ناکامی تلاشهای صلح واشنگتن و دوحه در توقف خشونت شرق کنگو
درگیری ارتش جمهوری دموکراتیک کنگو و جبهه بازبنیاد ملت در استانهای کیوو شمالی و جنوبی با وجود توافقهای واشنگتن و روند دوحه ادامه دارد و غیرنظامیان همچنان با حمله و آوارگی روبهرو هستند.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، ساکنان شرق جمهوری دموکراتیک کنگو میگویند پیدرپی بودن ابتکارهای دیپلماتیک برای پایان دادن به سالها درگیری، با خشونتی که در اطراف آنها جریان دارد همخوانی ندارد.
در استانهای کیوو شمالی و جنوبی، درگیری میان ارتش کنگو و جبهه بازبنیاد ملت (FRN)، ائتلاف مسلح و سیاسی به رهبری ژوزف کابیلا، رئیسجمهور پیشین، با وجود تلاشهای بینالمللی برای دستیابی به توافق ادامه یافته است. غیرنظامیان همچنان در معرض حمله، آوارگی و اختلال در خدمات اساسی قرار دارند.
بلیز چاسومبا، ساکن بوکاوو، مرکز استان کیوو جنوبی گفت: «نشستی پشت نشست دیگر برگزار میشود و همه تقریبا شبیه هم هستند. اما صلح واقعی که طرفهای درگیر پیش روی ما میگذارند از تحقق در میدان دور است. ما همچنان عزیزان و خانههایمان را از دست میدهیم.»
ادامه درگیری با وجود دو روند دیپلماتیک
توافقهای واشنگتن که در دسامبر ۲۰۲۵ امضا شد، به دنبال رسیدگی به تنش میان کنگو و رواندای همسایه است. روند دوحه اما برای حل درگیری میان دولت کنگو و ائتلاف رود کنگو (AFC) که شامل گروه مسلح ام۲۳ تحت حمایت رواندا میشود، در نظر گرفته شده است.
این تمایز مهم است: توافق میان کینشاسا و کیگالی بهتنهایی نمیتواند رویارویی میان دولت کنگو و گروههای مسلح فعال در داخل کشور را حل کند.
چارچوب دوحه برای توافق جامع صلح در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۵ از سوی دولت کنگو، AFC و ام۲۳ امضا شد. در اوت ۲۰۲۶ نمایندگان دو طرف به همراه قطر، آمریکا، توگو، کمیسیون اتحادیه آفریقا و سوئیس بر سر نقشه راهی برای پیشبرد مذاکرات و ایجاد سازوکار بررسی اجرا توافق کردند. با این حال درگیری ادامه یافته است.
ترکیب دیپلماتیک پیچیدهتر شده است. FRN که در اکتبر ۲۰۲۶ تحت رهبری کابیلا تشکیل شد، میگوید جانشین AFC شده و تعهدات آن را بر عهده گرفته است. رابطه دقیق میان این ائتلاف جدید و ساختار پیشین AFC/ام۲۳ برای ارزیابی اینکه چه کسانی در مذاکرات نمایندگی میشوند، اهمیت دارد.
پیشروی میدانی و اختلاف روایتها
حملهای در اوایل نوامبر شکنندگی روند دیپلماتیک را نشان داد. نیروهای FRN از پارک ملی کاهوزی-بیهگا و در امتداد جاده ملی شماره ۳، مسیر راهبردی که بوکاوو را به مناطق شمالیتر وصل میکند، پیشروی کردند.
گزارشهای پایش درگیری اعلام کردند این نیروها چند منطقه از جمله بیتاله و مرکز بولامبیکا را در ۸ نوامبر تصرف کردند. ارتش کنگو گفت پیشروی را در بولامبیکا متوقف کرده و برای ضدحمله آماده میشود. روایتهای محلی و نظامی درباره میزان پیشروی سرزمینی اختلاف داشتند.
این درگیری آوارگی بیشتر را به دنبال داشته و بر جوامعی که سالها درگیر جنگ بودهاند فشار افزوده است. سازمانهای بشردوستانه هشدار دادهاند که درگیری حفظ خدمات اساسی را نیز دشوارتر کرده است.
پزشکان بدون مرز، معروف به MSF، اعلام کرد حضور کارکنان خود در منطقه بهداشتی بونیاکیری را کاهش داده و بخشی از نیروها را با وخامت وضعیت امنیتی به بیتاله و بوکاوو منتقل کرده است. به گزارش الجزیره، این نهاد در بیانیهای اعلام کرد: «ما به همه طرفهای درگیر یادآوری میکنیم که احترام به مراکز درمانی، جمعیت غیرنظامی و کارکنان بشردوستانه و تضمین حفاظت از آنها طبق حقوق بشردوستانه بینالمللی مهم و الزامی است.»
نیروهای مسلح کنگو، معروف به FARDC، ارتش رواندا و جنگجویان متحد FRN را مسئول حملات اخیر در کیوو شمالی و جنوبی دانسته و گفته برای بازپسگیری مواضع ازدسترفته عملیات آماده میکند.
رواندا حمایت از گروههای مسلح در شرق کنگو را رد میکند و حضور نیروهای دموکراتیک برای آزادی رواندا (FDLR) را تهدید امنیتی میداند. این اختلاف در مرکز تنش میان دو کشور باقی مانده است.
در قطعنامهای که شورای امنیت سازمان ملل در فوریه ۲۰۲۵ تصویب کرد، حمله ام۲۳ محکوم و حمایت و مشارکت مستقیم نیروی دفاعی رواندا توصیف شد. در این قطعنامه از رواندا خواسته شد حمایتش را پایان دهد و نیروهایش را از خاک کنگو خارج کند. همچنین حمایت نیروهای کنگویی از گروههای مسلح، بهویژه FDLR، محکوم و خواستار خنثیسازی این گروه شد.
ریشههای تاریخی و درخواست گفتوگوی فراگیر
ریشههای درگیری به دههها پیش بازمیگردد. نسلکشی ۱۹۹۴ در رواندای همسایه و فرار سربازان و شبهنظامیان پیشین رواندا به زئیر آن زمان، زمینهساز جنگهای پیدرپی شد. حضور گروههای مسلح مرتبط با نسلکشی و ظهور نیروهای دموکراتیک برای آزادی رواندا (FDLR) به منبع دائمی تنش میان کینشاسا و کیگالی تبدیل شد.
جنگ اول و دوم کنگو که در سالهای ۱۹۹۶ و ۱۹۹۸ آغاز شد، چند کشور همسایه را درگیر کرد. هرچند این درگیریها رسما پایان یافت، اختلاف بر سر زمین، نمایندگی سیاسی، شهروندی و کنترل منابع طبیعی همچنان محرک خشونت در شرق باقی ماند.
ام۲۳ در سال ۲۰۱۲ پس از شورش اعضای پیشین کنگره ملی دفاع از خلق (CNDP) شکل گرفت. این گروه بر اساس توافق صلح ۲۳ مارس ۲۰۰۹ در ارتش کنگو ادغام شده بود؛ توافقی که رهبران آن بعدا دولت را به اجرا نکردن آن متهم کردند.
اتحادیه آفریقا فاصله میان تعهدات دیپلماتیک و شرایط میدانی را پذیرفته است. این اتحادیه در بیانیهای پس از نشست شورای صلح و امنیت در ۲۶ اکتبر اعلام کرد اجرای تعهدات در چارچوب روندهای واشنگتن و دوحه محدود مانده است. این اتحادیه خواستار هماهنگی بهتر میان ابتکارها و گفتوگوی فراگیر و ملی شد.
دیومرسی مونگو آکونکوا، هماهنگکننده کیوو شمالی در سازمان اقدام برای دموکراسی و توسعه در کنگو گفت مذاکرات تاکنون بهبود ملموسی برای غیرنظامیان نداشته است: «از زمان آغاز این مذاکرات در میدان، هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. آنچه رخ میدهد این است که جان غیرنظامیان صلحجو گرفته میشود. جنگ همچنان آواره ایجاد میکند و زنان مورد تجاوز قرار میگیرند.»
آکونکوا خواستار گفتوگوی ملی فراگیر شد و به پیشنهادهای رهبران کلیساهای کاتولیک و پروتستان اشاره کرد. به گفته او، چنین روندی میتواند بازیگران سیاسی و جامعه مدنی را وارد گفتوگوهایی فراتر از مذاکره میان دولت و گروههای مسلح کند.
برای ساکنان، معیار فوری پیشرفت سادهتر است: توقف درگیری، تداوم خدمات اساسی و امکان بازگشت خانوادهها به خانه. چاسومبا گفت مردم منتظرند مسئولان ویرانی، خسارتهای جنگ را جبران کنند: «ما مشتاقیم جبران خسارتهای ناشی از جنگ را ببینیم. متاسفانه با این روند، میبینیم که با ماجرایی طولانی و پرپیچوخم روبهرو هستیم.»
منبع: www.aljazeera.com

تبعه پاکستانی به اتهام توطئه ترور ترامپ به ۲۷ سال زندان محکوم شد







