انقلاب؛ راسته کتابفروشان یا قاچاقچیان کتاب؟
همزمان با هفته کتاب، وضعیت کپی کتابهای پرفروش ناشران و بساطهای خیابان انقلاب بررسی شده است؛ بساطهایی که بزرگتر و متعددتر از هر دوره دیگری توصیف میشوند.

گالری تصویری
۵ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، هفته کتاب بهانهای برای بررسی وضعیت کپی از کتابهای پرفروش ناشران و اقدامات افرادی شده است که با عنوان قاچاقچیان کتاب شناخته میشوند. این افراد در هر شرایطی به کار خود ادامه میدهند و تنها در روزهای جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه بساط خود را جمع کرده بودند.
به گزارش ایرنا، فروش کتاب در بساطهای خیابان در نتیجه سانسور کتاب آغاز شد، اما امروز بخش کوچکی از بساطها کتابهای بدون سانسور هستند و بیشتر آنها را کتابهای پرفروش ناشران تشکیل میدهد. بساط کتاب در خیابان انقلاب دورههای مختلفی را پشت سر گذاشته و در هیچ دورهای به اندازه سالهای اخیر بزرگ و متعدد نبوده است؛ شاید به همین دلیل باشد که در خیابان انقلاب ضابطان قضایی منطقه ۶ مستقر شدهاند، اما استقرار آنها نمیتواند مانع فعالیت قاچاقچیان کتاب باشد.
ساعت کار ضابطان و کپیکاران
ساعت کار ضابطان قضایی از هفتونیم صبح شروع میشود و تا ساعت ۱۷ کمکم محل ماموریت خود را ترک میکنند، اما ساعت کار کپیکاران از ۱۲ ظهر شروع میشود و تا نیمه شب ادامه دارد. آنها منتظر میمانند تا مردم بعد از ساعت کار روزانه، وقتی به خانه باز میگردند، کالای خود را در مترو یا خیابان عرضه کنند.
قسمت بزرگ فروش کتابهایی که از آثار پرفروش ناشران کپیبرداری شده، در فضای مجازی انجام میشود و این شکل از فعالیت، شناسایی و محدود کردن آنها را دشوارتر از فروش در خیابان و مترو میکند، هرچند حتی حضور ضابطان هم نمیتواند کپیکاران را محدود کند. اگر ضابطان منطقه ۶ به خیابان انقلاب بیایند، قاچاقچیان بساط خود را در کوچهها پهن میکنند و حتی برخی از آنها کتابهایشان را روی دیوار میچینند. دلیل این کار منطقهبندی خاص راسته انقلاب است؛ وقتی در پیادهرو این خیابان قدم زده میشود، در منطقه ۶ شهرداری تهران است و اگر از خیابان وارد کتابفروشی شود، در منطقه ۱۱ شهرداری تهران قرار میگیرد.
چرا کتاب قاچاق ارزانتر است؟
کپیکاران قوانین را به خوبی میشناسند و از هر روزنه برای پیشبرد اقداماتی استفاده میکنند که این روزها از طرف فعالان حوزه کتاب و نشر با عنوان «دزدی» از زحمات و هزینه پدیدآورندگان و ناشران نام برده میشود. کتابی که در بساطهای پهنشده در خیابانها، میادین شهر، ایستگاههای مترو و حتی درون واگنهای قطار به فروش میرسد، فقط بخش کوچکی از فروش کتابهای کپیشده را دربر میگیرد و بخش بزرگ این کوه یخی در فضای مجازی جای دارد. حتی فروشگاههای شناختهشده در فضای مجازی که بزرگ و در ظاهر قانونی هستند، کتابها را با تخفیفهای دائمی و بیش از حد معمول ارائه میکنند و به این وسیله کتابهای کپیشده در دسترس عموم قرار میگیرد، در حالی که کتابفروش رسمی باید مالیات، اجاره، بیمه و عوارض بپردازد. قاچاقچیان راه و روش ارائه کالای خود را میدانند و در اینجا آگاهسازی مخاطب کتاب اهمیت پیدا میکند. در این میان این پرسش مطرح شده که کدام فروشگاه میتواند کتاب را از تولیدکننده که در این گزارش منظور ناشر است، بفروشد؟
کتابفروشان در این روند آسیب میبینند. اگر مخاطب شکل حضوری خرید کتاب را انتخاب کند، کتاب ارزان روی میزهای بزرگ در خیابان در دسترس است و لازم نیست حتی زحمت ورود به کتابفروشی را تقبل کند. اگر هم خرید مجازی راه انتخابشده برای رسیدن به کتاب باشد، فروشگاههایی که شاید شناختهشدهتر از سایت ناشر یا هر مروج کتابی که با چرخه نشر مرتبط است، کتابهای کپیشده را ارزان و با تخفیف بالا میفروشند.
قاچاقچیان چند بخش از هزینههایی را که ناشر باید پرداخت کند، در روند چاپ کتاب ندارند. آنها حق تالیف پرداخت نمیکنند، نیازی به صفحهبندی کتاب ندارند و روند ثبت کتاب در سامانههای وزارت ارشاد و دریافت مجوز برای آنها بیمعنا است؛ همچنین اجاره مغازه، مالیات و بسیاری از هزینههای دیگر را ندارند. کپیکاران کتاب چاپشده و پرفروش را انتخاب و تکثیر میکنند و در نتیجه میتوانند برای این کالا تخفیف در نظر بگیرند. با خرید کتاب از قاچاقچیان نهتنها هزینه و زحمت ناشر نادیده گرفته میشود، بلکه بخشی از این دزدی از زحمات مولف، مترجم، شاعر، تصویرگر و در کل پدیدآورنده کتاب است، زیرا آنها در نتیجه فروش هر جلد کتاب رقمی حدود ۱۰ درصد آن را دریافت میکنند.
بیشتر پدیدآورندگان در ایران نمیتوانند با تالیف و ترجمه کتاب معیشت خود را تامین کنند و تعداد پدیدآورندگان کشور که تمرکز خود را بر کتاب میگذارند و کار دیگری انجام نمیدهند، کمتر از انگشتان دو دست است. نویسندگان و مترجمان یا در مشاغل غیرمرتبط با حرفه خود مشغول هستند یا در حوزه کتاب و ادبیات تدریس میکنند و اگر کتابهای آنها هم توسط گروهی دزدیده شود، شاید انگیزه خود برای ادامه فعالیت را از دست بدهند.
ضرورت آگاهسازی و همکاری بخشها
حضور کتابفروشی در جامعه میتواند به حیات فرهنگی آن کمک کند و شناخت اقداماتی که برای کپی کتاب انجام میشود، میتواند مقدمهای برای بازگرداندن اعتبار به کتابفروشیها باشد. کتابفروشان افرادی آگاه به کتاب هستند و با کمی گفتوگو میتوانند مناسبترین کتاب را با توجه به سلیقه ادبی افراد به آنها پیشنهاد بدهند.
آگاهسازی مردم درباره روند فعالیت کپیکاران و کیفیت کتاب یکی از ضرورتهای این روزها است؛ تخفیف بالا در کتاب و نبود هولوگرام روی جلد کتاب میتواند نشانه کتابی باشد که کپی شده است. رسانهها، ناشران، کتابفروشان و پدیدآورندگان میتوانند مخاطبان خود را درباره روند قاچاق کتاب و تاثیر مخرب آن بر چرخه نشر آگاه کنند.
محدود کردن فعالیت قاچاقچیان با همکاری بخشهای مختلف ممکن است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، قوه قضاییه، شهرداری، ناشران، کتابفروشان و دوستداران کتاب کنار هم در روندی مستمر و بدون وقفه میتوانند به نتیجه برسند. فعالیت هر بخش بدون همکاری بخشهای دیگر بیثمر خواهد بود، زیرا همواره کپیکاران راههای جدیدی برای ادامه فعالیت خود پیدا میکنند.
منبع: www.irna.ir

تنوع تجربهها و شیوههای هنری در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان











