رکود بازار تبریز؛
وقتی نبض تجارت آرامتر از همیشه میتپد
بازار تاریخی تبریز، یکی از مهمترین مراکز تجارت ایران و ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو، همواره نمادی از پویایی اقتصادی شمالغرب کشور بوده است. اما دیماه ۱۴۰۴ برای بسیاری از کسبه، بازاری متفاوت از سالهای گذشته رقم زد؛ بازاری که به گفته فعالان صنفی، کاهش قدرت خرید مردم و افزایش هزینههای کسبوکار، بر رونق آن سایه انداخته است.
گزارش تحلیلی
نویسنده: اسماعیل جعفری
هرچند رفتوآمد در راستههای مختلف بازار همچنان جریان دارد، اما بسیاری از فروشندگان معتقدند تعداد مراجعهکنندگان الزاماً به معنای افزایش خرید نیست. تغییر الگوی مصرف خانوارها، رشد هزینههای زندگی و احتیاط در خرید کالاهای غیرضروری، از جمله عواملی است که به گفته کسبه، حجم معاملات را نسبت به دورههای پررونق کاهش داده است.
اصناف مختلف، از فرش و پوشاک گرفته تا لوازم خانگی و صنایعدستی، هر یک به نوعی تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار گرفتهاند. برخی فروشندگان میگویند مشتریان بیش از گذشته به مقایسه قیمتها میپردازند و خریدهای خود را به تعویق میاندازند. این تغییر رفتار مصرفکننده، بازار را با شرایطی متفاوت نسبت به سالهای گذشته مواجه کرده است.
در کنار کاهش تقاضا، افزایش هزینههای جاری نیز به یکی از دغدغههای فعالان اقتصادی تبدیل شده است. هزینه اجاره واحدهای تجاری، حملونقل، مواد اولیه، بیمه و دستمزد نیروی انسانی، فشار مضاعفی بر کسبوکارها وارد کرده است. به گفته برخی فعالان بازار، ادامه این روند میتواند حاشیه سود بسیاری از واحدهای صنفی را کاهش دهد.
بازار تبریز علاوه بر نقش اقتصادی، جایگاه مهمی در حوزه گردشگری نیز دارد. با این حال، فعالان این بخش معتقدند ظرفیت گردشگری بازار هنوز بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفته و توسعه زیرساختهای گردشگری و معرفی بهتر این مجموعه تاریخی میتواند به افزایش رونق اقتصادی کمک کند.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که رونق بازار تنها به فعالیت کسبه وابسته نیست. ثبات اقتصادی، کنترل تورم، افزایش قدرت خرید خانوارها و بهبود فضای کسبوکار، از عوامل اصلی بازگشت رونق به بازارهای سنتی محسوب میشود. در غیر این صورت، حتی بازارهایی با سابقه و اعتبار تاریخی نیز از رکود در امان نخواهند بود.
در ماههای اخیر، برخی اتحادیههای صنفی نیز بر ضرورت حمایت از واحدهای کوچک و متوسط تأکید کردهاند. ارائه تسهیلات هدفمند، کاهش موانع اداری و تسهیل دسترسی به سرمایه در گردش، از جمله پیشنهادهایی است که میتواند بخشی از مشکلات فعالان اقتصادی را کاهش دهد.
بازار تبریز در طول تاریخ، دورههای مختلفی از رونق و رکود را تجربه کرده است؛ اما همواره توانسته خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. امروز نیز بسیاری از کسبه امیدوارند با بهبود شاخصهای اقتصادی و افزایش اعتماد مصرفکنندگان، نبض تجارت بار دیگر با قدرت بیشتری در این بازار تاریخی به جریان بیفتد.
دیماه امسال بار دیگر نشان داد که اقتصاد بازار، بیش از هر چیز به ثبات و پیشبینیپذیری نیاز دارد. آینده بازار تبریز، تنها به تلاش کسبه وابسته نیست؛ بلکه تصمیمات اقتصادی، سیاستهای حمایتی و شرایط عمومی اقتصاد کشور نیز در تعیین مسیر پیشروی آن نقشی تعیینکننده خواهند داشت.
