گرانی کود و افزایش هزینه تولید در مزارع کردستان
افزایش قیمت کودهای ازته و فسفاته و سایر هزینههای تولید، تامین نهادهها را برای کشاورزان کردستان دشوار کرده است؛ از ۱۱ آبان امسال سازوکار جدید پرداخت یارانه کود اوره متناسب با الگوی کشت اجرا شده است.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، کودهای شیمیایی از مهمترین نهادههای موردنیاز برای افزایش عملکرد محصولات کشاورزی هستند و دسترسی بهموقع و متناسب با نیاز خاک به این نهادهها نقش مهمی در پایداری تولید دارد. با این حال افزایش قیمت کودهای ازته و فسفاته و سایر هزینههای تولید از جمله بذر و روغن ماشینآلات کشاورزی، شرایط تامین نهادهها را برای بسیاری از کشاورزان بهویژه در استانهایی همچون کردستان دشوار کرده است، به گزارش ایرنا دولت از اوایل آبان امسال سازوکار جدیدی برای پرداخت یارانه کود اوره در نظر گرفته که براساس آن اعتبار خرید کود متناسب با الگوی کشت و سطح زیرکشت محصولات اساسی در اختیار کشاورزان قرار میگیرد.
تغییر سازوکار پرداخت یارانه کود اوره
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی کردستان اظهار کرد: «قیمت کود براساس سازوکار بورس تعیین میشود و دولت بخشی از هزینه آن را در قالب یارانه تامین میکند.»
براساس دستورالعمل ابلاغی و مصوبه هیات وزیران، از ۱۱ آبان امسال یارانه کود اوره در سقف اعتبارات مصوب و متناسب با الگوی کشت، نوع و سطح زیرکشت محصولات اساسی شامل گندم، جو، برنج، حبوبات، چغندرقند، ذرت و دانههای روغنی، بهصورت اعتبار خرید از طریق شرکت خدمات حمایتی کشاورزی در اختیار کشاورزان قرار میگیرد.
قیمت هر کیسه ۵۰ کیلوگرمی کود اوره به سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است و کشاورزانی که از ۱۱ آبان کود را با قیمت جدید خریداری کردهاند، پس از تعیین میزان یارانه، بخشی از مبلغ پرداختی را دریافت خواهند کرد.
مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی کردستان با اشاره به اینکه بازپرداخت بخشی از هزینه پس از خرید میتواند فشار مالی اولیه بر کشاورزان را افزایش دهد، بیان کرد پیشنهاد شده سهم یارانه هنگام خرید از مبلغ پرداختی کشاورز کسر شود؛ برای نمونه اگر قیمت هر کیسه سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و یارانه آن یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد، کشاورز بهجای پرداخت کل مبلغ تنها دو میلیون تومان بپردازد، این رقم فقط مثالی برای توضیح پیشنهاد است و میزان قطعی یارانه محسوب نمیشود.
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی کردستان نیز با اشاره به ضوابط جدید توزیع کود گفت توزیع کود اوره یارانهای متناسب با الگوی کشت، نوع و سطح زیرکشت محصولات اساسی مجاز است و تحویل این کود به محصولات خارج از الگوی کشت ممنوع خواهد بود.
فرزاد مرادی افزود در سامانه پهنهبندی مراکز جهاد کشاورزی، تنها محصولاتی ثبت میشوند که در الگوی کشت همان شهرستان قرار داشته باشند و سامانه پایش مواد کودی نیز برای این محصولات حواله صادر میکند.
براساس دستورالعمل، برای هر هکتار از اراضی دیم ۱۰۰ کیلوگرم و برای اراضی آبی ۲۵۰ کیلوگرم کود اوره در نظر گرفته شده است و در پاییز امسال ۱۰۰ درصد کود اوره موردنیاز اراضی دیم گندم تحویل کشاورزان شده که ۸۰ درصد آن در پاییز مصرف و ۲۰ درصد برای مصرف بهاره بهعنوان کود سرک نگهداری میشود؛ برای گندم آبی نیز ۱۵۰ کیلوگرم کود توزیع شده و ۵۰ کیلوگرم دیگر در فصل بهار در اختیار کشاورزان قرار میگیرد.
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی کردستان با بیان اینکه دستورالعمل مصرف کود براساس آزمون خاک از سوی مرکز تحقیقات کشاورزی تعیین شده است، گفت نیاز کودی استان حدود ۱۴۵ هزار تن برآورد شده که تامین این میزان با توجه به شرایط موجود و محدودیتها دشوار است.
در کنار کود اوره، افزایش قیمت کودهای فسفاته هم به یکی دیگر از دغدغههای کشاورزان تبدیل شده است؛ بخش عمده این کود وارداتی است و قیمت هر کیسه ۵۰ کیلوگرمی آن به بیش از هفت میلیون تومان رسیده است.
نوسان قیمت کود ازته و نگرانی از کاهش مصرف
رئیس اتاق اصناف کشاورزی استان کردستان با اشاره به واگذاری خرید و تعیین قیمت کود ازته به بورس گفت با این تصمیم قیمت این کود هر روز با نوسان همراه است و نرخ ثابتی ندارد، در حالی که میزان یارانه دولت برای آن نیز هنوز مشخص نشده است.
سید حسین رحیمی افزود: «مسئولان باید توجه داشته باشند که میزان یارانه متناسب با افزایش قیمت کود تعیین شود، نه اینکه قیمت آن متغیر باشد اما یارانه ثابت در نظر گرفته شود.»
وی با بیان اینکه قیمت هر کیسه ۵۰ کیلوگرمی کود ازته سه روز پیش در بورس سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، اظهار کرد دوشنبه ۱۸ آبان این قیمت به سه میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید و حتی اگر دولت یک میلیون تومان از این مبلغ را بهعنوان یارانه پرداخت کند، باز هم بسیاری از کشاورزان توان خرید این کود را نخواهند داشت.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی کردستان با تاکید بر اهمیت کود ازته در تولید محصولات کشاورزی گفت با شرایط موجود میتوان گفت بخش زیادی از کشاورزان از مصرف این کود صرفنظر خواهند کرد و سال آینده کاهش عملکرد محصولات را شاهد خواهیم بود.
رحیمی افزود نیاز خاک در اراضی دیم به این کود قابل توجه است و از آنجا که بخش زیادی از اراضی زراعی استان به کشت محصولات دیم بهویژه گندم اختصاص دارد، افزایش قیمت آن آسیب زیادی به کشاورزان وارد میکند.
وی میزان نیاز هر هکتار از اراضی دیم به کود ازته را ۱۲۰ کیلوگرم اعلام کرد و گفت این در حالی است که در برخی استانهای جنوبی و شرقی کشور، کود موردنیاز پیش از عرضه در بورس و با قیمت پایینتر و ثابت خریداری شده بود، اما از آبانماه که فصل خرید کود در استانهای غربی است، سازوکار جدید اجرا شد که به زیان کشاورزان این مناطق تمام شده است.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی کردستان با اشاره به اینکه کود ازته بهطور کامل در داخل کشور تولید میشود و برای تولید آن نیازی به تخصیص ارز نیست، افزود پتروشیمیهای تولیدکننده این کود نیز به دلیل تامین نیاز بخش کشاورزی از معافیت مالیاتی برخوردارند و انتظار میرود در تعیین قیمت و حمایت از مصرفکنندگان این نهاده، شرایط کشاورزان بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
رحیمی با اشاره به افزایش قیمت کود فسفاته در سال گذشته اظهار کرد قیمت هر کیسه ۵۰ کیلوگرمی این کود در مدت دو ماه از یک میلیون تومان به چهار میلیون تومان رسید و اکنون نیز گفته میشود قیمت آن، در صورت موجود بودن، به بیش از هفت میلیون تومان رسیده است.
وی ادامه داد سال گذشته به دلیل افزایش قیمت، کود فسفاته بیشتر در اراضی آبی مصرف شد و کشاورزان در بسیاری از اراضی دیم امکان تامین آن را نداشتند؛ مسئلهای که در کاهش عملکرد این مزارع موثر بود و با شرایط فعلی و قیمت بالای این کود، حتی تامین آن برای بخشی از اراضی آبی نیز دشوار خواهد بود.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی کردستان با بیان اینکه افزایش هزینههای تولید به کودهای شیمیایی محدود نمیشود، گفت قیمت هر گالن ۲۰ لیتری روغن تراکتور که در شهریور امسال پنج میلیون تومان بود، در آبانماه به ۲۵ میلیون تومان رسیده است.
رحیمی قیمت بذر پایه گندم را ۷۵ تا ۸۰ هزار تومان اعلام کرد و افزود براساس روال سالهای گذشته، کشاورزان طرف قرارداد با شرکتهای تولید بذر در استان باید بذر گندم تولیدی خود را با قیمت ۶۰ هزار تومان خریداری میکردند اما امسال این بذر با قیمت ۵۰ هزار تومان خریداری شد و این موضوع هم زنگ خطری برای تداوم تولید بذر در استان است.
اعلامنشدن قیمت تضمینی خرید گندم نیز بر نگرانی گندمکاران افزوده است و به گفته رئیس اتاق اصناف کشاورزی کردستان اگر قیمت خرید هر کیلوگرم گندم با توجه به افزایش چندبرابری هزینه نهادههای کشاورزی، کمتر از ۱۰۰ هزار تومان باشد، تولید این محصول برای کشاورز صرفه اقتصادی نخواهد داشت.
وی از وزارت جهاد کشاورزی خواست در برابر افزایش قیمت نهادهها و مشکلات کشاورزان سکوت نکند و تصمیمهای حمایتی اتخاذ کند چراکه بیتفاوتی مسئولان و متولیان بخش کشاورزی میتواند موجب بیاعتمادی کشاورزان شود و در نهایت امنیت غذایی را به خطر بیندازد.
افزایش هزینه تولید از نگاه کشاورزان
افزایش هزینه نهادهها در شرایطی رخ داده که بسیاری از بهرهبرداران به دلیل محدودیت منابع مالی و کوچک شدن اراضی کشاورزی، توان اقتصادی محدودی برای ادامه فعالیت دارند.
یکی از کشاورزان شهرستان دیواندره با اشاره به افزایش قیمت نهادههای کشاورزی اظهار کرد: «هزینه تولید در سالهای اخیر به میزان زیادی افزایش یافته اما هنگام برداشت محصول، کمترین بهره و سود نصیب کشاورز میشود و قیمت محصولات متناسب با هزینههای تولید تعیین نمیشود.»
یدالله رسولی با بیان اینکه بسیاری از کشاورزان استان از نظر اقتصادی در شرایط دشواری قرار دارند، افزود در مناطق مختلف، زمینهای کشاورزی به دلیل انحصار وراثت، خریدوفروش و تامین نیازهای خانوار به قطعات کوچکتری تقسیم شدهاند و همین موضوع توان اقتصادی کشاورزان را برای ادامه فعالیت کاهش داده است.
این کشاورز ادامه داد تولید برخی محصولات بدون استفاده از مواد مغذی و کود برای افزایش عملکرد، صرفه اقتصادی ندارد اما بسیاری از کشاورزان توان مالی لازم برای تامین این نهادهها را ندارند.
ضرورت مصرف متناسب کود برای حفاظت از خاک و منابع آب
در کنار مسائل اقتصادی، نحوه و میزان مصرف کودهای شیمیایی نیز از جنبههای زیستمحیطی اهمیت دارد. مصرف کود باید براساس نیاز واقعی محصول، ویژگیهای خاک و توصیههای فنی انجام شود؛ چراکه استفاده بیش از نیاز گیاه، علاوه بر تحمیل هزینه اضافی به کشاورز، میتواند زمینه انتقال ترکیبات نیتروژنی و فسفره به منابع آب را فراهم کند.
در صورت مصرف نامتوازن کود و شستهشدن ترکیبات آن بر اثر بارندگی یا آبیاری، بخشی از نیترات میتواند به آبهای زیرزمینی راه یابد و ورود ترکیبات نیتروژن و فسفر به آبهای سطحی نیز در شرایطی موجب رشد بیش از اندازه جلبکها و کاهش اکسیژن محلول در آب شود.
از این رو، تامین بهموقع و متناسب کود موردنیاز کشاورزان، در کنار آموزش شیوه صحیح مصرف، انجام آزمون خاک و نظارت بر توزیع و مصرف نهادهها، میتواند هم به کاهش هزینه تولید و افزایش عملکرد محصولات کمک کند و هم از پیامدهای مصرف نامتوازن کود بر منابع طبیعی بکاهد.
منبع: www.irna.ir

ندری: بانک مرکزی نرخ بینبانکی را شفاف کرد، نه افزایش داد










