۳۰ آبان ۱۴۰۵، شنبه تبریز ۱۳°
دلار۲۷۱٬۵۸۰ تومان ▲ ٪۰٫۶۰یورو۲۹۸٬۴۳۰ تومان ▲ ٪۰٫۳۷درهم۷۳٬۹۸۸ تومان ▲ ٪۰٫۶۰لیر۵٬۳۹۰ تومان ▲ ٪۰٫۷۵پوند۳۵۵٬۵۲۰ تومان ▲ ٪۰٫۱۵طلای ۱۸ عیار۲۳٬۱۰۹٬۱۰۰ تومان ▼ ٪۵٫۱۰
تبریز فوری
خبر فوری

طبقه متوسط در ایران دیگر توان پس‌انداز ندارد

غدیر مهدوی، دانشیار اقتصاد مالی دانشگاه علامه طباطبائی، در گفت‌وگو با ایسنا تحلیل کرد که یک خانواده چهار نفره در شهرهای کوچک به ۴۵ تا ۶۰ میلیون تومان و در شهرهای بزرگ به ۷۰ تا ۹۰ میلیون تومان در ماه نیاز دارد و طبقه متوسط ایران در سال‌های اخیر تضعیف شده است.

· ۵ دقیقه مطالعه
طبقه متوسط در ایران دیگر توان پس‌انداز ندارد

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، غدیر مهدوی، دانشیار اقتصاد مالی دانشگاه علامه طباطبائی، در گفت‌وگو با ایسنا با نگاهی به اقتصاد کلان، رفاه و سیاست‌گذاری اقتصادی، در تحلیل حداقل درآمد ماهانه مورد نیاز یک خانواده چهار نفره اظهار کرد که باید میان حداقل معیشت و زندگی متعارف تفاوت قائل شد. حداقل معیشت یعنی خانوار بتواند نیازهای اولیه مانند خوراک، مسکن، پوشاک و درمان ضروری را تأمین کند، اما زندگی متعارف علاوه بر این، آموزش مناسب، تفریح، پس‌انداز، سفر و مواجهه با هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده را نیز فراهم می‌کند.

او با اشاره به آخرین اطلاعات منتشرشده از طرح هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران گفت که متوسط هزینه سالانه یک خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۹۲ میلیون تومان، یعنی ماهانه حدود ۳۲.۷ میلیون تومان بوده است و این رقم متوسط کل خانوارهای شهری است و نباید معادل هزینه یک خانواده چهار نفره مستأجر در سال ۱۴۰۵ دانست. همچنین گزارش‌های مربوط به هزینه سبد معیشت کارگری در تابستان ۱۴۰۵ ارقامی در حدود ۹۰ میلیون تومان در ماه را برای یک خانوار کارگری مطرح کرده‌اند.

مهدوی برآورد کارشناسی خود را این‌گونه بیان کرد: یک خانواده چهار نفره در شهرهای کوچک، با مسکن ملکی و هزینه‌های کنترل‌شده، به درآمدی در حدود ۴۵ تا ۶۰ میلیون تومان نیاز دارد؛ همین خانواده در شهرهای بزرگ با مسکن استیجاری به حدود ۷۰ تا ۹۰ میلیون تومان نیاز خواهد داشت و در تهران، به‌ویژه برای خانواده مستأجر، هزینه زندگی متعارف می‌تواند از ۹۰ میلیون تومان نیز فراتر برود. او تصریح کرد که این ارقام برآورد تحلیلی‌اند، نه خط رسمی فقر یا حداقل معیشت مصوب. در مقابل، حداقل حقوق پایه کارگران در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۶.۶ میلیون تومان تعیین شده است و حتی با احتساب مزایا، فاصله قابل توجهی با هزینه‌های زندگی دارد.

مهدوی گفت که در حال حاضر بخش بزرگی از خانوارهای حقوق‌بگیر برای تأمین زندگی متعارف به بیش از یک منبع درآمد نیاز دارند و در بسیاری از خانواده‌ها، اشتغال هم‌زمان زن و مرد دیگر انتخابی برای افزایش رفاه نیست، بلکه ضرورتی برای تأمین هزینه‌های اولیه زندگی شده است.

مسکن یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر اقتصاد خانوار

مهدوی درباره سهم مسکن از درآمد خانوارهای متوسط اظهار کرد که مسکن یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر اقتصاد خانوار در ایران است. براساس آمار هزینه و درآمد خانوار در سال ۱۴۰۴، مسکن، سوخت و روشنایی حدود ۴۱.۷ درصد از کل هزینه خانوار شهری را تشکیل داده و در تهران، سهم هزینه مسکن در برخی برآوردها به حدود ۶۰ درصد بودجه خانوار می‌رسد. او یادآور شد که این آمار مربوط به مجموع هزینه‌های مسکن، سوخت و روشنایی است و سهم اجاره‌بها به‌تنهایی نیست و برای خانوار مستأجر مسئله بسیار جدی‌تر است، زیرا اجاره‌بها هزینه‌ای اجتناب‌ناپذیر است و برخلاف بسیاری از کالاهای مصرفی، امکان حذف یا کاهش سریع آن وجود ندارد.

مهدوی گفت که وقتی خانوار بخش بزرگی از درآمد خود را صرف مسکن می‌کند، منابع کمتری برای آموزش، درمان، تغذیه مناسب و پس‌انداز باقی می‌ماند و معتقدم یکی از نشانه‌های تضعیف طبقه متوسط در ایران، همین افزایش سهم هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر در سبد خانوار است. او افزود که مشکل فقط گران‌شدن مسکن نیست، بلکه کاهش نسبت درآمد به قیمت مسکن و اجاره‌بهاست و مسکن از یک کالای مصرفی و نیاز اساسی به یکی از مهم‌ترین عوامل بازتولید نابرابری اقتصادی تبدیل شده است.

تغییر اولویت‌های مصرفی زیر فشار تورم

مهدوی در پاسخ به اینکه کدام هزینه‌ها بیشترین فشار را بر خانوار وارد کرده‌اند، مطرح کرد که در سال جاری، افزایش قیمت‌ها به‌ویژه در کالاهای ضروری، حمل‌ونقل و برخی خدمات آموزشی و درمانی، فشار زیادی بر خانوارها وارد کرده است. اما مسئله مهم‌تر از افزایش قیمت‌ها، تغییر رفتار مصرفی خانوارهاست. وقتی درآمد خانوار متناسب با تورم رشد نمی‌کند، خانوار ناچار است اولویت‌های مصرفی خود را تغییر دهد. این تغییرات را می‌توان در کاهش مصرف گوشت، لبنیات و پروتئین و جایگزینی آنها با مواد غذایی ارزان‌تر، کاهش هزینه‌های تفریح، سفر و فعالیت‌های فرهنگی، کاهش هزینه‌های آموزش تکمیلی و آموزش‌های غیردرسی فرزندان، تأخیر در مراجعه پزشکی، انجام آزمایش‌ها و خرید برخی داروها و کاهش خرید پوشاک، لوازم خانگی و کالاهای بادوام مشاهده کرد.

او گفت که از نظر اقتصادی، این وضعیت را می‌توان نوعی فقر پنهان دانست، زیرا ممکن است درآمد اسمی خانوار افزایش یافته باشد، اما کیفیت زندگی و سطح برخورداری آن کاهش پیدا کرده باشد. مهدوی همچنین عنوان کرد که کاهش هزینه خانوار لزوماً نشانه صرفه‌جویی و مدیریت بهتر نیست و گاهی نشانه محروم‌شدن از نیازهای ضروری است.

سهم محدود خانوارهای حقوق‌بگیر از ثمرات رشد اقتصادی

مهدوی درباره تغییر قدرت خرید خانوار متوسط طی سه تا پنج سال گذشته توضیح داد که باید میان افزایش درآمد اسمی و افزایش درآمد واقعی تفاوت قائل شد و قدرت خرید واقعی از نسبت درآمد اسمی به سطح عمومی قیمت‌ها به دست می‌آید. بنابراین اگر درآمد یک خانوار ۴۰ درصد افزایش یابد، اما هزینه سبد مصرفی او ۶۰ درصد رشد کند، قدرت خریدش کاهش پیدا می‌کند. او ادامه داد که در سال‌های گذشته، تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و افزایش قیمت دارایی‌ها، به‌ویژه مسکن، موجب شده‌اند خانوارهای حقوق‌بگیر از رشد اقتصادی و افزایش ثروت جامعه سهم متناسبی نداشته باشند.

مهدوی با بیان اینکه در سال ۱۴۰۵ شرایط دشوارتر شده است، اظهار کرد که برای مثال، حداقل مزد پایه کارگران حدود ۶۰ درصد افزایش یافت، در حالی که تورم نقطه‌به‌نقطه مهرماه به ۸۸.۷ درصد رسید. او افزود که این دو رقم مربوط به دوره‌های زمانی کاملاً یکسان نیستند و مقایسه آنها به‌تنهایی محاسبه دقیق کاهش قدرت خرید نیست، اما به‌خوبی از شدت فشار تورمی حکایت دارد.

مهدوی از منظر اقتصاد کلان گفت که اقتصاد ایران گرفتار ترکیبی از تورم ساختاری، رشد پایین بهره‌وری، نااطمینانی اقتصادی و کاهش سرمایه‌گذاری شده است و در چنین شرایطی، افزایش دستمزدها به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل را حل کند، زیرا اگر افزایش دستمزد با افزایش تولید و بهره‌وری همراه نباشد و تورم نیز مهار نشود، اثر افزایش حقوق به‌سرعت از بین می‌رود. او خاطرنشان کرد که طبقه متوسط ایران در سال‌های اخیر نه‌تنها از نظر درآمد واقعی، بلکه از نظر توانایی تشکیل سرمایه، خرید مسکن، پس‌انداز و تأمین آینده فرزندان نیز تضعیف شده است.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

ارسال بیش از ۳.۵ تن بذر پیاز سملقان به بیش از ۱۰۰ نقطه کشور

اقتصادی · ۳ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
اقتصادی

اعتراض مشترکان به ابهامات قبض برق و دشواری دسترسی به جزئیات

تعدادی از کاربران تابناک در روزهای اخیر از مشکلاتی در مشاهده، بررسی و پرداخت صورت‌حساب‌های برق گلایه کرده‌اند؛ مشکلاتی که دشواری دسترسی به ریز محاسبات، سوابق پرداخت، بدهی‌های قبلی و اطلاعات دوره مصرف را در بر می‌گیرد.

۳۰ آبان ۱۴۰۵ ۱۱:۴۲۶ دقیقه مطالعه
اقتصادی

جزئیات طرح مدیریت خرید نان در سه استان و مقابله با سوءاستفاده

طرح «مدیریت خرید نان» به‌صورت آزمایشی در استان‌های مرکزی، خوزستان و زنجان اجرا شد؛ طرحی که مسئولان می‌گویند محدودیتی برای مصرف متعارف خانوارها ندارد و هدف آن جلوگیری از انحراف آرد یارانه‌ای است.

۳۰ آبان ۱۴۰۵ ۱۱:۳۹۵ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر