فشار فزاینده داخلی در سودان برای آتشبس پیش از آوریل
بیش از سه سال از آغاز جنگ در سودان گذشته و با وخامت آوارگی، سقوط اقتصادی و بحران غذایی، شرایط داخلی برای برقراری آتشبس پیش از چهارمین سالگرد جنگ در آوریل آینده فراهم میشود.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، بیش از سه سال از آغاز جنگ در سودان گذشته است و پیامدهای آن همچنان رو به وخامت میرود. شمار بیشتری از مردم آواره میشوند و برای زنده ماندن به کمکهای اولیه انسانی نیاز دارند و در ظاهر به نظر میرسد این درگیری بهطور نامحدود ادامه خواهد داشت.
در نشست اخیر شورای امنیت که الجزیره به آن اشاره کرده است، یک مقام سازمان ملل گفت: «تصویر تیره است... طرفها هیچ تعهد معتبری برای سازش یا پیگیری توقف مذاکرهشده درگیری نشان نمیدهند. آنها به گفتوگو نزدیکتر نمیشوند.» این ارزیابی بازتاب اجماع بینالمللی است، تا جایی که ایالات متحده در ماههای اخیر تحریمهایی پیدرپی اعمال کرده تا به گفته آن «هزینه ادامه درگیری» را برای طرفهای جنگ بالا ببرد و آنها را به مذاکرات آتشبس وادار کند. با این حال، آنچه از نگاه نیویورک و واشنگتن پنهان مانده و پس از تنها چند روز حضور در خارطوم در ماه جاری آشکار شد، این است که شرایط آتشبس بهسرعت از درون کشور در حال شکلگیری است.
ترکیبی از فروپاشی مالی، پیشرویهای نظامی و فاجعه انسانی، همراه با مطالبات فزاینده غیرنظامیان، فشار دیرینه و دستنیافتنی برای آتشبس را ایجاد میکند؛ فشاری که میتواند پیش از چهارمین سالگرد جنگ در آوریل آینده به نتیجه برسد.
بازگشت خارطوم به زندگی
خارطوم، پایتخت تحت فشار سودان، دیگر شهر ارواحی نیست که در بخش عمده جنگ بود. پروازهای بینالمللی اکنون بهطور منظم از قاهره، ریاض و دوحه در فرودگاه کوچک این شهر به زمین مینشینند و سودانیهایی را میآورند که به دنبال ازسرگیری زندگی متوقفشده خود هستند و همچنین بازرگانانی که آتشبس را در افق میبینند و برای حضور در بازسازی کشور تلاش میکنند. در یکی از هتلهای تجاری پیشرو شهر، لابی مملو از گروههای تجاری بریتانیایی، سوئیسی و سعودی بود که برای نهایی کردن قراردادهایی از معدن تا تجارت کالا تا بازسازی آمده بودند.
اقتصاد در سراشیبی سقوط
رهبران سودان نهتنها فرصتها را میبینند، بلکه فشار اقتصادی در حال سقوط آزاد را نیز احساس میکنند. در هفته مورد اشاره در گزارش، پوند سودان به پایینترین سطح آن زمان یعنی ۹ هزار در برابر دلار آمریکا سقوط کرد، در مقایسه با میانگین پیش از جنگ یعنی ۶۰۰. نرخ برابری اکنون از ۱۰ هزار فراتر رفته است. صفهای بنزین حتی برای کسانی که توان پر کردن باک را داشتند، چند خیابان امتداد داشت. بسیاری از بازگشتگان به خارطوم، بیش از ۲ میلیون نفر از حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار نفری که گریخته بودند، برای خرید مواد غذایی و روشن نگه داشتن چراغها در تقلا هستند. بدتر آنکه کشاورزان دیگر توان خرید کود را ندارند و بخش بزرگی از حاصلخیزترین زمینهای زراعی کشور بدون کشت مانده است.
یک مقام ارشد بهطور خصوصی اذعان کرد که اقتصاد جنگی که ارتش سودان را قادر به تأمین تسلیحات لازم برای تغییر روند جنگ کرد، اکنون بزرگترین منبع رنج برای جمعیت کشور است. فشار بر رهبران سودان برای معکوس کردن افول اقتصادی واقعی است و تقاضای تازهای برای پایان جنگ ایجاد میکند.
کشورهای دوست مانند ترکیه و عربستان سعودی کمک کرده و توافقهایی را برای تأمین سوخت و بازسازی زیرساخت انرژی دنبال کردهاند، اما این حمایت محدود و موقت باقی مانده است. اعتراضها بر سر هزینههای حملونقل اخیراً در عطبره، شهر شمالی که اعتراضها به افزایش سرسامآور قیمت نان در دسامبر ۲۰۱۸ از آنجا آغاز شد و به انقلاب دموکراتیک ۲۰۱۹ سودان کمک کرد، رخ داد. اعتراضهای اقتصادی پیشتر کشور را متحد کرد و میتواند دوباره چنین کند و ارتش این را میداند.
پیشرویهای میدانی ارتش
فراتر از اقتصاد، دستاوردهای ارتش در میدان نبرد شرایطی را ایجاد میکند که بتواند آتشبس را مد نظر قرار دهد. عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش، وعده داده است که «هر وجب» از خاک را بازپس بگیرد. او در دفع تهاجم تازهای در ایالت نیل آبی در جنوب شرقی سودان موفق بوده و در کردفان غربی در غرب پیشروی میکند، جایی که ارتش و نیروهای مشترک متحد آن اخیراً شهر راهبردی الخوی و چند منطقه اطراف را بازپس گرفتند و کنترل ارتش را به حدود دو سوم کشور افزایش دادند.
نبرد برای کنترل منطقه غربی دارفور، تنها منطقهای که تقریباً بهطور کامل تحت کنترل نیروهای واکنش سریع است، میتواند پرهزینه و زمانبر باشد. اما یک سال پس از سقوط الفاشر، مرکز ایالت دارفور شمالی، به دست نیروهای واکنش سریع در میان جنایتهایی که هیأت حقیقتیاب سازمان ملل گفت نشانههای نسلکشی را دارد، تلاش برای بازپسگیری این منطقه نشان میدهد که تعهد ارتش به یکپارچهسازی کشور فقط لفاظی میدان نبرد نبود. پیشروی در دارفور همچنین نیروهای واکنش سریع را در تنگنا قرار میدهد و به ارتش هم دستاورد تاکتیکی و هم برتری راهبردی در گفتوگوهای آتشبس میدهد.
بحران انسانی و چشمانداز گفتوگو
آخرین دلیل فوریت آتشبس، بحران انسانی فزاینده در کشور است که ماههاست در سطح بحران قرار دارد اما میتواند تا پایان سال به فاجعه تبدیل شود. علاوه بر آوارگی داخلی، محدودیتهای دسترسی بشردوستانه و از دست رفتن تولید غذا، پدیده «سوپر النینو» امسال نیز بارشهای سالانه سودان را مختل کرده و هر برداشت ناچیز مورد انتظار را نابود کرده است.
با بیش از ۴۰ درصد جمعیت که هماکنون با «ناامنی حاد غذایی» روبهرو هستند، بر اساس پایش گرسنگی طبقهبندی یکپارچه امنیت غذایی، پیشبینیها حاکی از آن بود که بحران گرسنگی سودان میتواند تا اواسط ۲۰۲۷ که انتظار میرود کمبود غذا شدیدترین باشد، بهطور چشمگیری وخیمتر شود. تنها راه جلوگیری یا کاهش این نتیجه، آتشبس در ماههای آینده است که امکان ورود گسترده کمکهای نجاتبخش را فراهم کند.
همزمان با فوریت بیشتر آتشبس، برنامههای خود سودان برای روز پس از جنگ روشنتر میشود. با هر پیشنهاد آتشبسی که ارتش رد میکند، مطالبه عمومی برای توافق افزایش مییابد، زیرا مردم هرچه بیشتر از جنگ خسته شدهاند.
سخن از گفتوگوی سودانی-سودانی، آشتی سیاسی و در نهایت انتخابات نیز رایجتر شده و این انتظار را بیشتر کرده که جنگ باید بهزودی پایان یابد و مسئولیت اداره روزمره و ارائه خدمات به غیرنظامیان منتقل شود. در حالی که این تلاشها هنوز شکل نگرفتهاند، تقاضا برای آنها در حال افزایش است.
در نهایت، این نگرشهای داخل سودان است که شتاب صلح را ایجاد میکند، نه فشارهای خارجی و اقدامات تنبیهی جامعه بینالمللی. با ادامه وخامت شرایط غیرنظامیان در داخل کشور و تثبیت موقعیت ارتش، امیدی در افق هست که آتشبس محقق شود. جامعه بینالمللی باید پیش از آنکه هشدارهای وخیم درباره اقتصاد و وضعیت انسانی به واقعیت تبدیل شود، بر حمایت از این شرایط داخلی تمرکز کند.
منبع: www.aljazeera.com

آمریکا معاملهگران نفتی و افراد مرتبط با دولت ایران را تحریم کرد






