لزوم تقویت همکاریهای منطقهای برای حفاظت از دریای خزر
رئیس مرکز امور بین الملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست در پاویون کشور قزاقستان در سی و یکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل کاپ ۳۱ بر لزوم تقویت همکاریهای منطقهای برای حفاظت از دریای خزر تاکید کرد.

به گزارش ایسنا، آرمان خورسند در پاویون کشور قزاقستان با موضوع دریای خزر که در سی و یکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل کاپ ۳۱ برگزار شد، گفت: «دریای خزر یک سامانه طبیعی بههمپیوسته است که پایداری زیستمحیطی، تنوع زیستی و معیشت جوامع ساحلی پنج کشور به آن وابسته است.»
وی افزود حفاظت از این دریا مستلزم شناخت مشترک مسائل و هماهنگی در رویکردهای منطقهای است. به گفته او، امروز دریای خزر با فشارهای متعددی از جمله تغییرات اقلیمی، کاهش تراز آب، تخریب زیستگاههای ساحلی و تالابی، آلودگی و تهدید تنوع زیستی مواجه است و در این میان، افت تراز آب به دلیل پیامدهای گسترده و بلندمدت آن، اهمیت ویژهای دارد.
پیامدهای کاهش تراز آب خزر
خورسند گفت: «کاهش تراز آب میتواند موجب کوچک شدن تالابهای ساحلی، تغییر ساختار زیستگاهها، محدودشدن عرصههای حیاتی گونههای بومی و افزایش آسیبپذیری اکوسیستمهای ساحلی شود.» به گفته وی، این تحولات ضرورت بازنگری در رویکردهای سنتی مدیریت مناطق حفاظتشده و توجه بیشتر به تغییرات پویای زیستگاهها را نشان میدهد.
وی تصریح کرد: «از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، توسعه سبد سرمایهگذاری منطقهای زمانی میتواند اثربخش باشد که بر پایه اولویتهای واقعی اکولوژیک، اطلاعات علمی معتبر و برنامههای موجود کشورهای ساحلی شکل بگیرد.» به گفته او، چنین رویکردی باید به شناسایی پروژههای مشخص، دارای اهداف روشن و نتایج قابل ارزیابی منجر شود و از ایجاد ساختارها و فعالیتهای موازی جلوگیری کند.
برنامه ملی سازگاری و حفاظت از فک خزری
رئیس مرکز امور بین الملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات ایران گفت سازگاری با پیامدهای کاهش تراز آب دریای خزر از محورهای اصلی است و تدوین برنامه ملی سازگاری با این پدیده در کارگروه ملی آمایش سرزمین ایران به تصویب رسیده است. شناسایی مناطق آسیبپذیر، بررسی تغییرات ساحلی و تالابی و تعیین اولویتهای حفاظتی و مدیریتی از محورهای اصلی این برنامه به شمار میروند.
خورسند ادامه داد از دیگر موارد قابل توجه حفاظت از تنوع زیستی و گونههای در معرض تهدید است و تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فک خزری بهعنوان تنها پستاندار دریایی بومی این پهنه آبی، از اقدامات مهم در این زمینه است. به گفته وی، پایش جمعیت، شناسایی زیستگاههای حیاتی، بررسی عوامل تهدیدکننده و کاهش تلفات ناشی از فعالیتهای انسانی از جمله محورهایی هستند که میتوانند در قالب همکاریهای علمی و حفاظتی میان کشورهای ساحلی دنبال شوند و با توجه به جابهجایی این گونه در گستره دریای خزر، حفاظت مؤثر از آن نیازمند نگاه فراتر از مرزهای ملی است.
پایش، اطلس زیستگاهها و سبد سرمایهگذاری منطقهای
وی شناسایی و مستندسازی زیستگاههای حساس دریای خزر را از دیگر اقدامات انجام شده ذکر کرد و گفت تهیه اطلس زیستبومهای حساس دریای خزر، خورها و مصبهای رودخانهای سواحل جنوبی از جمله اقدامات مهم در این زمینه است. به گفته او، ایجاد و توسعه پایگاه داده تنوع زیستی دریای خزر با هدف ساماندهی اطلاعات گونهها و زیستگاهها دنبال میشود و پایش کیفیت آب در بخش دریایی تا عمق ۴۰ متر، اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت محیط زیست و تغییرات کیفیت آب فراهم میکند.
خورسند تاکید کرد برای توسعه یک سبد منطقهای منسجم باید پروژهها بر اساس وضعیت پایه اکوسیستم، محدوده جغرافیایی مشخص، اهداف قابل اندازهگیری و شاخصهای روشن ارزیابی تعریف شوند. وی محورهای مشترک را حفاظت و احیای تالابها، مصبها و زیستگاههای حساس ساحلی، سازگاری با پیامدهای کاهش تراز آب و تغییرات اقلیمی، حفاظت از گونههای بومی و در معرض تهدید بهویژه فک خزری، کنترل آلودگی و بهبود کیفیت محیط زیست دریایی، توسعه سامانههای پایش، تبادل داده و همکاریهای علمی منطقهای عنوان کرد.
وی اضافه کرد ضروری است از ظرفیت سازوکارهای همکاری موجود بهویژه کنوانسیون تهران و برنامههای منطقهای مرتبط برای هماهنگی اقدامات، تبادل اطلاعات و جلوگیری از پراکندگی فعالیتها استفاده شود. به گفته او، سبد سرمایهگذاری منطقهای دریای خزر نباید صرفاً مجموعهای از پروژههای مستقل ملی باشد و موفقیت آن به کیفیت اطلاعات، واقعبینی در انتخاب پروژهها، هماهنگی منطقهای و امکان ارزیابی نتایج بستگی دارد. وی در پایان گفت: «دریای خزر با چالشهایی مواجه است که آثار آنها به مرزهای سیاسی محدود نمیشود» و جمهوری اسلامی ایران بر اهمیت تقویت همکاریهای منطقهای تاکید دارد.
منبع: www.isna.ir

اصلاح و توسعه بیش از ۱۰۸ کیلومتر شبکه آب در فارس






