رفع مشکل رسوبات سد دز در حال انجام است

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، رئیس امور آب شمال‌غرب خوزستان از ادامه اقدامات برای رفع مشکل رسوبات سد دز و افت کیفیت رودخانه دز خبر داد.

کیسان روئینیان روز یکشنبه در نشست کارگروه کیفی رودخانه دز در سالن نشست‌های فرمانداری ویژه این شهرستان درخصوص بررسی شرایط اضطرار پیش آمده برای رودخانه دز ناشی از بارندگی اخیر و سیلاب در بالادست افزود: کاهش دبی و خروجی مخزن سد و نیروگاه دز باعث افت شدید کیفیت رودخانه دز و به خطر افتادن حیات آبزیان و سایر بهره‌برداران شده است.

بارندگی شدید و ورود گل‌ولای به مخزن

وی حجم بالای بارندگی را دلیل وقوع این اتفاق نادر دانست و گفت سازمان آب و برق خوزستان از روزهای قبل در قالب یک تیم فنی بررسی موضوع را آغاز کرده است. در حوضه آبریز بالادست رودخانه دز در ۲ مقطع کمتر از ۲۴ ساعت بارندگی رخ داد که این میزان بارندگی از میانگین بلندمدت پاییزه چهار ساله نیز بیشتر بود.

رئیس امور آب شمال‌غرب خوزستان، بارندگی تنگ پنج در یک مقطع را ۱۶۳ میلیمتر اعلام کرد و گفت در سال ۹۵، ۱۱۵ میلیمتر ثبت شده بود که در آن زمان یک رکورد بود.

وی ادامه داد با توجه به اینکه زمین آن منطقه از نظر توپوگرافی دارای شیب تندی است و زمان تمرکز حوزه بسیار محدود است، روان‌آب به‌سرعت ایجاد شد، همچنین با توجه به سست بودن سطح زمین در نخستین بارندگی سال، گل‌ولای زیادی وارد مخزن سد شد.

روئینیان با بیان اینکه این گل و لای تا پای سد نیز ادامه داشته است و ورودی تونل‌ها را نیز فرا گرفته است، افزود اکنون که برای رهاسازی آب اقدام می‌شود، پمپ‌های خنک‌کننده نیروگاه به علت بالا بودن کدورت و گل و لای داغ می‌شوند با این وجود، اقدامات مستمر در حال انجام است.

وی اضافه کرد فیلتری که هر چند سال یکبار تعویض می‌شد در این عملیات، هر چند دقیقه یکبار توسط تیم فنی باز و پس از تمیز شدن دوباره وارد مدار می‌شود.

رئیس امور آب شمال‌غرب خوزستان تاکید کرد با وجود تلاش شبانه‌روزی نیروهای سازمان آب و برق از دیروز شرایط بهتر شده است و اگر این وضعیت به صورت مستمر تداوم یابد می‌توان از این شرایط عبور کرد.

افزایش بی‌سابقه تراز سد دز

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری از شبکه‌های آبیاری شمال خوزستان نیز در این نشست با تشریح وضعیت سد دز در بارندگی اخیر گفت در مدت ۲ روز، تراز سد دز از ۳۱۷ به ۳۳۰ متر رسید یعنی حجمی حدود ۵۵۰ میلیون مترمکعب آورد بارش‌های اخیر به سد دز بود که این میزان در تاریخ بهره‌برداری از سد بی‌سابقه است.

محسن سعادت‌فر افزود ارتفاع حداکثری سد دز در حال حاضر ۳۵۲ متر و ارتفاع سرریز سد، ۳۳۵ متر است و هنوز ظرفیت وجود دارد.

وی ادامه داد وضعیت سد دز پس از سیلاب اخیر با تلاش شبانه‌روزی نیروها بهتر شده و امید است شرایط تثبیت شود.

به گزارش ایرنا، کاهش شدید دبی رودخانه دز و انبوه رسوبات منجر به مرگ و میر گسترده آبزیان منطقه شده و مشکلات زیست محیطی بسیاری به همراه داشته است.

روابط عمومی سازمان آب و برق خوزستان اخیرا اعلام کرد شدت بالای جریان‌های سیلابی و وقوع بارش‌های سنگین در ابتدای فصل بارندگی، پس از یک دوره طولانی خشکی، زمینه تشدید فرسایش سطحی و انتقال مقادیر قابل‌توجهی از رسوبات حوضه آبریز به مخزن سد را فراهم کرده است. بنا به این گزارش، حجم و غلظت بالای رسوبات ورودی، شرایط ویژه‌ای را در بهره‌برداری از تأسیسات نیروگاهی سد دز ایجاد کرده است؛ این تأسیسات علاوه بر تولید انرژی برقابی از مسیرهای اصلی انتقال آب مخزن و تامین نیازهای پایین‌دست محسوب می‌شوند. در این اطلاعیه آمده است در پی بروز این شرایط، مدیرعامل، معاونان و تیم‌های فنی سازمان آب و برق خوزستان با حضور میدانی در سد دز، ضمن بررسی وضعیت مخزن، تاسیسات نیروگاهی و محدودیت‌های ایجاد شده در تخلیه آب، راهکارهای فنی و عملیاتی برای بازیابی ظرفیت خروجی سد را مورد بررسی و اجرا قرار دادند.

مشخصات سد دز

سد دز یک سد بتنی برق‌آبی است که بر روی رودخانه دز توسط یک کنسرسیوم ایتالیایی احداث شد؛ این سد ۱۲۵ هزار هکتار از اراضی پایین دست را آبیاری می‌کند و نقش مهمی در کنترل سیلاب‌های بالادست دارد. نیروگاه این سد دارای قدرت ۵۲۰ مگاوات است.

احداث سد دز در سال ۱۳۳۸ خورشیدی در کوه‌های زاگرس آغاز شد و در سال ۱۳۴۱ خورشیدی پایان یافت. دریاچه این سد ۶۵ کیلومتر طول و حدود ۶۰ کیلومترمربع مساحت دارد و گنجایش نهایی آن ۳.۳ میلیارد مترمکعب است.

این سد با ارتفاع ۲۰۳ متر در زمان ساخت خود به عنوان یکی از مرتفع‌ترین سدهای جهان شناخته می‌شد و در حال حاضر نیز پنجاهمین سد بلند دنیا در بین سدهای ساخته شده و در دست ساخت است.