رییس دانشگاه تربیت مدرس: جنگ طبیعت را هم قربانی میکند
یوسف حجت روز دوشنبه در همایش بینالمللی «سایه جنگ بر سر مردم و طبیعت در منطقه» گفت در جنگها علاوه بر انسانها، طبیعت، زمینهای کشاورزی، جنگلها و منابع طبیعی نیز آسیب میبینند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، یوسف حجت روز دوشنبه در همایش بینالمللی «سایه جنگ بر سر مردم و طبیعت در منطقه» با گرامیداشت روز جهانی پیشگیری از بهرهبرداری از محیط زیست در جنگ و مخاصمات مسلحانه (۶ نوامبر) و با یادآوری جانباختگان دو جنگ اخیر، بهویژه رهبر شهید انقلاب، فرماندهان، مسئولان، استادان دانشگاه و مردم عادی، اظهار کرد: «لازم میدانم از همه کسانی که در جنگ رمضان و دو جنگ اخیر جان خود را از دست دادند یاد کنم، افرادی که با فداکاری خود افتخار آفریدند و موجب شدند کشور در این جنگها به پیروزی برسد.»
وی با اشاره به نامگذاری ششم نوامبر بهعنوان روز جهانی پیشگیری از بهرهبرداری از محیط زیست در جنگ و مخاصمات مسلحانه، افزود: سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۱ با تصویب قطعنامهای، این روز را نامگذاری کرد تا توجه جهانیان را به این واقعیت جلب کند که در جنگها، تنها انسانها قربانی نمیشوند، بلکه طبیعت نیز آسیب میبیند، زمینهای کشاورزی از بین میروند، جنگلها تخریب میشوند و منابع طبیعی آلوده و نابود میشوند. این سخنان به گزارش ایرنا در این همایش مطرح شد.
وی ادامه داد: گاهی منابع طبیعی برای تأمین مالی یا پیشبرد جنگ مورد بهرهبرداری قرار میگیرند و نکته مهم این است که تخریبهای زیستمحیطی ناشی از جنگ، لزوماً با پایان درگیریها خاتمه پیدا نمیکند و ممکن است آثار آن تا نسلهای بعد نیز ادامه داشته باشد.
محیط زیست، از عامل اختلاف تا بستر همکاری
رییس دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به ارتباط محیط زیست و صلح، گفت: نخست اینکه خود محیط زیست و رقابت بر سر منابع طبیعی میتواند به عاملی برای بروز اختلاف و درگیری تبدیل شود. آب، زمین حاصلخیز، جنگل، منابع غذایی و انرژی از نیازهای ضروری بشر هستند و هنگامی که این منابع کمیاب میشوند، ممکن است به زمینهای برای اختلاف میان کشورها تبدیل شوند.
وی افزود: «نکته دوم این است که وقتی جنگی شکل میگیرد، تنها ساختمانها و انسانها هدف قرار نمیگیرند، بلکه طبیعت، زیستگاهها، منابع طبیعی و زمینهای کشاورزی نیز آسیب میبینند.»
حجت با بیان اینکه حفاظت از محیط زیست میتواند به عاملی برای همکاری و صلح میان کشورها تبدیل شود، اظهار کرد: برای مثال، ممکن است دو کشور بر سر استفاده از یک منبع آب مشترک با یکدیگر اختلاف پیدا کنند، اما از سوی دیگر میتوانند برای حفاظت و مدیریت مشترک آن منبع همکاری کنند. بنابراین، محیط زیست بهجای آنکه زمینهساز رقابت و درگیری باشد، میتواند بستری برای همکاری کشورها فراهم کند.
وی با تأکید بر اینکه صلح صرفاً به معنای نبود جنگ نیست، گفت: «نمیتوان گفت اگر جنگی وجود نداشته باشد، صلح برقرار شده است، صلح به معنای برخورداری مردم از منابع طبیعی، امنیت غذایی، محیط زیست سالم و هوای پاک است.»
جنگ با طبیعت در زندگی روزمره
حجت با اشاره به ضرورت توجه انسانها به رفتار خود در قبال طبیعت، اظهار کرد: «ما انسانها نیز به نوعی در حال جنگ با محیط زیست هستیم، البته این جنگ، جنگی سنتی با شمشیر، تفنگ یا موشک نیست، بلکه رفتارهای روزمره ما به شکل دیگری به طبیعت آسیب میزند.»
وی افزود: وقتی با خودرو وارد خیابان میشویم و از سوختهای فسیلی استفاده میکنیم، وقتی منابع طبیعی را برای تأمین نیازهای خود تخریب میکنیم یا در فصل تابستان کولر را روی دمای ۱۸ درجه تنظیم میکنیم، در واقع به محیط زیست آسیب میزنیم.
رییس دانشگاه تربیت مدرس با انتقاد از تخریب دستاوردهای انسانی در جنگها گفت: جنگ یکی از غیرانسانیترین اقداماتی است که انسانها انجام میدهند، زیرا در جریان آن، آنچه بشر ساخته و برای ایجاد آن تلاش کرده است، نابود میشود. گروهی از انسانها پل، ساختمان، کارخانه و نیروگاه میسازند، اما گروهی دیگر با جنگ و حملات نظامی این زیرساختها را تخریب میکنند.
وی با اشاره به هزینههای جنگ اظهار کرد: اگر هدف از جنگ وادار کردن یک کشور به انجام کاری باشد، باید توجه کرد که هزینههای بسیار سنگینی به آن تحمیل میشود. برای نمونه، آمریکا شاید دهها و حتی بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برای جنگ هزینه کرده باشد، در حالی که میشد چنین مسائلی را با راهکارهای انسانیتر و بدون تحمیل این هزینهها حلوفصل کرد.
ضرورت نگاه علمی به آثار جنگ بر اقلیم
وی با تأکید بر ضرورت بررسی علمی آثار جنگ بر محیط زیست گفت: به یاد دارم در اسفندماه گزارشی از سوی دانشگاهی منتشر شد که بر اساس آن، در دو هفته نخست جنگ، پنج میلیون تن دیاکسیدکربن معادل در جو منتشر شده بود.
وی افزود: بر اساس ارقامی که در این زمینه مطرح شده، انتشار متعارف گازهای گلخانهای در جهان طی یک هفته حدود ۲.۵ میلیارد تن معادل دیاکسیدکربن است، بنابراین، رقم پنج میلیون تن در مقایسه با این میزان، سهم بسیار کوچکی دارد و نباید بدون در نظر گرفتن ابعاد و نسبتها درباره آن قضاوت کرد.
وی با اشاره به کاهش عرضه جهانی انرژی در جریان جنگ گفت: در گزارشها مطرح شده بود که جنگ موجب کاهش ۱۰ درصدی عرضه انرژی در جهان شده است. وقتی عرضه انرژی کاهش پیدا میکند، طبیعتاً مصرف سوخت و در نتیجه میزان انتشار گازهای گلخانهای نیز میتواند کاهش یابد.
وی ادامه داد: در کشور ما نیز در جریان جنگ، بسیاری از هواپیماها پرواز نکردند و با کاهش رفتوآمد خودروها، خیابانهای تهران خلوتتر شده بود. به دلیل محدودیت دسترسی به انرژی، مصرف سوخت نیز کاهش پیدا کرد.
وی تأکید کرد: «منظور این نیست که جنگ برای محیط زیست آثار مثبتی داشته است؛ جنگ قطعاً خسارتهای فراوانی به محیط زیست وارد میکند، اما در بررسی آثار آن بر تغییر اقلیم باید با نگاه علمی و بر اساس دادهها و شاخصها اظهارنظر کرد.»
ضرورت شکلگیری حافظه جمعی برای امنیت زیستمحیطی
فرامرز میرزایی رییس دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس هم با تأکید بر ضرورت ثبت و روایت تجربههای زیستمحیطی و تبدیل آنها به حافظه جمعی، گفت: «شکلگیری یک روایت مشترک از آسیبهای واردشده به طبیعت میتواند به تقویت مسئولیتپذیری اجتماعی و تبدیل آگاهی عمومی به کنشهای مؤثر برای حفاظت از محیط زیست منجر شود.»
وی با بیان اینکه تجربههای زیستمحیطی و آسیبهایی که به طبیعت وارد میشود، باید در حافظه عمومی جامعه ثبت و ماندگار شود، افزود: بسیاری از تجربهها و رویدادهای مرتبط با تخریب محیط زیست، از جمله آسیبهایی که به طبیعت و زندگی مردم وارد میشود، به اندازه کافی مورد توجه قرار نمیگیرد.
میرزایی برای تحقق این هدف، پنج مرحله را پیشنهاد کرد و گفت: نخستین مرحله، ثبت تجربهها و روایتهای مختلف، بهویژه روایتهای خانوادگی است، زیرا خانوادهها میتوانند در انتقال تجربهها و شکلگیری شناخت مشترک میان نسلها نقش مهمی داشته باشند.
وی افزود: مرحله بعد، ثبت و انتقال این روایتها و گردآوری آنها در قالب یک مجموعه و بانک اطلاعاتی است، در ادامه نیز باید با استفاده از ابزارهایی مانند فیلم، آثار تصویری و قطعات کوتاه رسانهای، روایتهای پراکنده به یک حافظه جمعی تبدیل شوند.
وی با تأکید بر اینکه شکلگیری حافظه جمعی باید به ایجاد یک چارچوب فرهنگی مشترک منجر شود، اظهار کرد: هدف این است که آگاهی و شناخت عمومی از سطح روایت فراتر برود و به فرهنگی مشترک در جامعه تبدیل شود و افراد در مواجهه با حوادثی مانند آتشسوزی جنگلها یا تخریب طبیعت، خود را مسئول مراقبت، پیشگیری و کمک به بازسازی محیط زیست بدانند.
منبع: www.irna.ir

امام جمعه قزوین: نماز باید در اولویت زندگی مسوولان باشد






