نمایش انیمیشنهای قدیمی در موزه سینمای ایران
نخستین روز برنامه نمایش و نقد فیلمهای کوتاه و انیمیشنهای تصحیحرنگشده گنجینه فیلمخانه ملی ایران، دوشنبه ۲۵ آبانماه با حضور مهرداد شیخان، مازیار فکریارشاد و جعفر گودرزی در سالن سینما فردوس موزه سینمای ایران برگزار شد.

گالری تصویری
۳ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، نخستین روز از برنامه نمایش و نقد و بررسی مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشنهای تصحیحرنگشده از گنجینه فیلمخانه ملی ایران، دوشنبه ۲۵ آبانماه با حضور مهرداد شیخان نویسنده و کارگردان، مازیار فکریارشاد منتقد سینما و جعفر گودرزی رئیس انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران در سالن سینما فردوس موزه سینمای ایران برگزار شد. مدیریت این نشست را فرانک آرتا روزنامهنگار بر عهده داشت.
به گزارش ایرنا به نقل از روابط عمومی موزه سینمای ایران، در این برنامه فیلمهای «موش و گربه» به کارگردانی اسفندیار احمدیه (۱۳۳۹)، «موش با اراده» به کارگردانی جعفر تجارتچی (۱۳۴۱)، «خوشه گندم» به کارگردانی اسفندیار احمدیه (۱۳۴۱)، «لاکپشت و مرغابیها» به کارگردانی جعفر تجارتچی (۱۳۴۲)، «مرغ ماهیخوار» به کارگردانی جعفر تجارتچی (۱۳۴۳)، «گل و بلبل» به کارگردانی فریدون فرشباف (۱۳۴۶)، «زندگی» به کارگردانی نصرت کریمی (۱۳۴۶)، «ماهی طلایی» با تصویربرداری اسدالله کفافی (۱۳۴۹)، «اردک حسود» به کارگردانی اسفندیار احمدیه (۱۳۴۹)، «بهترین دوست شما» به کارگردانی دلارا رسولی (۱۳۵۰)، «نارنج و ترنج» به کارگردانی اسفندیار احمدیه (۱۳۵۰) و «ارزش هر چیز» به کارگردانی دلارا رسولی (۱۳۵۱) به نمایش درآمدند.
نگاه به تاریخ انیمیشن ایران
در ابتدای نشست، فرانک آرتا با اشاره به چهرههای تأثیرگذار در شکلگیری انیمیشن ایران گفت که معمولا از اسفندیار احمدیه بهعنوان پدر انیمیشن ایران یاد میشود و او سالها در لابراتوار و اداره کل سازمان سینمایی و فرهنگ و هنر فعالیت میکرد. وی همچنین به مستند ششقسمتی «نصرت کریمی؛ هنرمند بودن در ایران» ساخته بابک کریمی، مهرداد اسکویی و روحالله انصاری اشاره کرد که در دو سال اخیر بخشی از تلاشهای نصرت کریمی در حوزههای مختلف سینما از جمله انیمیشن را مورد توجه قرار داده است.
از رکود تا جریان تازه
مازیار فکریارشاد در تشریح نسلهای مختلف انیمیشن ایران گفت: «نخستین نسل انیمیشنهایی که به شکل حرفهای در ایران ساخته شدند، در اواخر دهه ۳۰ و در وزارت فرهنگ و هنر تولید شدند.» وی این آثار را نشاندهنده نوعی تجربهگرایی دانست و افزود در وزارت فرهنگ و هنر هنرمندانی از جمله اسفندیار احمدیه، نصرت کریمی، جعفر تجارتچی و دیگران فعالیت خود را آغاز کردند. به گفته وی، این مسیر چندان هموار نبود و در دهههای گذشته نمیتوان جریانی مداوم و پیوسته را در آن مشاهده کرد.
فکریارشاد افزود پس از فعالیتهای وزارت فرهنگ و هنر در میانه دهه ۴۰، بار دیگر دورهای از رکود تجربه شد و سپس با فعالیت هنرمندان دیگر جریان تازهای شکل گرفت. وی به پرویز اصانلو بهعنوان یکی از نخستین افراد دارای تحصیلات دانشگاهی انیمیشن در ایالات متحده اشاره کرد که به ایران بازگشت، اما امکانات و شرایط لازم برای ادامه فعالیتها فراهم نبود و به دلیل اختلافات فنی و مدیریتی و نبود شناخت کافی از ماهیت این هنر، گروهی از هنرمندان از مجموعه جدا شدند.
وی با اشاره به نقش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت در آن مقطع فعالیتهای ارزشمندی در حوزه گرافیک، نویسندگی و تولید آثار سینمایی انجام شد و به نظر میرسد یکی از دورههای درخشان انیمیشن ایران مشاهده شد. وی ادامه داد: «پس از پیروزی انقلاب، بار دیگر با دورهای از رکود مواجه شدیم؛ اما در اوایل دهه ۶۰، با توجه به نیاز تلویزیون به تولید آثار برای کودکان و همچنین شرایط اجتماعی و دوران جنگ، جریان تازهای شکل گرفت.»
به گفته فکریارشاد، از نیمه دوم دهه ۸۰ حرکتهای تازهای آغاز شد اما پیوسته نبود و در سالهای اخیر تعدادی از انیمیشنهای ایرانی به مرحله اکران رسیدهاند، اما بسیاری از آنها نتوانستهاند بازخورد اجتماعی یا فروش مورد انتظار را به دست آورند. وی افزود برخی از این آثار در محافل بینالمللی به نمایش درآمدهاند، جوایزی دریافت کردهاند و حتی مورد توجه پخشکنندگان خارجی قرار گرفتهاند.
انیمیشن؛ سینمای زنده خیال
مهرداد شیخان با اشاره به سه خاستگاه اصلی انیمیشن در ایران اظهار داشت که این خاستگاهها به دوران باستان بازمیگردند: هنرهای نمایشی، هنرهای تجسمی و ادبیات داستانی. وی از سنتهایی مانند تعزیه، شبیهخوانی، نمایش سایه، بقالبازی و سیاهبازی یاد کرد و گفت اگر به نقشبرجستههای تخت جمشید یا برخی سفالینههای باستانی نگاه شود، میتوان نوعی تلاش برای نمایش توالی حرکت را دید. وی همچنین گفت بسیاری از هنرمندانی که بعدها وارد حوزه انیمیشن شدند، در کودکی با تماشای فیلمهای کوتاه انیمیشن که پیش از نمایش فیلمهای سینمایی به نمایش درمیآمدند با این هنر آشنا شده بودند.
جعفر گودرزی با تأکید بر پیوند بنیادین سینما با خیال و رؤیا گفت: «هویت و اصالت سینما بر رؤیا و خیال استوار است و هیچکدام از گونههای سینمایی به اندازه سینمای انیمیشن از دل خیال و رؤیا برنمیآیند.» وی افزود: «سینما کارخانه رؤیاسازی و خیالپردازی است و انیمیشن این کار را به زیباترین شکل ممکن انجام میدهد.» وی همچنین به حضور لوبومیر بنش و ولادیمیر ییرانک، خالقان مجموعه «پت و مت»، در جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اشاره کرد و گفت میزان نفوذ این آثار در فرهنگ مردم حتی برای سازندگانشان شگفتانگیز بود.
گودرزی گفت: «اگر قرار است برای سینمای ایران اتفاقی بیفتد، باید نگاه خودمان را به انیمیشن تغییر دهیم.» وی افزود انیمیشن یکی از زندهترین و پویاترین گونههای سینمایی است؛ سینمایی که حرکت، پویایی و زندگی را در بطن خود دارد.
مهرداد شیخان نیز انیمیشن را دنیای ناممکنها توصیف کرد و گفت در این هنر محدودیتهای واقعیت تا اندازه زیادی کنار میروند و هنرمند میتواند جهانی را خلق کند که تابع قواعد معمول زندگی نیست. در بخش پایانی، مازیار فکریارشاد گفت: «امیدوارم رویکرد تازه موزه سینما در توجه به سینمای انیمیشن تداوم داشته باشد.» وی افزود جریانی که در طول نشست به آن اشاره شد، هیچگاه در کشور تداوم کافی نداشته است. نخستین روز این برنامه با پرسش حاضران از سخنرانان به پایان رسید.
منبع: www.irna.ir

هشتمین نشست حکمتانه بنیاد بوعلی سینا همزمان با هفته کتاب در همدان









