شیوع دیابت در کرمان به ۱۱ درصد رسید؛ پیش‌دیابت ۲۲ درصد

کرمان - فوق‌تخصص غدد و متابولیسم و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان گفت: شیوع دیابت در استان حدود ۱۱ درصد و پیش‌دیابت ۲۲ درصد گزارش شده است و اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از ابتلا به این بیماری به شمار می‌رود. به گزارش ایرنا، این موضوع به مناسبت روز جهانی دیابت در گفت‌وگو با دکتر مژگان سنجری مطرح شد.

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به شیوع بالای دیابت در جوامع مختلف گفت: دیابت بیماری شایعی است که روند افزایشی دارد و می‌تواند زمینه‌ساز ابتلا به بیماری‌های مختلف از جمله بیماری‌های قلبی و عروقی شود.

مژگان سنجری افزود: «دیابت پس از حوادث و ضربه‌ها، یکی از شایع‌ترین علل قطع عضو به شمار می‌رود و از مهم‌ترین دلایل نابینایی نیز محسوب می‌شود»؛ با این حال، بیماری قابل پیشگیری و درمان بوده و لازم است همه اهمیت آن را بشناسند و برای پیشگیری اقدام کنند.

شیوع دیابت و پیش‌دیابت در کرمان و کشور

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به شیوع قابل توجه دیابت و پیش‌دیابت در جامعه گفت: متاسفانه هم با شروع بالای دیابت و هم با شیوع قابل توجه پیش‌دیابت مواجه هستیم و حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد بیماران ممکن است تنها با بروز عوارض بیماری شناسایی شوند.

وی افزود: بر اساس آمار موجود در استان کرمان، حدود ۲۵ درصد افراد مبتلا به دیابت از بیماری خود اطلاع ندارند. بسیاری از افراد به دلیل رواج اندازه‌گیری قند خون در جامعه، از ابتلای خود آگاه هستند، اما همچنان ممکن است حدود یک‌چهارم بیماران تا زمان بروز عوارض متوجه بیماری خود نشوند.

سنجری با بیان اینکه دیابت بیماری شایعی در استان کرمان است، افزود: شیوع دیابت در کرمان حدود ۱۱ درصد و شیوع پیش‌دیابت حدود ۲۲ درصد گزارش شده است. در سطح کشور نیز آمارها شیوع دیابت را حدود ۱۴ درصد و پیش‌دیابت را حدود ۲۴ درصد نشان می‌دهد؛ البته این آمارها با توجه به گروه‌های سنی مختلف، متفاوت است.

معیارهای تشخیص و ضرورت غربالگری

وی با بیان اینکه دیابت بر اساس معیارهای عددی تشخیص داده می‌شود، اظهار کرد: وجود قند خون ناشتا بالاتر از ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر در ۲ نوبت، قند خون بالاتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر در یک نوبت و در حضور علائم بیماری، یا هموگلوبین A۱c بالاتر از ۶.۵ درصد، به عنوان دیابت تعریف می‌شود.

این فوق‌تخصص غدد و متابولیسم ادامه داد: اصطلاح پیش‌دیابت برای شرایطی به کار می‌رود که قند خون ناشتا بالاتر از ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا هموگلوبین A۱c بالاتر از ۵.۷ درصد باشد. این مرحله ممکن است مدت زیادی ادامه داشته باشد و با اصلاح سبک زندگی بتوان آن را بازگرداند و از تبدیل شدنش به دیابت جلوگیری کرد.

سنجری با تأکید بر اینکه اندازه‌گیری مکرر قند خون برای همه افراد توصیه نمی‌شود، گفت: در برخی شرایط، غربالگری دیابت ضرورت دارد. برای همه افراد بالای ۴۰ سال و همچنین افراد بالای ۳۰ سال که اضافه‌وزن دارند یا با عوامل خطر ابتلا به دیابت مواجه هستند، انجام غربالگری توصیه می‌شود.

وی بیان کرد: دیابت می‌تواند بدون علامت باشد و در عین حال عوارض مختلفی ایجاد کند؛ بنابراین نخستین گام، شناسایی بیماری و پس از آن، آغاز درمان است.

باورهای نادرست و اصول درمان و پیشگیری

این فوق‌تخصص غدد و متابولیسم با اشاره به بی‌توجهی برخی بیماران به درمان گفت: بیش از نیمی از افرادی که به دیابت خفیف یا پیش‌دیابت مبتلا هستند، با وجود اطلاع از بیماری، درمان را جدی نمی‌گیرند. نتیجه این بی‌توجهی می‌تواند بروز عوارض قلبی و عروقی، چشمی، کلیوی، قطع عضو و دیگر مشکلات مرتبط با دیابت باشد؛ عوارضی که هم کیفیت زندگی و هم طول عمر افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: بیماران باید درمان را بپذیرند و آن را به‌موقع آغاز کنند و نباید تحت تأثیر باورهای نادرستی مانند «قند عصبی دارم» یا «هنوز از مرز دیابت عبور نکرده‌ام» قرار گیرند.

سنجری یکی از مشکلات شایع در جامعه را مراجعه به عطاری‌ها و استفاده از روش‌های طب سنتی یا داروهای ناشناخته برای درمان دیابت دانست و گفت: برخی داروهای گیاهی ممکن است قند خون را کاهش دهند، اما در درمان دیابت، علاوه بر کاهش قند خون، عوارض دارو و تأثیر آن در بلندمدت اهمیت دارد.

وی افزود: درباره بسیاری از داروهای گیاهی، مطالعات کافی و معتبر از نظر اثربخشی و ایمنی در دسترس نیست؛ بنابراین توصیه نمی‌شود درمان دیابت تنها با داروهای گیاهی یا داروهای بدون نام و نشان انجام شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، رژیم‌درمانی را یکی از اصول اولیه درمان دیابت عنوان کرد و گفت: تنظیم رژیم غذایی باید با کمک کارشناسان تغذیه انجام شود و این متخصصان بیماران را درباره نوع و میزان مصرف مواد غذایی راهنمایی می‌کنند.

وی با اشاره به شاخص گلیسمی مواد غذایی اظهار کرد: این باور که نان جو نسبت به نان گندم قند خون را کمتر افزایش می‌دهد، تا حدودی درست است؛ به‌طور معمول، مصرف ۱۰۰ گرم نان جو تقریباً نیمی از افزایش قند خون ناشی از مصرف ۱۰۰ گرم نان گندم را ایجاد می‌کند، اما این به معنای آن نیست که نان جو اصلاً قند خون را افزایش نمی‌دهد.

سنجری درباره مصرف عسل نیز گفت: عسل حاوی قند است، اما کارشناسان تغذیه ممکن است مصرف آن را در میزان بسیار محدود و در شرایط خاص برای برخی بیماران مبتلا به دیابت توصیه کنند.

این فوق‌تخصص غدد و متابولیسم، چاقی و کاهش فعالیت بدنی را از مهم‌ترین عوامل خطر قابل اصلاح دیابت دانست و گفت: جدا از عوامل ارثی و ژنتیکی، افزایش وزن و کاهش فعالیت بدنی نقش مهمی در بروز دیابت دارند و می‌توان با افزایش فعالیت فیزیکی و کاهش وزن، خطر ابتلا به این بیماری را کاهش داد.

وی تأکید کرد: بهتر است دیابت در سریع‌ترین زمان ممکن شناسایی و درمان شود، اما مهم‌تر از درمان، پیشگیری از ابتلاست؛ بنابراین کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی و اصلاح سبک زندگی می‌تواند در جلوگیری از بروز دیابت مؤثر باشد.