک هوانگ با ترامپ، از جمله همراهی او با رئیسجمهور آمریکا در سفر ماه مه به پکن، و روابط او با آلیس هوانگ، پرسشها را درباره نفوذی که او بر دولت آمریکا اعمال کرد، تجدید کرده است؛ نفوذی در جهت کاهش محدودیتهای فروش تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به پکن.
هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی دولت ترامپ، بهویژه از سوی اعضای برجسته حزب جمهوریخواه، به دلیل اجرای بهادعای سست کنترلهای صادراتی مرتبط با چین، تحت نظارت ویژه قرار گرفته است.
به گفته واین از گروه بحران، «ترامپ از سوی کنگره و اعضای دولت خود تحت فشار عظیمی خواهد بود تا این رسوایی را مطرح کند و به شی هشدار دهد که اگر به این نتیجه برسد که شی از هوانگ و دیگر مدیران برجسته تجاری برای تخریب تلاشهای هوش مصنوعی آمریکا استفاده کرده، روابطشان میتواند آسیب ببیند.»
با این حال، برخی کارشناسان انتظار دارند این موضوع تأثیر چندانی بر تعامل او با همتای چینیاش نداشته باشد. گابریل ویلداو، مدیرعامل شرکت مشاوره تنئو، هفته گذشته گفت ترامپ «هیچ نشانهای نشان نمیدهد که قصد دارد rapprochement کنونی آمریکا و چین را مختل کند». خبرگزاری رویترز (Reuters) روز جمعه گزارش داد که مقامهای آمریکایی گفتهاند انتظار نمیرود ترامپ موضوع آلیس هوانگ را با شی مطرح کند. چین ادعای جاسوس بودن آلیس هوانگ برای پکن را رد کرده است.
تایوان، تجارت و خاکهای کمیاب
ترامپ در دیدار اخیر خود با شی، سیاست دیرینه آمریکا درباره تایوان را کنار گذاشته است. پس از اجلاس پکن در ماه مه، ترامپ به خبرنگاران گفت فروش تسلیحات آمریکا به این جزیره خودگردان، که پکن آن را متعلق به خود میداند، را «با جزئیات کامل» با رئیسجمهور چین بررسی کرده است.
آمریکا از سال ۱۹۷۹ بر اساس قانون روابط تایوان به تایوان سلاح داده است. اما بر اساس سند شش تضمین در سال ۱۹۸۲، واشنگتن درباره چنین فروشهایی با چین مشورت نکرده است. ترامپ در مصاحبه بعدی با فاکس نیوز نیز از تایوان بهعنوان «برگ چانهزنی بسیار خوب» با چین یاد کرد. او از آن زمان تأیید یک بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای این جزیره را متوقف کرده است.
بانی گلیزر و نوآ مانک از صندوق آلمانی مارشال ایالات متحده در تحلیلی اخیر نوشتند که این ادبیات «پکن را به این انتظار دعوت میکند که در برابر هر تأییدیه آینده چیزی دریافت کند». آنها نوشتند: «هرچه این چانهزنی موفقتر به نظر برسد، پکن بیشتر بر آن پافشاری خواهد کرد و اطلاعرسانی بعدی را بیشتر بهعنوان امتیازی از سوی واشنگتن تلقی خواهد کرد تا اقدامی روتین بر اساس قانون روابط تایوان.»
کاخ سفید از این تأخیر دفاع کرده و به ظرفیت محدود تولید، بهویژه در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، و همچنین ماهیت حساس آتشبس تجاری آمریکا و چین اشاره کرده است. کنترل دموکراتها بر کنگره و حمایت عمومی دوحزبی از تایوان میتواند فشارها را در دو سال پایانی دوره ترامپ افزایش دهد. رابرت ساتر، استاد امور بینالملل در دانشگاه جورج واشنگتن، اخیرا برای نشریه تینکچاینا نوشت: «امروز، نتایج انتخابات میاندورهای در مجموع برای تایوان مطلوب است.» تایوان، بهعنوان عضو اپک، در این اجلاس با استان شی، بنیانگذار گروه ایسر، نمایندگی خواهد شد.
روابط تجاری آمریکا و چین در آغاز دومین دوره ترامپ بهشدت افت کرد؛ زمانی که رئیسجمهور آمریکا ابتدا تعرفههای ۱۰ درصدی بر چین را به دلیل کوتاهی ادعایی در مقابله با تجارت پیشسازهای فنتانیل اعمال کرد. تا ماه آوریل، تعرفههای اضافی آمریکا بر کالاهای چینی به ۱۴۵ درصد رسیده بود، در حالی که تعرفههای تلافیجویانه چین بر کالاهای آمریکایی به ۱۲۵ درصد رسید.
توافقها برای کاهش تنش به نتیجه نرسید تا اینکه ترامپ و شی در ماه اکتبر سال گذشته در بوسان کره جنوبی بر سر آتشبس یکساله توافق کردند. این توافق پس از دیدار شی از کاخ سفید در ماه سپتامبر، تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید شد.
موضوع خاص دسترسی آمریکا به مواد معدنی کمیاب چین بوده که بهشدت محدود شد. با این حال، تحلیل اخیر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نشان داد که واردات آمریکا از مواد کمیاب چین در ۱۱ ماه نخست توافق، ۷۵ درصد کمتر از پیش از تشدید تنش باقی مانده است. تحلیلگران نوشتند: «چالش recurring، شکاف پایدار میان تعهدات دیپلماتیک چین و حجم واقعی صادرات است» و «با وجود توافقهای پیدرپی در سوئیس، لندن و کره جنوبی برای احیای عرضه، محمولههای مواد کمیاب کنترلشده به ایالات متحده همچنان حدود ۷۵ درصد کمتر از سطح پیش از محدودیت است.»
صادرات کشاورزی آمریکا نیز در جریان جنگ تجاری بهشدت آسیب دید؛ موضوعی که برای کشاورزان مهم بود و در انتخابات میاندورهای بازتاب داشت. در دیدارهای اخیر، چین توافق کرده است ۲۵ میلیون تن متریک دانه سویای آمریکا و همچنین آنچه کاخ سفید ۱۷ میلیارد دلار در سال از محصولات کشاورزی آمریکا در سالهای ۲۰۲۶، ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ توصیف کرده، خریداری کند. این خریدها نیز از تعهدات عقب مانده است.
دیدار سهجانبه احتمالی
مهمترین نتیجه اجلاس امسال اپک ممکن است دیدار سهجانبه ترامپ، شی و پوتین باشد. چنین دیداری احتمالا برای پوتین امتیاز بزرگی تلقی خواهد شد.
رایان هاس، کارشناس چین در مؤسسه بروکینگز، در تحلیلی اخیر نوشت: «با نشستن پشت میز با رهبران دو کشور قدرتمند جهان در قالبی سهجانبه، پوتین بهعنوان بازیگری مهم در صحنه جهانی شناخته خواهد شد تا یک مطرود.»
شی نیز به نوبه خود «در پرتو نقش چین بهعنوان گردهمآورنده و تعیینکننده دستور کار درباره نحوه ارتباط چین، روسیه و ایالات متحده با یکدیگر خواهد درخشید».
به گفته کارشناسان، منفعت ترامپ، که کاخ سفید میگوید بر تلاشهای خلع سلاح هستهای تمرکز خواهد کرد، کمتر روشن است. واین از گروه بحران گفت: «دیدار سهجانبه نشان خواهد داد که ترامپ و پوتین تا چه اندازه به دنبال جلب نظر شی هستند» و «همچنین متحدان و شرکای آمریکا را که از آمادگی ترامپ برای ترتیبی غیررسمی موسوم به گروه ۲ یا گروه ۳ نگراناند، بیشتر نگران خواهد کرد»؛ اشارهای به بازآرایی جهانی که دیگر قدرتهای جهانی را دور میزند.
منبع: www.aljazeera.com

روبیو: شواهدی برای ارتباط قطعیهای اخیر در آمریکا وجود ندارد



