گزارش تحلیلی
نویسنده: اسماعیل جعفری
فعالان حوزه گردشگری معتقدند موفقیت یک شهر در جذب گردشگر، تنها با تعداد مسافران سنجیده نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد، میزان ماندگاری گردشگران، حجم خرید، استفاده از مراکز اقامتی، رستوران‌ها، بازارهای سنتی و مراکز تفریحی است. در واقع، گردشگری زمانی به موتور محرک اقتصاد تبدیل می‌شود که درآمد حاصل از آن در میان بخش‌های مختلف شهر توزیع شود.
بازار تاریخی تبریز، ائل‌گلی، خانه‌های تاریخی، موزه‌ها و مراکز فرهنگی از جمله مکان‌هایی بودند که در ایام نوروز میزبان گردشگران داخلی بودند. با این حال، برخی فعالان بازار معتقدند بخش قابل توجهی از مسافران بیشتر به بازدید و گردش می‌پردازند و حجم خرید نسبت به سال‌های گذشته رشد چشمگیری نداشته است.
در حوزه اقامت نیز هتل‌ها، مهمان‌پذیرها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی با افزایش تقاضا روبه‌رو شدند، اما کارشناسان گردشگری معتقدند تبریز همچنان ظرفیت‌های استفاده‌نشده فراوانی در این بخش دارد. توسعه گردشگری روستایی، معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده و افزایش مدت اقامت گردشگران، می‌تواند سهم این صنعت را در اقتصاد استان افزایش دهد.
یکی دیگر از موضوعات مورد توجه در نوروز امسال، وضعیت زیرساخت‌های گردشگری بود. دسترسی به اماکن تاریخی، کیفیت خدمات شهری، راهنمایی گردشگران، امکانات حمل‌ونقل و خدمات رفاهی، از جمله شاخص‌هایی است که نقش مهمی در رضایت مسافران دارد. بسیاری از کارشناسان معتقدند تجربه مثبت گردشگران، بهترین ابزار برای معرفی تبریز به عنوان مقصدی جذاب در سال‌های آینده خواهد بود.
در کنار فرصت‌های اقتصادی، نوروز امسال بار دیگر اهمیت حفظ بافت تاریخی و فرهنگی تبریز را یادآوری کرد. بازار تاریخی، که یکی از مهم‌ترین میراث‌های جهانی ایران به شمار می‌رود، علاوه بر نقش اقتصادی، هویت فرهنگی شهر را نیز نمایندگی می‌کند. حفاظت از این میراث، هم‌زمان با توسعه گردشگری، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و سرمایه‌گذاری مستمر است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که گردشگری می‌تواند یکی از مسیرهای متنوع‌سازی اقتصاد آذربایجان شرقی باشد. وابستگی صرف به صنعت و تولید، در کنار توسعه گردشگری، تجارت و خدمات، می‌تواند تاب‌آوری اقتصادی استان را افزایش دهد. برای تحقق این هدف، توسعه زیرساخت‌ها، تبلیغات هدفمند و حمایت از سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری ضروری است.
فروردین ۱۴۰۵ نشان داد که تبریز همچنان از جایگاه ویژه‌ای در میان مقاصد سفر برخوردار است. با این حال، تبدیل این ظرفیت به درآمد پایدار، نیازمند نگاهی فراتر از آمار ورود مسافران است. افزایش کیفیت خدمات، تقویت اقتصاد محلی و ایجاد تجربه‌ای ماندگار برای گردشگران، عواملی هستند که می‌توانند آینده گردشگری استان را رقم بزنند.
در نهایت، اگرچه نوروز امسال برای بسیاری از فعالان حوزه گردشگری با امید به رونق همراه بود، اما آنچه اقتصاد شهر به آن نیاز دارد، برنامه‌ای بلندمدت برای توسعه این صنعت است؛ برنامه‌ای که بتواند تبریز را نه فقط در تعطیلات نوروز، بلکه در تمام طول سال به یکی از قطب‌های گردشگری و اقتصادی کشور تبدیل کند.