رئیس دانشگاه شهید بهشتی: دانشگاه آینده شیوه اندیشیدن را متحول می‌کند

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، سید محمودرضا آقامیری در دومین کنفرانس ملی یادگیری فناورانه گفت این کنفرانس فرصتی ارزشمند برای آموزش عالی کشور است تا با تحولات فناوری و الزامات آینده یادگیری آشنا شود و درباره مسیر پیش‌روی دانشگاه‌ها بحث و تبادل‌نظر کند، به گزارش ایرنا از دانشگاه شهید بهشتی، وی با طرح پرسشی که در نخستین کنفرانس نیز مطرح کرده بود، اظهار داشت: «آیا دانشگاه‌های ما در حال تربیت انسان‌هایی برای جهان آینده هستند یا همچنان انسان‌هایی را برای نیازهای جهان گذشته تربیت می‌کنند؟»

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها، واقعیت مجازی و یادگیری ماشین به ابزارهایی اثرگذار در زندگی امروز تبدیل شده‌اند، افزود باید بررسی کرد آموزش عالی تا چه اندازه از این تحولات شتابان تأثیر پذیرفته است. او تأکید کرد صرف استفاده از رایانه، اینترنت و هوش مصنوعی در کلاس‌های درس کافی نیست، بلکه باید فلسفه آموزش، نقش استاد و دانشجو و شیوه‌های یادگیری متناسب با شرایط جدید بازتعریف شود.

ضرورت تحول در الگوی آموزش دانشگاهی

رئیس دانشگاه شهید بهشتی در تشریح ضرورت تحول در الگوی آموزش دانشگاهی گفت در الگوی سنتی، استاد منبع اصلی دانش و کلاس درس محل انتقال اطلاعات بود و موفقیت آموزشی بر اساس میزان یادآوری و بازتولید آموخته‌ها ارزیابی می‌شد، اما امروز دانشجویان به حجم عظیمی از اطلاعات و منابع علمی دسترسی دارند.

وی ادامه داد در چنین شرایطی، انتقال اطلاعات نمی‌تواند مهم‌ترین مأموریت دانشگاه باشد و ارزش افزوده دانشگاه در آینده، توانایی تبدیل اطلاعات به دانش، دانش به فهم و فهم به مهارت و قدرت حل مسئله خواهد بود.

آقامیری تأکید کرد: «باید از آموزش حافظه‌محور به یادگیری عمیق، از آموزش یک‌طرفه به یادگیری تعاملی، از آموزش یکسان به یادگیری متناسب با استعدادها و نیازهای هر دانشجو و از آموزش محدود به دوران تحصیل به یادگیری مادام‌العمر حرکت کنیم.» وی افزود دانشگاه موفق دانشگاهی نیست که صرفا دانش بیشتری منتقل کند، بلکه دانشگاهی است که توانایی اندیشیدن، یادگیری و نوآوری را توسعه دهد.

هوش مصنوعی و آینده یادگیری

وی با اشاره به نقش هوش مصنوعی در آینده آموزش عالی اظهار داشت بدون تردید، هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین عوامل تحول آموزش عالی در سال‌های آینده خواهد بود و می‌تواند امکان شخصی‌سازی آموزش را بر اساس استعداد، توانایی، نیاز و سرعت یادگیری هر دانشجو فراهم کند.

به گفته وی، هوش مصنوعی همچنین می‌تواند به استادان در شناسایی نقاط ضعف دانشجویان، ارائه بازخورد سریع، طراحی محتوای آموزشی و ارزیابی عملکرد کمک کند و فناوری‌هایی مانند واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و شبیه‌سازی فرصت‌های جدیدی برای یادگیری تجربی فراهم می‌کنند.

وی در عین حال هشدار داد استفاده از هوش مصنوعی الزاما به معنای یادگیری بهتر نیست و اگر دانشجو به جای اندیشیدن، صرفا پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را دریافت و بازتولید کند، ممکن است قدرت تحلیل، تفکر انتقادی و استقلال فکری او تضعیف شود. او افزود هدف نباید صرفا آموزش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی باشد، بلکه باید سواد هوش مصنوعی، قدرت ارزیابی اطلاعات، تفکر انتقادی و استفاده اخلاقی و مسئولانه از فناوری تقویت شود.

وی با اشاره به تجربه دوره‌های اخیر آموزش مجازی دانشگاه‌ها گفت در این دوره‌ها با مسئله بازتولید پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی از سوی برخی دانشجویان مواجه بودند که ضرورت توجه جدی به سواد فناوری و اخلاق علمی را آشکار می‌کند.

نقش استاد در دانشگاه آینده

رئیس دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به نگرانی‌ها درباره آینده جایگاه استاد تصریح کرد: «معتقدم فناوری نه‌تنها جایگاه استاد را از بین نمی‌برد، بلکه اهمیت نقش انسانی و تربیتی او را بیشتر خواهد کرد.»

وی افزود در دانشگاه آینده، استاد صرفا انتقال‌دهنده اطلاعات نیست، بلکه راهبر یادگیری، طراح تجربه آموزشی، پرورش‌دهنده تفکر انتقادی و الگویی برای اخلاق علمی و مسئولیت‌پذیری است و پرورش خرد، شخصیت، خلاقیت و قدرت قضاوت انسانی همچنان نیازمند نقش‌آفرینی استاد است.

آقامیری توانمندسازی اعضای هیئت علمی در حوزه فناوری‌های آموزشی و هوش مصنوعی را یکی از اولویت‌های اصلی دانشگاه‌ها دانست و خاطرنشان کرد در شرایط دسترسی دانشجویان به ابزارهای هوشمند، آزمون‌های صرفا حافظه‌محور کافی نیستند و باید توانایی حل مسئله، تحلیل، خلاقیت، کار گروهی و دفاع علمی از دیدگاه‌ها جدی گرفته شود.

تجربه دانشگاه و نقشه راه تحول

رئیس دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به اقدامات این دانشگاه گفت این دانشگاه طی سال‌های گذشته تلاش کرده است در توسعه یادگیری فناورانه نقشی پیشرو و اثرگذار ایفا کند و نباید صرفا مصرف‌کننده فناوری‌های تولیدشده در سایر نقاط جهان باشد.

وی تأسیس آزمایشگاه فناوری‌های پیشرفته یادگیری، راه‌اندازی دوره دکتری فناوری اطلاعات در آموزش عالی، اجرای طرح ملی مربیگری آموزش مجازی در کشور و هدایت بیش از ۸۰ رساله دکتری و کارشناسی ارشد در این حوزه و همچنین تأسیس مرکز تحقیقات و نوآوری یادگیری را از جمله فعالیت‌ها برشمرد.

آقامیری چند محور شامل توانمندسازی استادان و مدیران آموزشی، بازنگری در برنامه‌های درسی و حرکت به سمت یادگیری مسئله‌محور و مهارت‌محور، توسعه کلاس‌های هوشمند و محیط‌های یادگیری ترکیبی، تدوین چارچوب اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی و حمایت از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای را از اولویت‌ها دانست و بر تدوین نقشه راه تحول یادگیری فناورانه تأکید کرد.

وی توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و عدالت در دسترسی، توسعه سواد دیجیتال و سواد هوش مصنوعی، اصلاح نظام ارزشیابی، حمایت از تولید محتوای علمی باکیفیت، تقویت پژوهش‌های کاربردی و توسعه همکاری‌های بین‌المللی را از محورهای ضروری سیاست‌گذاری آموزش عالی برشمرد.

آقامیری در پایان اظهار داشت نظام آموزش عالی در آستانه یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ آموزش قرار دارد و هدف نهایی آموزش، تربیت انسان‌هایی آگاه، خردمند، خلاق، مسئولیت‌پذیر، اخلاق‌مدار و توانمند است. وی ابراز امیدواری کرد شرکت‌کنندگان در این کنفرانس یادگیری فناورانه را از سطح بحث‌های نظری به سطح سیاست‌گذاری و تحول واقعی ارتقا دهند و تأکید کرد نباید صرفا به دنبال دیجیتالی کردن آموزش گذشته بود، بلکه باید آموزش و یادگیری آینده را ساخت.