تبریز برخط تبریز/آذر کریم‌زاده: در اوایل دهه ۱۹۹۰، سازمان ملل به طور رسمی این شهر را آلوده‌ترین شهر جهان معرفی کرد، زیرا در آن زمان هزاران بستری و مرگ سالانه به آلودگی هوا نسبت داده می‌شد.

وضعیت به تدریج با گذشت زمان، با فراز و نشیب ها بهبود یافته است، اما با افزایش جمعیت هر سال، وسعت شهر افزایش می یابد، میانگین مسافتی که ساکنان باید هر روز پیاده روی کنند نیز افزایش می یابد، از این رو تعداد اتومبیل ها نیز همچنان به صورت صعودی بالا می رود. یک دور باطل واقعی، حتی اگر خودروهای مدرن کمتر از قبل آلودگی داشته باشند، وضعیت به همان سرعتی که ساکنان انتظار داشتند بهبود نمی یابد.

بازیابی سیما و منظر شهری

دولت محلی مکزیکوسیتی در واقع مجموعه‌ای از سیاست‌ها را با هدف تصفیه هوا اجرا کرده است، مانند ممنوعیت بردن خودرو یکبار در هفته، الزام شرکت‌های نفتی به فروش بنزین با کیفیت خوب، یا حتی تعطیلی کارخانه ‌های آلاینده اما همه چیز برای مکزیکی ها به اندازه کافی سریع پیش نمی رود تا اینکه بصورت خودجوش جمعی از شهروندان تصمیم گرفتند تا دست بسته منتظر وخامت اوضاع نمانند. در این شرایط شخصی بنام فرناندو اورتیز پروژه ای به نام راه سبز (Via Verde) را راه اندازی می کند.

او این گونه توضیح می دهد: "از اینکه می‌دیدیم دولت عمل نمی‌کند خسته شده بودیم و بنابراین خودمان همه چیز را سازماندهی کردیم تا ستون‌های طولانی‌ترین روگذر جاده کمربندی مکزیکوسیتی را به ۶۰۰۰۰ متر مربع به باغ‌های عمودی متصل تبدیل کنیم. "

اما چگونه می توان بیش از هزار ستون از روگذرهای کمربندی را زمانی که فقط یک شهروند هستید پوشش داد؟ فرناندو و گروهش از حامیان مالی خصوصی و شرکت‌های متخصص در برنامه‌ریزی منطقه‌ای درخواست کردند، که بلافاصله به تصویر مثبتی که پروژه راه سبز می‌توانست منتقل کند علاقه‌مند شدند : "برای دولت موجود، بازگرداندن سیمای شهری نیز جالب بود. به خصوص باتوجه به اینکه اکثر اخبار مربوط به مکزیک در جهان نسبتاً منفی است. "

پوشش گیاهی روی بتن؟

اولین چالش فنی که باید بر آن غلبه کرد، البته بستر نابارور ارائه شده توسط ستون های روگذرهاست که از جنس بتن هستند. ناگفته نماند آسیب های احتمالی که گیاهان خاص می توانند ایجاد کنند مانند ترک، نفوذ و ضعیف شدن ساختار نیز بایستی در نظر گرفته می شد. فرناندو و همراهانش به منظور ایجاد زمینه مناسب برای باغ های عمودی خود، ظروف عمودی مانند ظروف سبزیجات را ساختند، که به صورت عمودی نصب کردند. آنها متوجه شدند که پر کردن آنها با خاک "معمولی" کمکی نمی کند و به هیچ دردی نمی خورد، زیرا با گذشت زمان مطمئناً خاک ریزش می کند و گیاهان می میرند. بنابراین آنها زیرلایه ای طراحی کردند که شبیه نمد است، اما ضخیم تر، با همان ساختار خاک و مهمتر از همه، از بطری های پلاستیکی بازیافت شده تولید می شود.

با توجه به رویکرد اکولوژیکی جهانی، اعضای گروه راه سبز یک سیستم آبیاری را طراحی کرده‌اند که از آب باران تغذیه می­کند که از مسیرهای سطح روگذرها جمع‌آوری می‌شود، آن هم بین ماه ژوئن و ماه سپتامبر، چون در زمستان به سختی باران می بارد! در خشک ترین ماه های سال، گیاهان به لطف سیستم مبتکرانه ای که آب خاکستری شهر را تصفیه می کند، آبیاری می شوند. در نتیجه : حتی یک قطره آب آشامیدنی در این پروژه مصرف نمی شود!

سایر مزایای زیست محیطی از تولید اکسیژن گرفته تا جذب دی اکسیدکربن، تنظیم حرارتی دما و جذب فلزات سنگین از هوا را می توان مثال زد و تاثیر آن بسیار فراتر از آلودگی هوا خواهد بود! از نظر علمی ثابت شده است که تماس با طبیعت، حتی بصری، استرس افراد و در این مورد رانندگان را کاهش می دهد. و وقتی می دانیم که یک راننده با آرامش تمایل به رانندگی کمتر تهاجمی و آرام تر دارد، به راحتی می توانیم تصور کنیم که راه سبز می تواند احتمال ایجاد تصادفات را نیز کاهش دهد. اگر به جزئیات بپردازیم می توان اینگونه محاسبه کرد : پروژه تامین اکسیژن برای ۲۵۰۰ نفر، فیلتر ۲۷۰۰۰ تن گاز، جذب ۵۰۰۰ کیلوگرم گرد و غبار و تصفیه بیش از ۱۰۰۰۰ کیلوگرم فلزات سنگین را پیشنهاد می کند. علاوه بر این، به لطف سیستم آبیاری قطره ای و باران، عمر باغ ها افزایش می یابد. این پروژه همچنین دارای هدف ثانویه رنگ دادن به شهر و مبارزه با کمبود روزافزون فضای سبز است.

مدل اقتصادی این پروژه نیز بسیار پایدار است : «ده درصد از سطح باغ‌های عمودی به تابلوهای تبلیغاتی برای حامیان مالی اختصاص داده شده است که تأمین مالی نصب و راه‌اندازی گیاهان و همچنین تعمیر و نگهداری آنها را ممکن کرده است. ایده این است که اطمینان حاصل شود که این پروژه به هیچ وجه به تغییر اکثریت در دولت‌های آینده وابسته نیست و می‌تواند در درازمدت، برای ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ سال آینده قابل اجرا باشد. " ایجاد ۲۵۰ شغل مستقیم و ۷۵۰ شغل غیرمستقیم، این تحقق معمار فرناندو اورتیز توسط حامیانی تامین می شود که از فضای تبلیغاتی هر ۱۰ ستون بهره می برند و یکی از کثیف ترین شهرهای جهان را به رتبه شهر پیشگام هوشمند از نظر فناوری سبز می رساند.

بدین ترتیب، اخیراً ۱۰۰۰ ستون از روگذرهای کمربندی در مکزیکو سیتی با باغ های عمودی پوشیده شده است. این امر احتمالاً باعث کاهش تعداد خودروهای تردد در جهنم پایتخت مکزیک نخواهد شد، اما در سال‌های آینده یک ارزیابی زیست‌محیطی انجام می‌شود تا تأثیر این پروژه بر کیفیت هوای اطراف مشخص شود.