جوانی جمعیت در خراسان جنوبی؛ رتبه دوم ولادت و گره زمین و وام
در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، ۶ هزار و ۵۹۹ واقعه ولادت در خراسان جنوبی ثبت شد و این استان با نرخ خام ولادت ۱۵.۱ در هزار در رتبه دوم کشور قرار گرفت؛ با این حال متقاضیان زمین و وام فرزندآوری در بیرجند در صف انتظارند.

گالری تصویری
۸ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، بررسی آمارهای رسمی سازمان ثبت احوال بیانگر تحولی عمیق در پویایی جمعیت کشور است؛ شاخص گذار از فرزند اول به دوم که در سال ۱۳۸۵ در سطح کشور حدود ۸۲ درصد بود و در استانهایی نظیر خراسان جنوبی و کهگیلویه و بویراحمد به اوج خود یعنی ۹۴ درصد میرسید، طی دهههای اخیر با سیری نزولی روبهرو شده است. این آمار نشان میدهد تمایل خانوادهها برای تولد فرزند دوم و سوم کاهش یافته و پدیده تکفرزندی در حال نفوذ به لایههای مختلف جامعه است.
اگرچه خراسان جنوبی همچنان به لطف اصالتهای فرهنگی و دینی از جایگاه مناسبی در شاخصهای کلی ولادت برخوردار است، اما افت عمومی شاخص گذار به فرزند دوم در کشور هشدار میدهد که تکیه بر آمارها دیگر پاسخگوی نیازهای آینده نخواهد بود. تحلیل کارشناسان نشان میدهد عواملی نظیر افزایش سن ازدواج، طولانیتر شدن فاصله زمانی تا تولد نخستین فرزند و دغدغههای اقتصادی و فرهنگی، ساختار خانوادهها را تحت تاثیر قرار داده است.
رتبه دوم ولادت و سهم فرزند دوم
دادههای اداره کل ثبت احوال خراسان جنوبی در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵، تصویری امیدبخش و در عین حال قابل تأمل از وضعیت موالید این استان مرزی ارائه میکند، به گزارش ایرنا در نیمه نخست سال جاری ۶ هزار و ۵۹۹ واقعه ولادت در استان به ثبت رسیده و شاخص نرخ خام ولادت با عدد ۱۵.۱ در هزار، خراسان جنوبی را همچنان در رتبه دوم کشور پس از سیستان و بلوچستان نگه داشته است. از کل ولادتهای ثبتشده، سهم مناطق شهری چهار هزار و ۴۲۲ مورد و مناطق روستایی ۲ هزار و ۱۷۷ مورد گزارش شده است.
سهم ولادت فرزندان نشان میدهد فرزند اول ۲۷.۶ درصد، فرزند دوم ۳۱.۶ درصد به عنوان بیشترین سهم، فرزند سوم ۲۴.۲ درصد، فرزند چهارم ۱۱.۶ درصد و فرزند پنجم و بیشتر ۴.۸ درصد ثبت شده است. این ترکیب نشان میدهد بیش از ۷۲ درصد موالید استان مربوط به فرزندان دوم به بعد است و خانوادهها از الگوی تکفرزندی فاصله گرفتهاند. میانگین سن ازدواج زوجهای جوان حدود ۲۱ سال برای زنان و ۲۵ سال برای مردان اعلام شده است.
گره زمین در بیرجند و سایت زعفرانیه
در میان بسته حمایتی قانون جوانی جمعیت، ماده ۳ و ۴ یعنی «تأمین زمین و مسکن» پررنگترین مشوق بود. بر اساس آخرین آمار اداره کل راه و شهرسازی استان، خراسان جنوبی با تخصیص ۱۱ هزار و ۲۱۵ واحد زمین به متقاضیان طرح جوانی جمعیت، در جایگاه نخست کشور از نظر میزان تخصیص زمین قرار دارد. تاکنون ۳۲ هزار و ۲۳۲ نفر در استان ثبتنام کردهاند که از این تعداد، ۱۷ هزار و ۱۴۲ نفر تأیید نهایی شدهاند. همچنین ۱۲ هزار و ۵۳۲ واحد زمین پیشبینی شده است.
کانون اصلی مشکل در مرکز استان یعنی شهر بیرجند است؛ جایی که محدودیت اراضی دولتی و توپوگرافی خاص منطقه، روند تخصیص را پیچیده کرده است. بر اساس آمار اعلام شده در خرداد امسال، شهر بیرجند در مجموع حدود ۱۲ هزار نفر ثبتنام برای زمین جوانی جمعیت داشته که از این تعداد ۹ هزار نفر واجد شرایط شناخته شدهاند و تاکنون حدود پنج هزار و ۱۰۰ نفر زمین خود را دریافت کردهاند اما حدود سه هزار و ۳۰۰ نفر دیگر در نوبت تخصیص قرار دارند. کمبود زمینهای دولتی متولیان را به استفاده از ظرفیت شهرهای اقماری و روستاهای پیرامونی سوق داده است.
در اوایل سال ۱۴۰۳ با بهرهگیری از اراضی روستاهای مجاور مانند دستگرد و شکرآب برای حدود ۵۰۰ نفر تخصیص انجام گرفت و پیش از آن نیز برخی متقاضیان زمینهای شهر خوسف را تحویل گرفتند، اما با تکمیل ظرفیت اراضی دولتی بیرجند، پرونده واگذاری به سمت حاجیآباد با پیشبینی حدود ۲۵۰۰ قطعه ۲۰۰ متری و الحاق مجدد شکرآب سوق یافته است. مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی با رد هرگونه تبعیض تأکید میکند که تمامی تخصیصها بر اساس ضوابط ماده ۶ آییننامه اجرایی ماده ۴ قانون، یعنی بر مبنای «فرم (ج) سبز، نداشتن سابقه مالکیت و اولویتهای زمانی» صورت میگیرد. به گفته میرمحمد مودی، «برای باقیمانده متقاضیان واجد شرایطی که زمین دولتی در بیرجند برای آنها موجود نیست، ناگزیر از ظرفیت شهرهای مجاور استفاده خواهد شد تا حقوق قانونی متقاضیان حفظ شود».
در سایت زعفرانیه بیرجند، با الحاق اراضی در سال ۱۴۰۲، بیش از ۲ هزار قطعه زمین بهصورت دو واحدی برای مجموعاً حدود چهار هزار و ۱۰۰ نفر تخصیص یافت، اما داشتن قرارداد به معنای تصرف زمین و آغاز ساخت نیست. گلایه اصلی متقاضیان تأخیر در تحویل فیزیکی است؛ در حالی که پیشتر وعده تحویل تا پایان سال گذشته داده شده بود. معاون مسکن و ساختمان ادارهکل راه و شهرسازی دلیل آن را زمانبر بودن قرارداد دوساله پیمانکار آمادهسازی میداند. به گفته حسن علیزاده، «سایت زعفرانیه هماکنون به دلیل تردد ماشینآلات سنگین و خاکبرداریهای گسترده در وضعیت کاملاً کارگاهی قرار دارد و ورود خانوادهها به دلایل ایمنی ممنوع است». پیششرط تحویل، تسطیح معابر و دسترسی ایمن اعلام شده و طبق آخرین وعده، متقاضیان احتمالاً تا پایان امسال یا اوایل سال آینده میتوانند وارد زمینهای خود شوند. تا تحویل قطعی، امکان دریافت پروانه ساختمانی وجود ندارد و تخفیفهای عوارض ساخت نیز در شهرداری و شورای شهر بیرجند در انتظار بررسی است.
صف وام و امید مرکز «رویش»
تسهیلات قرضالحسنه فرزندآوری نیز با معطلی متقاضیان در شعب بانکی روبهروست. از ابتدای سال تا پایان شهریورماه ۶ هزار و ۱۵۵ متقاضی موفق به دریافت تسهیلات فرزندآوری شدند، در حالی که صف انتظار میزبان ۱۰ هزار و ۱۷۸ پرونده بلاتکلیف بود. بانکهای ملت با ۲۷ درصد، ملی با ۱۹ درصد و سپه با ۱۳ درصد بیشترین سهم را در پرداخت وامهای مصوب از ۴۴۰ میلیون ریال برای فرزند اول تا ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال برای فرزند پنجم به بعد داشتهاند. در بخش وام ازدواج نیز با وجود پرداخت به پنج هزار و ۵۰۰ متقاضی به ارزش ۱۸ هزار و ۶۱۰ میلیارد ریال، افزون بر چهار هزار و ۱۰۰ متقاضی تا پایان شهریور در نوبت بودند.
در کنار مشوقهای معیشتی، توسعه زیرساختهای درمانی برای زوجهای نابارور از تکالیف قانون است. مرکز درمان ناباروری «رویش» به عنوان تنها مرکز تخصصی سطح سه زنان در استان، با استقرار پزشکان متخصص و فوقتخصص، نرخ موفقیت درمان را به ۳۳ درصد رسانده است. نزدیک به ۹۰ درصد خدمات برای مراجعانی که نیازمند مداخلات فوقپیچیده نیستند، تحت پوشش بیمه قرار دارد. مراجعان پس از پذیرش در کلینیک سرپایی مجاور بیمارستان و انجام غربالگریها، بدون نیاز به مراجعه به استانهای مجاور نظیر خراسان رضوی یا یزد درمان را دنبال میکنند. زیرساختهای مرکز دوم در قائن مهیا شده و با اخذ مجوز برای گذراندن دوره آموزش ۲ ماهه نیروی انسانی در داخل استان، به زودی وارد چرخه خدمت به زوجهای نابارور شمال استان خواهد شد.
از آغاز اجرای طرح پوشش بیمهای خدمات درمان ناباروری در خراسان جنوبی تاکنون، پنج هزار و ۵۸۸ زوج نابارور زیر پوشش بیمه سلامت قرار گرفتهاند. این بسته از دارو، ویزیت و خدمات پاراکلینیکی تا درمانهای کمکباروری نظیر «IUI»، «IVF» و «ICSI» را در بر میگیرد و با بازنگری تعرفهها در فروردینماه امسال زمینه بهرهمندی بهتر فراهم شده است. میزان فرانشیز خدمات بیمارستانی تحت پوشش بیمه سلامت به حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و ۹۰ درصد بار مالی از دوش زوجین برداشته شده است.
صاحبنظران حوزه علوم اجتماعی و تربیتی معتقدند نباید پشت رتبههای بالای آماری سنگر گرفت زیرا جمعیت جوان و متخصص همانند تجهیزات دفاعی، رکن بنیادین امنیت و اقتدار ملی است و افت نرخ رشد جمعیت، تأمین نیروی انسانی تولید، صنعت، بهداشت و خدمات امدادی را با مخاطره مواجه خواهد کرد. کارشناسان تاکید دارند عبور از تله جمعیتی، همافزایی دستگاهها برای گرهگشایی از دغدغههای معیشتی و مسکن را میطلبد؛ مشوقها زمانی به هدف میرسند که در قالب تسهیلات بهموقع، پروانههای بیدردسر و زمینهای آماده ساخت ارائه شوند.
منبع: www.irna.ir

۸۰ مدرسه کمبرخوردار کرمانشاه زیر پوشش طرح هر مدیر، معین یک مدرسه














