آبخیزداری در قزوین؛ سپر دفاعی در برابر روانآب و رسوبات سیلاب
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین از عملکرد موثر سازههای آبخیزداری در بارندگیهای اخیر استان در کنترل روانآبها و جلوگیری از انتقال رسوبات به مناطق پاییندست خبر داد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، بارشهای شدید به ویژه در مناطق کوهستانی و شیبدار میتواند در مدت زمان کوتاهی حجم قابل توجهی از روانآبها را به سمت مناطق پاییندست هدایت کند و این جریانها علاوه بر آب، مقادیر زیادی خاک و رسوبات را نیز با خود حمل میکنند که در صورت نبودن موانع کنترلی ممکن است به تخریب زمینهای کشاورزی، آبگرفتگی معابر، انسداد مسیرهای ارتباطی و خسارت به سکونتگاههای انسانی منجر شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین در گفتوگو با خبرنگار ایرنا ضمن اشاره به عملکرد سازههای آبخیزداری در بارندگیهای اخیر استان، خاطرنشان کرد ارزیابیهای میدانی انجامشده از عملکرد این سازهها در جریان سیلابها نشان میدهد که آنها توانستهاند نقش موثری در کنترل روانآبها و جلوگیری از انتقال حجم زیادی از رسوبات به مناطق پاییندست داشته باشند.
در چنین شرایطی، آبخیزداری در راستای ماموریت ذاتی خود و با مجموعهای از اقدامات سازهای و مدیریتی همواره تلاش کرده تا ضمن کاهش سرعت جریان آب، در نهایت از فرسایش بیش از پیش خاک جلوگیری کرده و فرصت بیشتری را برای نفوذ آب به لایههای زیرین زمین فراهم آورد.
نحوه عملکرد سازههای آبخیزداری
آزیتا اسدی با بیان اینکه هدف از احداث سازههای آبخیزداری، نگهداری و انباشت آب در پشت بندها نیست، افزود این سازهها بهگونهای طراحی شدهاند که آب از طریق لولههای تعبیهشده در بدنه، به صورت سرریز از آن عبور کند اما بخش قابل توجهی از رسوبات حملشده توسط سیلاب در پشت سازه باقی بماند.
این مسوول ادامه داد با کاهش سرعت جریان آب، روانآب با قدرت تخریبی کمتری به سمت مناطق پاییندست حرکت میکند و در همین فرایند فرصت بیشتری برای نفوذ آب به لایههای زیرین خاک و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی فراهم میشود.
کنترل رسوبات؛ حلقه مهم کاهش خسارات سیلاب
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین تاکید کرد سیلاب تنها حامل حجم زیادی از آب نیست بلکه مقادیر قابل توجهی خاک و رسوب را نیز جابهجا میکند که ورود آنها به روستاها، شهرها، مزارع و مسیرهای ارتباطی میتواند خسارات گستردهای به همراه داشته باشد.
اسدی تصریح کرد سازههای آبخیزداری با متوقف کردن بخشی از رسوبات و کاهش سرعت جریان آب، موجب میشوند آب با قدرت تخریبی کمتر و همراه با رسوبات کمتری به مناطق پاییندست برسد.
به گفته وی، آثار این عملکرد در برخی سازههای احداثشده در محدوده روستای مرتضیآباد که عملیات اجرایی آنها از سال گذشته آغاز شده، بهوضوح قابل مشاهده است.
مطالعات آبخیزداری در نیمی از عرصههای استان
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین با اشاره به آخرین وضعیت مطالعات و عملیات اجرایی این حوزه، اظهار کرد از مجموع حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار حوزه آبخیز استان، تاکنون حدود ۵۶۰ هزار هکتار تحت مطالعات آبخیزداری قرار گرفته است.
وی افزود عملیات اجرایی سازههای آبخیزداری نیز در حدود ۲۵۰ هزار هکتار از اراضی انجام شده که نشان میدهد اگرچه مطالعات تقریبا نیمی از حوزههای آبخیز استان را پوشش داده، اما اجرای طرحها همچنان نیازمند توسعه و شتاب بیشتری است.
وی ادامه داد با وجود اهمیت این طرحها در مدیریت منابع آب و کاهش مخاطرات طبیعی، گستره عملیات اجرایی آبخیزداری در استان قزوین همچنان با ظرفیتهای موجود فاصله دارد تا جایی که بر همین اساس، فاصله میان عرصههای مطالعهشده و محدودههایی که عملیات اجرایی در آنها انجام شده، ضرورت برنامهریزی برای تأمین منابع مالی و اولویتبندی مناطق مستعد سیلاب و فرسایش خاک را بیش از پیش نمایان میکند.
اعتبارات محدود؛ مانعی در مسیر توسعه طرحهای آبخیزداری
اسدی، یکی از چالشهای اصلی توسعه آبخیزداری در قزوین را محدودیت منابع مالی در کنار هزینه بالای اجرای سازهها، بهویژه در مناطق کوهستانی و صعبالعبور عنوان کرد.
وی با اشاره به اعتبارات اختصاصیافته به این بخش، اظهار کرد در قالب اعتبارات محرومیتزدایی حدود ۴۵۰ میلیارد ریال به اجرای طرحهای آبخیزداری استان اختصاص یافت که با استفاده از آن توانستیم چهار سازه را احداث کنیم.
وی با بیان اینکه انتقال مصالح و تجهیزات به مناطق کوهستانی و صعبالعبور هزینه اجرای طرحهای اینچنینی را افزایش میدهد، اضافه کرد با اعتبارات فعلی، تکمیل سازههای مورد نیاز استان مدت زمان زیادی را به خود اختصاص خواهد داد.
این مسوول خاطرنشان کرد با روند فعلی تامین اعتبارات، تکمیل سازههای مورد نیاز ممکن است ۲۰ تا ۳۰ سال به طول بیانجامد، از این رو استفاده از ظرفیت خیران، بخش خصوصی و مسوولیتهای اجتماعی دستگاهها و شرکتها برای توسعه عملیات آبخیزداری ضروری است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین ادامه داد در کنار اعتبارات دولتی، مشارکت مردم و خیران میتواند بخشی از شکاف مالی موجود در اجرای طرحهای آبخیزداری را جبران کند و ظرفیتی که تجربه گذشته در برخی مناطق استان نیز اهمیت آن را به وضوح نشان داده است.
اسدی با اشاره به نمونههایی از مشارکت اجتماعی در این حوزه، خاطرنشان کرد سال گذشته یک خیر برای احداث بند آبخیزداری مشارکت کرد و در برخی روستاها نیز مردم از محل خودیاری و منابع محلی، بخشی از هزینههای اجرای این طرحها را تأمین میکنند.
منبع: www.irna.ir

رشد ۲۲ درصدی پرداخت صدقه در همدان






