آوارگان فلسطینی در مصر: سه نسل در بلاتکلیفی حقوقی
شمّا ابو حسین، ۹۰ ساله، احتمالا آخرین ساکن روستای آوارگان خود در مصر است که در فلسطین تاریخی زندگی کرده و سه نسل از خانوادهاش را در بلاتکلیفی حقوقی دیده است. ساکنان روستای جزیرت فاضل در استان شرقیه مصر، با وجود سالها زندگی در این کشور، به دلیل تلقیشدن بهعنوان بیگانه، در دسترسی به آموزش، بهداشت و خدمات عمومی با موانع بوروکراتیک روبهرو هستند.

گالری تصویری
۵ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از المانیتور، شمّا ابو حسین، ۹۰ ساله، احتمالا آخرین فرد در روستای آوارگان خود در مصر است که در فلسطین تاریخی زندگی کرده است. او از خانهٔ آجری کوتاه خود در روستای جزیرت فاضل، در میان مزارع و کانالهای آبیاری استان شرقیه مصر، حدود یک ساعت در شمالشرقی قاهره، سه نسل از خانوادهاش را در بلاتکلیفی حقوقی دیده است.
او از جمله صدها هزار نفری بود که در جریان تشکیل رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ گریختند یا اخراج شدند و شمار نوادگان آنها به میلیونها نفر میرسد.
ابو حسین اکنون میترسد که پیامدهای جنگ غزه و اظهارات وزیران رژیم صهیونیستی دربارهٔ اخراج ساکنان غزه به معنای تکرار تاریخ باشد. او به خبرگزاری فرانسه گفت: «پس از تمام رنجهایی که متحمل شدهاند، اکنون میخواهند آنها را از خانههایشان بکنند.»
او خاطرهٔ فرار خانوادهاش از بئر شبع، شهری که اکنون در جنوب رژیم صهیونیستی قرار دارد، را بازگو کرد. خانوادهاش پیش از گریختن از درگیریهای همراه با تشکیل رژیم صهیونیستی در آنجا زندگی میکردند؛ رویدادی که فلسطینیان آن را نکبت مینامند. یک شب، وقتی شعلهها آسمان را روشن کرد، بزرگان کودکان را بر شترها سوار کردند و به بیابان بردند. خانوادهٔ ابو حسین روزها بدون غذا و آب پیادهروی کردند تا به مصر رسیدند و در مسیر، مادرش را از دست دادند.
از پناهگاه تا جامعهای چهارهزارنفری
پناهگاهی که خانوادهٔ او در آن یافتند، به جامعهای حدود ۴۰۰۰ فلسطینی تبدیل شده است. بسیاری از ساکنان تمام عمر خود را در مصر گذراندهاند، اما میگویند به دلیل آنکه بهجای شهروند، بیگانه تلقی میشوند، در دسترسی به آموزش، بهداشت و دیگر خدمات عمومی با موانع بوروکراتیک روبهرو هستند.
در خانهٔ ابو حسین، این زن لاغراندام بر مبل فرسودهای نشسته بود و خالکوبی کمرنگ بادیهنشینان بر چانهاش دیده میشد. دهها نوه و نتیجهٔ او در چارچوب در و دیوارها ازدحام کرده بودند و نامها و تاریخهایی را که نزدیک به یک قرن زندگی محو کرده بود، کامل میکردند. بیرون، شبکهای از کوچههای باریک و خانههای ناتمام کشیده شده بود و فاضلابهای باز از میان کوچههای خاکی روستا میگذشتند.
ساکنان کمتر از بازگشت به سرزمین نیاکانی خود سخن میگفتند و بیشتر از آموزش، اشتغال و ثبات صحبت میکردند.
هزینههای کاغذبازی و آموزش
سلمی سلیمان النملی، کارگر کشاورزی ۶۳ ساله و پدر ده فرزند، گفت: «من در مصر به دنیا آمدم. پدرم در مصر به دنیا آمد. فرزندانم در مصر به دنیا آمدند. اما وقتی به کاغذبازی میرسد، بهعنوان بیگانه با من رفتار میشود.»
او گفت تمدید اقامت که به دلار آمریکا پرداخت میشود، شهریهٔ مدرسه و دیگر هزینههای اداری بار سنگینی بر خانوادهاش گذاشته است، بهگونهای که نتوانست دختر بااستعدادش، اسماء، را به دانشگاه بفرستد.
برادرزادهٔ او، فرید خالد النملی، ۲۵ ساله، نیز از تحصیلات عالی دست کشید. او گفت: «وقتی به مدرسهٔ راهنمایی رسیدم، شروع کردم به علاقهمند شدن به آموزش و میخواستم ادامه دهم. اما همچنان با موانع کاغذبازی روبهرو میشدم.» او مدرسه را ترک کرد و در فروشگاه پوشاک روستا کار پیدا کرد؛ جایی که بسیاری از ساکنان هرگز تحصیلات خود را کامل نکردند.
به گفتهٔ لوبنا شومالی از سازمان حقوق آوارگان فلسطینی بادیل، فلسطینیان در سراسر مصر با چالشهای مشابهی روبهرو هستند.
جنگ غزه و ترس از تکرار نکبت
پژوهشگران برآورد میکنند که پیش از آخرین جنگ غزه، حدود ۵۰ هزار فلسطینی آوارهٔ درگیریهای پیشین در مصر زندگی میکردند. از زمان آغاز این درگیری، بیش از ۱۰۰ هزار نفر دیگر وارد شدهاند. آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک (آنروا) ۳٫۵ میلیون نفر را در اردن، سوریه و لبنان ثبت کرده است.
جنگ غزه ترس از نکبت دیگری را زنده کرده است، اما شومالی گفت فلسطینیان از پیش در حال تجربهٔ آن هستند. او به خبرگزاری فرانسه گفت: «دقیقترین توصیف وضعیت فلسطینیان، نکبتی مستمر است، زیرا آوارگی ادامه دارد.» او افزود که نسلهایی از فلسطینیان در «محیط تحمیلی»ای گرفتار شدهاند که دسترسی آنها به آموزش، بهداشت و دیگر حقوق اولیه را محدود میکند.
مقامهای مصری بارها گفتهاند که مصر به آوارگان فلسطینی مراقبت پزشکی و آموزش ارائه کرده و با هرگونه تلاش برای آواره کردن دائمی آنها از سرزمینشان مخالفت کرده است.
فلسطینیان در مصر زمانی به آموزش و اشتغال تقریباً برابر با شهروندان مصری دسترسی داشتند، در دوران جمال عبدالناصر. اما پس از معاهدهٔ صلح ۱۹۷۸ مصر با رژیم صهیونیستی و ترور یوسف سباعی، وزیر فرهنگ، به دست اعضای گروه شبهنظامی فلسطینی ابو نضال، مقررات سختتر شد.
محدودیتهای آموزشی و سیاستهای مصر
برخلاف اردن، سوریه و لبنان که در آنها آنروا آموزش ارائه میدهد، این آژانس هرگز در مصر فعالیت نکرده است، به گفتهٔ داون چتی، استاد بازنشستهٔ انسانشناسی و مهاجرت اجباری در دانشگاه آکسفورد. او به خبرگزاری فرانسه گفت: «آموزش همان چیزی بود که به فلسطینیان امید داد. این امکان را به بسیاری از آوارگان در دیگر نقاط منطقه داد که در خارج کار پیدا کنند و خانوادههایشان را از طریق حوالههای مالی حمایت کنند. اما در مصر، این اتفاق نیفتاد.»
دولتهای پیاپی مصر نیز از تابعیت دادن به فلسطینیان خودداری کردهاند و استدلال کردهاند که این کار میتواند حق بازگشت آنها را تضعیف کند؛ موضعی که شومالی با آن مخالفت کرد. وزارت امور خارجهٔ مصر به درخواست خبرگزاری فرانسه برای اظهارنظر پاسخ نداد.
با وجود زندگیای که در مصر ساخته است، ابو حسین هرگز ایدهٔ بازگشت به خانه را رها نکرده است. او گفت: «در خانه زندگی خوبی داشتیم. اگر همهٔ اینجا برگردند، من هم با آنها میروم.»
منبع: www.al-monitor.com

سناتور آمریکایی مواضع ترامپ درباره پوتین را «ضدآمریکایی» خواند









