سوءاستفاده از یوزر و پسورد پزشکان در نسخه الکترونیک
یک بیمهشده با دریافت پیامک نسخه الکترونیکی خدمت پاراکلینیکی متوجه شد پزشکی که دو ماه قبل به او مراجعه کرده بود با کد ملی او نسخه تازهای تجویز کرده و مرکزی هزینه آن را از سازمان تأمین اجتماعی دریافت کرده است. مهندس امیرحسین آخوندی، رئیس گروه تحول دیجیتال سازمان تأمین اجتماعی، میگوید چنین تخلفاتی رخ میدهد و بیمهشدگان باید در سامانه ES.TAMIN.IR ثبتنام کنند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، یک بیمهشده با صدای زنگ پیامک تلفن همراه متوجه شد پیامک مربوط به صدور نسخه الکترونیکی خدمت پاراکلینیکی از سوی پزشکی است که حدود دو ماه قبل به او مراجعه کرده بود. او متوجه شد پزشک مذکور با کد ملی او نسخهای تازه تجویز کرده و مرکزی که با تأکید پزشک به آن مراجعه کرده بود، حالا به نام او خدمت تازهای را ثبت و پولش را از سازمان تأمین اجتماعی دریافت کرده است.
در پیامک آمده بود در صورت مغایرت با ۱۴۲۰ تماس بگیرید. او با این سامانه تماس گرفت، اما اپراتور از او خواست به سامانه ۱۴۲۰ برود و شکایتش را ثبت کند. او در سامانه شفاف متوجه نشد باید چه کند و کجا برود. او میگوید وقتی خودش بهعنوان یک خبرنگار با چنین مشکلی مواجه شود، یعنی مردم عادی هم میتوانند چندین برابر درگیر چنین ماجرایی بشوند؛ شاید خیلی از افراد موضوع را عادی بینگارند، اما وقتی واقعاً به بیماری دچار میشوند و برای خدمات پاراکلینیکی مراجعه میکنند، متوجه میشوند سقف بیمهای خدمت پر شده، بیآنکه خودشان آن خدمت را دریافت کرده باشند.
پشت پرده ماجرا به یک تخلف بازمیگردد. این تخلف یا توسط پزشک، یا منشی مطب و یا کسی که کد ملی بیمار و رمز عبور نسخه الکترونیک پزشک را در اختیار دارد مرتکب شده است، اما دود این تخلف در چشم بیمار فرو میرود و بار هزینههای سازمان تأمین اجتماعی را هم بالا میبرد بیآنکه خدمت هدفمندی ارائه شده باشد.
برای واکاوی این ماجرا، با مهندس امیرحسین آخوندی، رئیس گروه تحول دیجیتال و مهندسی مجدد سازمان تأمین اجتماعی، گفتوگو شد.
آیا چنین تخلفاتی رخ میدهد؟
آخوندی در پاسخ به این پرسش که آیا با کد ملی بیمار میتوان برای او نسخه الکترونیکی صادر کرد بیآنکه خود فرد در جریان باشد و با این نسخهها تخلفاتی در حوزه داروهای خاص یا خدمات خاص رخ دهد، گفت: «قطعاً این اتفاق میافتد.» او افزود برای این کار واحدی به نام «واحد نظارت» وجود دارد که در اداره کل درمان غیرمستقیم و به تبع آن معاونت خرید راهبردی استانهاست و کارش نظارت بر مراکز طرف قرارداد است. این نسخهها یا توسط پزشکان غیرطرف قرارداد نوشته میشود که برای سازمان تأمین اجتماعی مسئولیت و بار مالی ایجاد نمیکند، یا پزشک طرف قرارداد مینویسد که برای تأمین اجتماعی بار مالی ایجاد میکند. در هر حالت، اگر برای بیمهشده تأمین اجتماعی هر نسخهای غیرواقعی نوشته شده باشد، واحد نظارت مسئول رسیدگی به کارهاست و از نظر فنی ابزارها را در اختیار این واحدها قرار میدهند.
در پاسخ به اینکه چطور شناسایی میشود نسخهای برای بیمار نوشته نشده و سودجویی و سوءاستفاده از ماجراست، آخوندی گفت مسئولیت این کار با واحد نظارت است؛ مسئولان واحد نظارت این کار را انجام میدهند و مغایرتها را بررسی میکنند.
نقش مردم و شکایت از طریق ۱۴۲۰
در پاسخ به اینکه خود مردم و بیمهشدگان در این بین چه نقشی میتوانند داشته باشند، آخوندی گفت سامانه ۱۴۲۰ پشتیبانی همه بیمهشدهها و مردم است و میتوانند با این سامانه تماس بگیرند و اطلاع بدهند. او درباره تجربه تماس با ۱۴۲۰ و ارجاع به سایت گفت شاید یک مقدار شفاف نباشد، ولی وقتی در سایت ثبت شکایت انجام میشود، با یک فاصله زمانی که ممکن است ۲۰ روز یک ماه هم طول بکشد به شکایتها رسیدگی میشود. بعد از اینکه شکایت ثبت و نوعش انتخاب شد، شماره فرد هم ممکن است گرفته شود و بعد با او تماس گرفته شده و موضوع پیگیری میشود. او تأیید کرد در سایت ۱۴۲۰ باید چنین موضوعاتی در بخش شکایات ثبت شوند.
سقف بیمهای و کنترل سوابق
در پاسخ به اینکه اگر نسخه دارویی یا خدمتی برای فرد نوشته شود در حالی که برای او نبوده، ممکن است فرصت او را بگیرد و بیمه یک سقفی از خدمات را ارائه میدهد، آخوندی گفت بله، اما تلاش شده به طرق مختلف به بیمهشدهها اطلاعرسانی شود. در سامانه «ES. TAMIN. IR» بخشی به نام «پرونده الکترونیک سلامت» گذاشته شده و میتوان سوابق خود را آنجا دید. موبایل اپ هم وجود دارد و در آن میتوان پرونده خود را دید. خود پزشکها هم بر اساس شرایطی به آن قسمت دسترسی دارند؛ مثلاً OTP یا رمزی برای فرد میآید، پزشک وارد میکند و سوابق او را میبیند. او گفت یعنی سوابق بیمهشدهها به تبع اینکه دفترچه کاغذی دیگر وجود ندارد در چند شکل مختلف قابل کنترل است.
آخوندی افزود قبلاً هم مثلاً در درمانگاه دفترچه بیمه کاغذی بود و ممکن بود از وسط دفترچه چند برگه بکنند و برای خودشان نسخه بنویسند؛ الان هم همین حالت وجود دارد و فقط شکلش عوض شده است. آن زمان هم نظارت داشتند و الان هم دارند. آن زمان هم ممکن بود بیمار متوجه نشود از وسط دفترچه کاغذ کنده شده؛ الان هم یک نسخه الکترونیک برایش مینویسند و ممکن است متوجه نشود؛ بعضاً این اتفاق میافتد، اما ابزارهای کنترلش را در سامانه نسخه الکترونیکی گذاشتهاند.
در پاسخ به اینکه چه ابزارهایی وجود دارد، او گفت مثل عکس بیمهشده: میتوانید مراجعه کنید، کد پشت کارت ملی را وارد کنید، عکس شما بیاید و تطبیق با عکس انجام شود. پزشک میتواند شماره موبایل را وارد کند، اساماس برای بیمهشده بیاید و اطلاعرسانی شود. یعنی در هر حالت چندین شکل مختلف اطلاعرسانی دارند. یک کار دیگر هم دارند انجام میدهند که حالا یک خرده طول ممکن است بکشد، ولی همین را در ابزار اپ موبایل بله میگذارند؛ یعنی نرمافزار بله، هم به فرد اطلاع بدهد که نسخه الکترونیکی برای او صادر شده. یعنی به طرق مختلف دارند بیمهشده را مطلع میکنند که چه اتفاقی در مورد پرونده الکترونیک سلامت او دارد میافتد.
امضای الکترونیک و سوءاستفاده از یوزرنیم و پسورد
در پاسخ به اینکه به نظر میرسد این ماجرا بیشتر ناشی از تخلف پزشکان است و آیا ابزاری در اختیار نیست که پزشک نتواند تخلف کند و چیزی مثل امضای الکترونیک میتواند کمککننده باشد، آخوندی گفت امروز امضای الکترونیک مثل همان حکم مهر پزشک است، ولی به صورت الکترونیکی. اما پزشکی که حاضر شده در سامانهاش این تخلف را انجام بدهد، انگار همان امضای الکترونیک را هم پای اطلاعاتش گذاشته است؛ فرقی ندارد. البته از امضای الکترونیک پزشک هم ممکن است سوءاستفاده بشود. بروز چنین تخلفاتی دو حالت دارد: یا سهوی است یا عمدی. سهوی مثل اینکه کد ملی ممکن است اشتباه زده باشد. در مواردی سهوی هم وظیفه پزشک است و باید کنترل کند: نام، نام خانوادگی که بیمار در سامانه دارد، عکس بیمار و سایر موارد. ولی اگر عمدی باشد چند حالت وجود دارد؛ ممکن است خود پزشک این تخلف را کرده باشد، ممکن است منشی یوزر پسورد پزشک را گرفته باشد که این کار را انجام بدهد، یا مثلاً پزشک استاد دانشگاه باشد و دانشجوهایش بخواهند این کار را انجام بدهند. یعنی به شکلهای مختلف ممکن است از خود یوزرنیم و پسورد پزشک هم سوءاستفاده شود.
او افزود امضای الکترونیک اینجا در یک قسمتی از کار کمک میکند، ولی باز هم فرقی ندارد: استاد دانشگاه میتواند بیاید سیستمش را لاگین کند، در حالی که روی صفحه نسخه الکترونیکش باشد و بعد برود روی دستگاه دیگر یا روی کامپیوتر دیگر کار کند. استاد بر اساس همان امضای الکترونیک وارد میشود. در هر حالت، ابزارهای الکترونیکی و اطلاعرسانی زیادی گذاشتهاند که اینها را مدیریت کنند، اما بحث اصلیاش نظارتی است که درمان غیرمستقیم انجام میدهد.
اخلاق پزشکی و نظارت بر پزشکان
در پاسخ به اینکه در کنار بحث نظارتی و آگاهیبخشی به بیمار که خودش حواسش باشد چنین اتفاقی برایش نیفتد، با موضوع مهم دیگری تحت عنوان اخلاق پزشکی مواجهیم، آخوندی گفت اطلاعرسانی و آگاهیبخشی باید از سوی رسانهها انجام شود؛ اینکه به مردم بگویند بروید در سامانهای سرویس ثبتنام کنید. خود فرد، چون قبلاً یک بار وارد سامانه شده و شماره موبایلش را آنجا ذخیره کرده، با صدور نسخه الکترونیک به او اساماس میدهد تا آگاه باشد که در پرونده الکترونیک او چه اتفاقی میافتد.
او افزود یک موقعهایی دیدهاند افراد به صورت مکتوب به معاونت خرید راهبردی استان شکایت میکنند که «کد ملی من توسط پزشک مورد سوءاستفاده قرار گرفته». درمان میداند با آن پزشک چه کار کند: ممکن است قراردادش را لغو کند، توبیخش کند یا تذکر دهد؛ اینها مواردی است که معاونت درمان انجام میدهد.
داروهای گرانقیمت و نظارت مردمی
در پاسخ به اینکه این سوءاستفادهها هم به ضرر بیمهشده است و امکان خدمت را از او میگیرد و هم به ضرر سازمان، آخوندی گفت بله دقیقاً. الان وقتی فرد میخواهد دارو بگیرد هم یک کد برای او اساماس میشود. دارند کاری میکنند که پزشک این کد را نبیند، تا در داروهای گرانقیمت نتواند تخلف کند؛ یعنی برای بیمهشده دارویی بنویسد و به واسطه آن کدی که برای بیمار میآید و آن را به پزشک نشان دهد، پزشک بتواند همان دارو را خودش از داروخانه بگیرد. اما در نهایت وقتی یک سری موارد به صورت فنی پیادهسازی میشود، این موارد هر کدامشان هم راه در رو و راه تقلب دارد، هم راه درست. نظارت و ابزارهای نظارتی مهم است. نظارت را هم در داخل خودشان دارند، هم نظارت مردمی دارند.
در پاسخ به اینکه نظارت مردمی چه شکلی است، آخوندی گفت همین ۱۴۲۰ که گفتند. بررسی میشود که مثلاً ۱۰ نفر از این پزشک آمدهاند شکایت کردهاند که از کد ملی آنها سوءاستفاده میشود؛ به تبع آن ابزارهای نظارتی بررسی میکنند.
توصیه پایانی
آخوندی در توصیه پایانی به مردم و بیمهشدگان گفت مردم در سامانه «ES. TAMIN. IR» ثبتنام کنند و در سامانه حضور داشته باشند؛ در این صورت هر نسخهای که برایشان نوشته شود حتماً برایشان پیامک میشود. فقط باید خط به نام خود فرد باشد و احراز هویت میشود. بعد از اینکه احراز هویت شد، از این به بعد حتی پرونده الکترونیک سلامت خود را میتواند آنجا ببیند.
منبع: www.yjc.ir

لاجوردی: موتور سواری زنان اولویت نیست؛ خودرو های کوچک برای زنان





