تشخیص زودهنگام و تکمیل درمان؛ دو رکن اصلی کنترل بیماری سل

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مریم متوسل، دکتری تخصصی باکتری‌شناسی و عضو هیئت علمی دانشکده پیراپزشکی شیراز، با تأکید بر اهمیت شناخت بیماری سل و راه‌های انتقال آن، تشخیص به‌موقع و تکمیل دوره درمان را از عوامل مؤثر در کنترل بیماری دانست.

او توضیح داد: سل بیماری عفونی ناشی از باکتری «مایکوباکتریوم توبرکلوزیس» است و معمولاً دستگاه تنفسی، به‌ویژه ریه‌ها را درگیر می‌کند. با این حال، در صورت انتشار باکتری از طریق خون، امکان ابتلای اندام‌های دیگری مانند سیستم عصبی مرکزی، کلیه و مجاری ادراری، مفاصل، استخوان‌ها و رحم نیز وجود دارد.

علائم مهم بیماری سل

متوسل سرفه‌های طولانی‌مدت، بی‌اشتهایی، تب، تعریق، کاهش وزن و اختلال رشد، به‌ویژه در کودکان، را از علائم مهم سل برشمرد و افزود: تداوم سرفه، پاسخ ندادن به درمان آنتی‌بیوتیکی پس از دو تا سه هفته و مشاهده خلط خونی، از مواردی است که ضرورت بررسی احتمال ابتلا به سل را مطرح می‌کند.

روش‌های تشخیص بیماری

به گفته این عضو هیئت علمی، تشخیص بیماری با ارزیابی بالینی، آزمایش‌های تخصصی و میکروب‌شناسی و تصویربرداری از قفسه سینه انجام می‌شود. تست پوستی توبرکولین نیز می‌تواند در ارزیابی عفونت سل کمک‌کننده باشد، اما نتیجه آن باید در کنار شرایط فرد و سایر یافته‌های تشخیصی تفسیر شود.

رعایت نکات بهداشتی برای پیشگیری

متوسل با تأکید بر رعایت اصول حفاظت فردی هنگام مواجهه با بیماران مبتلا گفت: استفاده از تجهیزات حفاظت تنفسی مناسب و پیروی از دستورالعمل‌های کنترل عفونت، در کاهش خطر انتقال بیماری مؤثر است.

او همچنین با اشاره به امکان انتقال سل از حیوان به انسان افزود: سل گاوی یکی از انواع سل با منشأ حیوانی است و مصرف شیر و لبنیات غیرپاستوریزه یا تماس با دام آلوده می‌تواند زمینه انتقال عفونت را فراهم کند. از این رو، استفاده از لبنیات پاستوریزه و رعایت نکات بهداشتی هنگام تماس با دام، به‌ویژه برای کودکان، اهمیت دارد.

اهمیت تکمیل دوره درمان

این دکتری تخصصی باکتری‌شناسی گفت: درمان سل معمولاً با ترکیبی از چند داروی ضدسل و طی چند ماه انجام می‌شود؛ مدت و ترکیب داروها نیز با توجه به شرایط بیمار، نوع بیماری و نتایج بررسی‌های تخصصی تعیین می‌شود.

او افزود: در بسیاری از موارد سل ریوی حساس به دارو، درمان با مرحله‌ای اولیه شامل چهار داروی ایزونیازید، ریفامپین، پیرازینامید و اتامبوتول آغاز می‌شود و پس از آن، مرحله ادامه درمان با داروهای تعیین‌شده از سوی پزشک انجام می‌گیرد.

متوسل تأکید کرد: قطع خودسرانه داروها یا ناقص‌ماندن دوره درمان ممکن است به شکست درمان، بازگشت بیماری و ایجاد مقاومت دارویی منجر شود؛ بنابراین بیماران باید داروها را مطابق تجویز پزشک و تا پایان دوره تعیین‌شده مصرف کنند. مراجعه منظم، بررسی روند بهبود، ارزیابی عوارض احتمالی داروها و انجام آزمایش‌های لازم نیز در موفقیت درمان اهمیت دارد.

عضو هیئت علمی دانشکده پیراپزشکی شیراز در پایان گفت: احتمال عود بیماری در افرادی که دوره درمان را به‌طور کامل و صحیح طی کرده‌اند کمتر است، اما توجه به علائم احتمالی و پیگیری وضعیت سلامت پس از پایان درمان اهمیت دارد. او توصیه کرد در صورت بروز نشانه‌های مشکوک، افراد برای بررسی به پزشک مراجعه کنند.