گزارش تحلیلی
نویسنده: اسماعیل جعفری
بازار تاریخی تبریز، به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری کشور، در هفته‌های پایانی سال شاهد افزایش رفت‌وآمد شهروندان بود، اما بسیاری از کسبه معتقد بودند افزایش حضور مردم، الزاماً به معنای افزایش فروش نیست. به گفته فعالان صنفی، تغییر الگوی خرید خانوارها و اولویت یافتن کالاهای ضروری، موجب شده است خریدهای نوروزی نیز با احتیاط بیشتری انجام شود.
در این میان، اصناف مختلف شرایط متفاوتی را تجربه کردند. فروشندگان پوشاک، کیف و کفش، شیرینی، خشکبار و آجیل معمولاً بیشترین حجم تقاضا را در روزهای پایانی سال دارند، اما امسال نیز بسیاری از آنان از کاهش حجم خرید نسبت به سال‌های گذشته سخن گفتند. از سوی دیگر، فعالان حوزه فرش، صنایع‌دستی و کالاهای بادوام نیز همچنان با رکود نسبی بازار مواجه بودند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش هزینه‌های زندگی، تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها، رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر داده است. در چنین شرایطی، بسیاری از خانواده‌ها تلاش می‌کنند هزینه‌های نوروز را مدیریت کرده و خریدهای خود را به اقلام ضروری محدود کنند. این تغییر رفتار، به طور مستقیم بر میزان فروش واحدهای صنفی اثرگذار است.
در کنار وضعیت بازار، موضوع تأمین کالا و نظارت بر قیمت‌ها نیز در اسفندماه مورد توجه دستگاه‌های اجرایی قرار گرفت. اجرای طرح‌های نظارتی، بازرسی از واحدهای صنفی و کنترل بازار از جمله اقداماتی بود که با هدف جلوگیری از افزایش غیرمتعارف قیمت‌ها دنبال شد. فعالان بازار نیز تأکید داشتند که ثبات در تأمین کالا و کاهش نوسانات قیمتی، می‌تواند به افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان کمک کند.
از سوی دیگر، تبریز به عنوان یکی از مقاصد گردشگری نوروزی، ظرفیت قابل توجهی برای رونق اقتصادی دارد. بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر برنامه‌ریزی مناسبی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی انجام شود، بازار تاریخی، مراکز اقامتی، رستوران‌ها و صنایع‌دستی استان می‌توانند سهم بیشتری از اقتصاد گردشگری کشور را به خود اختصاص دهند.
فعالان اقتصادی بر این باورند که رونق پایدار بازار، تنها به فروش پایان سال وابسته نیست. آنچه کسبه را نگران می‌کند، وضعیت ماه‌های پس از نوروز است؛ زمانی که معمولاً تقاضا کاهش می‌یابد و بازار دوباره وارد دوره‌ای از رکود می‌شود. از این رو، سیاست‌های اقتصادی، کنترل تورم و افزایش قدرت خرید مردم، نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری رونق بازار خواهد داشت.
اسفند ۱۴۰۴ بار دیگر نشان داد که بازار تبریز، با وجود همه ظرفیت‌های تاریخی و اقتصادی خود، همچنان تحت تأثیر شرایط عمومی اقتصاد کشور قرار دارد. رونق مقطعی روزهای پایانی سال اگرچه می‌تواند بخشی از خسارت‌های ماه‌های گذشته را جبران کند، اما برای بازگشت کامل پویایی به بازار کافی نیست.
اکنون با پایان سال، نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی به سال پیش‌رو دوخته شده است؛ سالی که انتظار می‌رود با ثبات بیشتر در سیاست‌های اقتصادی، حمایت مؤثر از تولید و بهبود قدرت خرید مردم، زمینه را برای رونق دوباره بازار و تقویت اقتصاد آذربایجان شرقی فراهم کند.