تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی استان مرکزی
مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی دوشنبه ۲۵ آبان در نشست با اصحاب رسانه از انعقاد قرارداد تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی و ثبت حدود ۱۰۵۶ اثر استان در فهرست آثار ملی خبر داد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان مرکزی از انعقاد قرارداد برای تهیه نقشه تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی استان خبر داد.
به گزارش ایسنا، حسین محمودی دوشنبه ۲۵ آبان در نشست با اصحاب رسانه با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه شناسایی، ثبت، حفاظت، مرمت و تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی افزود: استان مرکزی تاکنون حدود ۱۰۵۶ اثر ثبتشده در فهرست آثار ملی دارد و از سال گذشته نیز تهیه و تکمیل پروندههای ثبتی آثار مختلف در دستور کار قرار گرفته است.
تعیین عرصه و حریم و بازنگری حریمها
محمودی اظهار کرد: تا سال ۱۴۰۴ حدود ۴۳ اثر شاخص و برجسته استان تعیین عرصه و حریم شده بودند؛ این در حالی است که پیش از دو سال گذشته، تعداد این آثار به حدود ۲۹ مورد میرسید. برای نخستین بار در تاریخ ادارهکل میراث فرهنگی استان مرکزی، قراردادی برای تهیه نقشه تعیین عرصه و حریم ۱۳۸ اثر تاریخی منعقد شد. تاکنون نقشه بیش از ۷۰ اثر تهیه شده و در کمیتههای ثبت و حریم استان بررسی قرار گرفته و با توجه به تعداد بالای پروندهها، هماهنگیهای لازم انجام شده تا شورای حریم وزارت میراث فرهنگی برای نخستین بار پس از چندین سال در استان مرکزی تشکیل شود.
وی ادامه داد: تعیین عرصه و حریم بناهای تاریخی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در نبود ضوابط مشخص، گاهی در مجاورت این بناها درخواستهای نوسازی و بازسازی مطرح میشود و مشکلاتی برای حفاظت از آثار به وجود میآید. حریم تعدادی از بناها که حدود ۲۰ سال پیش تعیین شده بود و برای ساکنان اطراف آنها مشکلاتی ایجاد میکرد، مورد بازنگری قرار گرفت. از جمله این اقدامات میتوان به بازنگری عرصه و حریم امامزاده عبدالله و امامزاده محمد و تهیه و بازنگری حریم کلیسای مسروپ شهر اراک اشاره کرد. حریم مسجد جامع تاریخی ساوه نیز با توجه به محدودیتها و معیارهای مرتبط با پرونده ثبت جهانی مسجد ایرانی بازنگری شد و پس از بررسی در شورای حریم، به تأیید و ابلاغ وزیر میراث فرهنگی رسید.
ثبت آثار تاریخی و میراث ناملموس
محمودی با اشاره به ثبت دستکند تاریخی شهر خنجین بیان کرد: سال گذشته شهردار خنجین موضوع وجود یک دستکند تاریخی را که سالها مورد تعرض و حفاری قرار میگرفت، مطرح کرد. پرونده ثبتی آن بهصورت فوری تهیه شد و پیش از جنگ رمضان به ثبت ملی رسید و در ایام جنگ رمضان مجوز کاوش آن صادر شد. کاوش و ساماندهی دستکند تاریخی خنجین با همکاری و اهتمام شهرداری، تأمین اعتبار از سوی این مجموعه و نظارت ادارهکل میراث فرهنگی در حال انجام است و این اثر میتواند به رونق گردشگری شهرستان کمک کند.
وی از کشف یک دستکند تاریخی دیگر در شهرستان اراک خبر داد و گفت: پرونده این اثر تهیه شده، ابلاغ مربوط به مالک آن انجام گرفته و پرونده برای بررسی به شورای ثبت ارسال شده است. تا پیش از ثبت نهایی، نام این اثر اعلام نمیشود. چند قلعه تاریخی در شهرستان دلیجان و بناهای تاریخی در شهرهای اراک، تفرش و دلیجان در دستور کار ثبت قرار دارند. همچنین محوطه سنگنگارههای تاریخی چنارستان در شهرستان دلیجان سال گذشته به ثبت ملی رسید.
مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی در بخش دیگری به مقابله با حفاریهای غیرمجاز اشاره کرد و گفت: یگان حفاظت میراث فرهنگی با انجام اقدامات اطلاعاتی و رصد مستمر، موفق به کشف و توقیف حدود ۵۰ سکه تاریخی شد. در مواردی مانند تپه تاریخی روستای قلعهنو، تپه تاریخی جلایر و مشکینتپه شهرستان زرندیه، پس از گزارش تعرضها، اقدامات حقوقی و قضایی انجام شده و پروندههای مربوطه برای پیگیری و برخورد قانونی تشکیل شده است.
وی با اشاره به برنامهریزی برای ثبت آثار تاریخی شهرستان آشتیان افزود: با انجمن میراث فرهنگی این شهرستان جلسات متعددی برگزار شده و مقرر است ۵۰ پرونده ثبتی غیرمنقول با پیشنهاد فعالان حوزه میراث فرهنگی و انجمن شهرستان تهیه و برای ثبت به وزارتخانه ارسال شود. منطقه تاریخی لنجرود نیز از دیگر پروندههایی است که برای ثبت ملی تهیه و ارسال شده است.
وی در حوزه میراث ناملموس گفت: حدود ۲۳ پرونده میراث ناملموس با توجه به نیازهای استان و درخواستهای مردمی تهیه شده است. آبگوشت دودار شهر اراک، حلوا و شیرینیهای محلی، آیینهای عزاداری از جمله عزاداری روستای ریحان شهرستان خمین و آیینهای هیئتهای قلعه و حصار اراک از جمله موضوعات بررسی و مستندسازی بودهاند. همچنین پرونده تهیه حلواارده در جاسب نیز در دستور کار قرار گرفته است. پرونده ثبت زبان یا لهجه اراکی نیز از حدود دو سال گذشته تهیه و به وزارتخانه ارسال شده است، اما پژوهشکده زبانشناسی اعلام کرده که لهجه قابلیت ثبت ندارد و باید موضوع در قالب گویش بررسی شود. در همین راستا جلساتی با مفاخر و صاحبنظران حوزه زبان برگزار شده است. همچنین امسال پرونده گویش ایل شاهسون ساوه و گویش ترکی شهرستان شازند ثبت شده و گویش خلجی نیز در سالهای گذشته به ثبت رسیده بود.
مرمت بناها، موزهها، بافت تاریخی و صنایعدستی
محمودی با اشاره به برنامه پنجساله ادارهکل گفت: در این برنامه، ایجاد یک موزه در هر شهر استان پیشبینی شده است. در حال حاضر حدود ۲۲ موزه در استان مجوز فعالیت دارند که ۱۱ موزه بهصورت مستقیم تحت نظارت و مدیریت ادارهکل میراث فرهنگی هستند. قراردادی برای تهیه طرحهای محتوایی ایجاد موزههای خصوصی منعقد شده و مجوز موزه حمام شهر شهباز نیز اخذ و لوح آن به شهرداری ارسال شده است. چهار قرارداد دیگر برای تهیه طرحهای محتوایی موزههای استان در دست اجراست. همچنین درخواستهایی برای مجموعهداری و ایجاد موزه از جمله در مجموعه امامزاده هفتاد و دو تن ساروق، موزه دفاع مقدس اراک، موزه مردمشناسی روستای ابراهیمآباد و مجموعهای تحت مدیریت بخش خصوصی دریافت شده است.
وی به بافتهای تاریخی استان اشاره کرد و گفت: استان مرکزی حدود هفت بافت تاریخی در شهرهایی از جمله خمین، مامونیه، آشتیان، تفرش و نراق دارد. بهجز شهر اراک که مطالعاتی برای تهیه ضوابط اختصاصی بافت تاریخی آن انجام شده بود، سایر بافتهای تاریخی استان فاقد ضوابط اختصاصی بودند. در اراک با انتخاب مشاور ذیصلاح، ضوابط مربوطه تهیه و پس از تصویب در شورای فنی ادارهکل، در کمیسیون ماده پنج استان به تصویب رسید و اکنون ملاک عمل در بافت تاریخی شهر است. تاکنون تعرض و تخلفی نسبت به ضوابط مصوب بافت تاریخی اراک گزارش نشده است.
وی در ادامه به اقدامات مرمتی اشاره کرد و گفت: در این حوزه، علاوه بر اعتبارات اختصاصیافته، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، شهرداریها، دهیاریها، خیرین و هیئتامنای اماکن تاریخی و مذهبی دنبال شده است. در مجموعه قنات تاریخی شهر نراق اقداماتی از جمله مقاومسازی بخشهایی از قنات و ایجاد ورودی انجام شده است. مرمت امامزادهای در محلات سال گذشته تکمیل و به بهرهبرداری رسید و مرمت امامزاده عبدالله محلات در دستور کار قرار دارد. بند تاریخی نیمور نیز در قالب قراردادی مورد مرمت و استحکامبخشی قرار گرفت.
محمودی افزود: بخش قابل توجهی از حمام تاریخی روستای ازناویه شهرستان خمین در گذشته تخریب شده بود، اما عملیات مرمت اساسی آن انجام شده و حمام تاریخی شهر آستانه نیز مرمت شده است. اقدامات حفاظتی در امامزادگان این شهر از جمله امامزاده علی و امامزاده آستانه انجام شده و کفسازی حیاط نیز با هماهنگی هیئتامنا در برنامه سال آینده قرار دارد. از مرمت کلیسای تاریخی شهرستان شازند، مرمت درمانگاه تاریخی روستای دهان و کبوترخانه روستای دهنو در خنداب، مرمت مدرسه تاریخی شیخ در کمیجان با همکاری شهرداری و خیرین خبر داد. حمام تاریخی روستای واصل نیز طی سه قرارداد از حدود دو سال و نیم گذشته مورد مرمت قرار گرفته و اکنون حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و پس از تکمیل به موزه مردمشناسی تبدیل خواهد شد.
وی ادامه داد: موزه تکیه فراهان نیز از محل اعتبارات اختصاصیافته مورد تعمیر و تجهیز قرار گرفته و مرمت مسجد تاریخی خیبر با تأمین اعتبار و نظارت این ادارهکل انجام شده است. کاروانسرای سنگی روستای خانک بهعنوان تنها کاروانسرای سنگی استان مرکزی، طی سه سال گذشته مورد مرمت اصولی قرار گرفته و برای تکیه تاریخی سرآبادان در شهرستان تفرش ابتدا اقدامات اضطراری انجام شد، سپس پرونده ثبت ملی آن تهیه و مرمت متناسب با الگوی اولیه بنا اجرا شد. مرمت امامزاده ابوالعلای شهر تفرش و امامزاده محمد، ثبت قلعه مستوفیالممالک، مرمت منزل میرزا حسن آشتیانی و منزل غریب در روستای گرکان و مرمت تکیه گرکان با مشارکت هیئتامنا و خیرین از دیگر اقدامات است. کاروانسرای خشکرود نیز از سال گذشته سه مرتبه برای واگذاری و جذب سرمایهگذار به صندوق توسعه و احیا معرفی شده، اما شرایط اقتصادی تاکنون مانع تحقق این موضوع شده است. پرونده مسجد جامع ساوه نیز برای ثبت جهانی در وزارت میراث فرهنگی در حال تهیه است.
وی با اشاره به مرمت کاروانسرای شاهعباسی آوه گفت: اجرای بیش از ۵۰۰ مترمربع طاقزنی و تعویض بخشهای آسیبدیده و همچنین کفسازی شترخانهای چهار جهت اصلی کاروانسرا از جمله اقدامات انجامشده است. قرارداد مرمت آبانبار تاریخی شهر ساوه نیز منعقد شده است. در موزه چهار فصل اراک نیز با انعقاد قرارداد تخصصی، اصلاح تأسیسات برقی و اجرای سامانه حفاظت الکترونیکی دنبال شد و حدود ۵۴ دوربین در این موزه نصب شده است.
محمودی با اشاره به مرمت خانه امیرکبیر در روستای ابراهیمآباد گفت: مرمت بخشهایی از این مجموعه از سال گذشته آغاز شده و مظهر قنات تاریخی ابراهیمآباد نیز مرمت و ساماندهی شده است. برای مرمت حمام و آبانبار تاریخی این روستا نیز حدود یک میلیارد تومان هزینه شده و امسال آبانبار تاریخی بهعنوان یکی از پروژههای پیشران معرفی شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی در حوزه صنایعدستی گفت: تشکیل تشکلهای تخصصی صنایعدستی برای نخستین بار در استان در حال پیگیری است. سال گذشته استان مرکزی در جذب تسهیلات حمایتی صنایعدستی در سطح کشور رتبه نخست را با تحقق ۱۰۶ درصدی کسب کرد. قلعه وکیل اراک بهعنوان تنها موزه تخصصی صنایعدستی استان ظرفیت مناسبی برای برگزاری رویدادها دارد. خانه قنبری از محل اعتبارات ملی مرمت شده و در اختیار هنرمندان صنایعدستی قرار گرفته است و سال گذشته رویداد داوری نشان ملی صنایعدستی در استان برگزار شد و ۲۶ اثر موفق به دریافت نشان ملی شدند. وی همچنین با اشاره به بازگشایی غار نخجیر گفت: غار نخجیر پنجم فروردینماه بازگشایی شد.
منبع: www.isna.ir

بازگشت جانی دپ به گیشه با «ابنزر»؛ صدرنشینی در آمریکا






