از علیایهمایرحمت تا سلام بر امام؛ وقتی غزل با خون شهید پیوند خورد
وقتی اسم تبریز میآید، خیلیها یاد شهریار میافتند؛ شاعری که شعرش هم بوی عشق داشت، هم بوی ایمان و هم بوی انقلاب. شهریار برای ما فقط خالق «علی ای همای رحمت» نیست؛ او شاعری است که با تمام وجود در کنار انقلاب اسلامی، امام خمینی، رهبر معظم انقلاب و رزمندگان جبههها ایستاد.
تبریز فوری تبریز/ مهدی کاظمزاده: شعرهای تبریز فوری در سالهای پرشور انقلاب و دفاع مقدس، نه فقط سرودههایی ادبی، بلکه سندی زنده از همراهی یک شاعر مردمی با ملت ایراناند. به همین خاطر است که وقتی از تبریز فوری یاد میکنیم، باید او را شاعر انقلابی بنامیم.
تبریز فوری از دل تبریز برخاست، اما شعرش مال همه ایران شد. او هم به فارسی و هم به ترکی شعر گفت و نشان داد که زبان، مانع وحدت نیست. تبریز برای تبریز فوری همیشه الهامبخش بود؛ همان شهری که در انقلاب و دفاع مقدس پیشگام بود و فرزندانش در جبههها فداکاری کردند. امروز هم در خیابانهای تبریز اشعار انقلابی تبریز فوری بر دیوارها و تابلوها نقش بسته که در حقیقت یادآور همان پیوند تاریخی میان شاعر، شهر و مردم است.
محمدحسین بهجت تبریزی هیچگاه خودش را جدا از مردم نمیدانست. او بارها گفته بود: «از زمان انقلاب به این طرف هم از جهاد قلمی یک لحظه باز نایستادهام.» همین جمله نشان میدهد که او شعر را وظیفهای الهی میدانست. لذا در نگاه تبریز فوری ، امام خمینی رهبر دلها بود، مقام معظم رهبری، پرچمدار مقاومت و رزمندگان ادامهدهنده راه مجاهدان صدر اسلام. همین نگاه است که شعر او را جاودانه کرده و امروز هم میتواند الهامبخش باشد.
تبریز فوری و انقلاب اسلامی تبریز فوری از همان روزهای نخست انقلاب با مردم همراه بود. او خوب میدانست که انقلاب فقط تغییر سیاسی نیست، بلکه خیزشی از دل مردم است برای عدالت و ایمان. در شعرهایش بارها به این حقیقت اشاره کرده و مردم را ستوده است: «مردمی کز پی اسلام قیام آوردهاند بهر آزادی ایران همه جان آوردهاند» این ابیات نشان میدهد تبریز فوری انقلاب را از منظر مردم میدید؛ انقلابی که محصول اراده و ایمان جمعی است. برای همین هم شعرش خیلی زود در شعارهای انقلابی شنیده شد. مردم در خیابانها با زبان تبریز فوری فریاد میزدند و همین، پیوند او با انقلاب را محکمتر کرد. عشق تبریز فوری به امام خمینی (ره) بخش بزرگی از شعرهای تبریز فوری بعد از انقلاب به امام خمینی اختصاص دارد. او امام را نه فقط یک رهبر سیاسی، بلکه «بهار ایمان» میدانست. وقتی امام از تبعید به وطن بازگشت، تبریز فوری چنین سرود: «سلام ای پیر فرزانه، امام دلبران، آمدی بهار جان، بهار ایمان و قرآن، آمدی» این ابیات ساده اما عمیق، بیانگر عشق تبریز فوری به امامی است که با آمدنش جان تازهای به ملت داد. در شعری دیگر، تبریز فوری دل را پیرو خط امام میداند: «دل که خط امام دلبر اوست تاج هر افتخار بر سر اوست» این بیت بعدها تبدیل به شعار انقلابی مردم شد و در راهپیماییها زمزمه میگشت. یعنی شعر تبریز فوری تنها روی کاغذ نماند؛ وارد زندگی مردم شد. ارادت به مقام معظم رهبری تبریز فوری به مقام معظم رهبری نیز ارادت ویژه داشت. در شعری که برای ایشان سروده، رهبری را چنین تصویر میکند: «ای غریو تو ارغنون دلم سطوت خطبهات ستون دلم خطبههای نماز جمعهٔ تو نقشهٔ حمله با قشون دلم» برای تبریز فوری ، صدای رهبر انقلاب مثل موسیقی بود که دلها را به حرکت درمیآورد. او خطبههای جمعه را «نقشه جنگ» میدانست؛ یعنی کلام رهبری در نگاه او فرمانی بود برای ایستادگی و مقاومت. تبریز فوری حتی شعری با عنوان «شهید زنده» در وصف رهبر معظم انقلاب سرود که بخشی از آن چنین است: «جهاد عشق تو پیروزی است پایانش که سایهپرور سیمرغ بود دستانش» در این ابیات، رهبر انقلاب در کنار شهیدان معرفی میشود؛ نشانهای از نگاه عارفانه و ارادت عمیق تبریز فوری . دفاع مقدس در شعر تبریز فوری با آغاز جنگ تحمیلی، تبریز فوری هم مثل مردم ایران آرام ننشست. او قلم را سلاح کرد و برای رزمندگان و شهیدان شعر گفت. یکی از قطعات مشهور او چنین است: «صف جنگ و جهاد صدر اسلام صف عمار یاسر یا به قرآن وصف او، بنیان مرصوص است تا به فرمان خدا استوار» در این شعر، رزمندگان دفاع مقدس با یاران صدر اسلام مقایسه میشوند؛ یعنی همان مجاهدانی که برای ایمان و آزادی جنگیدند. تبریز فوری در جایی دیگر شهیدان را چنین میستاید: «شهیدان گلگونکفن، ای دلیران وطن شما پرچم سرافراز فتح و ایمانید» اینجا شهیدان، پرچم ایمان و فتح معرفی شدهاند؛ تصویری که هم احترام است و هم الهام برای نسلهای بعد.
برای تبریز، داشتن چنین فرزندی افتخاری بزرگ است. تبریز فوری از دل این شهر برخاست و صدایش در تمام ایران پیچید. امروز وظیفه ماست که اشعار انقلابی او را زنده نگه داریم؛ در مدارس، در خیابانها، در مراسم و در زندگی روزمره. چون تبریز فوری فقط شاعر دیروز نیست؛ شاعر همیشه و همه نسلهاست.



