تاکید بر عملیاتی شدن پژوهشهای آب در کنفرانس هیدرولیک زنجان
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران در آیین افتتاحیه بیستوپنجمین کنفرانس ملی هیدرولیک در دانشگاه زنجان بر تبدیل پژوهشها به تصمیمسازی و اجرای طرحهای عملیاتی تاکید کرد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران بر ضرورت تبدیل پژوهشهای حوزه آب به تصمیمسازی و اجرای طرحهای عملیاتی تاکید کرد. به گزارش ایسنا، اتابک جعفری چهارشنبه، ۲۷ آبان در آیین افتتاحیه بیستوپنجمین کنفرانس ملی هیدرولیک ایران در دانشگاه زنجان اظهار کرد برگزاری بیستوپنجمین دوره این کنفرانس نشاندهنده استمرار تلاش جامعه علمی کشور برای گفتوگو، تبادل نظر و ارائه پژوهشها در زمینه مدیریت و مصرف صحیح منابع آب است.
وی با اشاره به تأثیر فعالیتهای بالادست بر مناطق پاییندست تصریح کرد هرگونه تغییر در وضعیت منابع آب، فرسایش و رسوب در بالادست حوضه زنجان میتواند آثار قابل توجهی بر مناطق پاییندست داشته باشد. به گفته وی حتی بخش مهمی از تولید محصولات کشاورزی و برنج کشور به منابع آبی این حوضه وابسته است و مدیریت این حوضه از اهمیت ویژهای برخوردار است.
لزوم پیوند دانش هیدرولیک با اجرا و سیاستگذاری
جعفری با بیان اینکه زنجان در سال جاری نیز به اندازه برخی مناطق دیگر از بارندگیهای اخیر بهرهمند نشده است، بر ضرورت توجه بیشتر به مسائل منابع آب این منطقه تاکید کرد.
وی با تاکید بر لزوم بهرهبرداری عملی از دستاوردهای علمی گفت: «پژوهشها و تحقیقاتی که به نتیجه و اقدام عملی منجر نشوند، بخش مهمی از اثربخشی خود را از دست میدهند.» وی افزود باید تلاش شود هر کنفرانس، همایش، مقاله و پژوهشی در نهایت به نتیجهای مشخص در میدان عمل منتهی شود.
به گفته جعفری نگاه انجمن هیدرولیک ایران این است که دانش هیدرولیک زمانی ارزشمند خواهد بود که از آزمایشگاه به پروژه، از پروژه به دانشگاه و از دانشگاه به عرصه اجرا منتقل شود و در نهایت از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا کند. وی با اشاره به استمرار برگزاری کنفرانس ملی هیدرولیک در ۲۵ دوره گذشته خاطرنشان کرد تداوم این رویداد در سالهای مختلف، بهجز دوره کرونا و برخی سالهای دارای محدودیت، حاصل تلاش و ممارست اعضای پیشین انجمن و جامعه علمی کشور است.
رئیس هیئتمدیره انجمن هیدرولیک ایران یکی از مأموریتهای مهم انجمنهای علمی و دانشگاهها را مشارکت مؤثر در سیاستگذاریهای کلان حوزه آب دانست و گفت فعالیتهای پژوهشی دانشگاهها باید فراتر از انتشار مقاله باشد و به مشارکت در تصمیمسازی و سیاستگذاریهای حوزه آب کشور نیز گسترش پیدا کند.
وی با انتقاد از آنچه گردش ناکافی نخبگان در ساختار تصمیمگیری بخش آب کشور خواند اظهار کرد به نظر میرسد طی بیش از سه دهه، تغییر و گردش جدی در نسل تصمیمگیران و سیاستگذاران کلان آب کشور اتفاق نیفتاده است، در حالی که تصمیمگیریها باید بر مبنای چارچوبهای علمی، دانش روز و تجربیات جهانی انجام شود.
جعفری با اشاره به اصلاح ساختار مدیریت آب کشور در سال ۱۴۰۰ افزود اصلاح ساختار در این حوزه اقدامی پیچیده و نیازمند مطالعات دقیق علمی است، با این حال کمتر از پنج سال پس از اجرای ساختار جدید، مباحثی درباره اصلاح مجدد آن و بازگشت به ساختار پیشین مطرح شده است.
وی تاکید کرد اعتقاد به مدیریت یکپارچه و تقویت مدیریت حوضهای از مبانی مهم مدیریت منابع آب است و انجمنهای علمی و دانشگاهها باید برای تقویت این رویکرد و ایجاد زمینه استفاده از ظرفیت نخبگان در تصمیمگیریهای کلان تلاش کنند.
جعفری با اشاره به ضرورت توجه به اقتصاد آب بیان کرد در حوزههای مختلف مدیریت آب از جمله کنترل منابع، آمار، مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی، تعریف پروژهها و تعرفهگذاری به برنامهریزی اقتصادی نیاز است اما در بسیاری از این بخشها هنوز برنامه مشخص و جامعی وجود ندارد. وی با تاکید بر اینکه اقتصاد آب صرفاً به معنای افزایش قیمت آب نیست افزود باید برای ابعاد مختلف مدیریت منابع آب سازوکار اقتصادی مشخصی تعریف شود.
وی با اشاره به شرایط اقلیمی ایران اظهار کرد ایران کشوری با میانگین بارندگی حدود ۲۵۰ میلیمتر و واقع در منطقه گرم و خشک است و بیش از نیمی از منابع آبی مورد استفاده کشور از منابع زیرزمینی تأمین میشود. وی گفت در ارزیابی عملکرد مدیریت آب نباید صرفاً تعداد سدهای ساختهشده، شبکههای آبیاری اجرا شده یا خطوط انتقال آب را ملاک قرار داد بلکه باید پرسید چه میراثی برای نسلهای آینده باقی گذاشته شده است.
جعفری با تاکید بر ضرورت همکاری دانشگاهها، دستگاههای اجرایی و انجمنهای علمی پیشنهاد کرد دانشگاه زنجان، شرکت آب منطقهای، انجمن هیدرولیک ایران و سایر مجموعههای علمی مرتبط با همکاری یکدیگر مجموعهای تخصصی برای بررسی مسائل حوضه سفیدرود تشکیل دهند تا موضوعاتی همچون فرسایش، رسوب، ورودی و خروجی منابع آب را بهصورت علمی و عملیاتی بررسی و راهکارهای کارشناسی ارائه کنند.
تاکید بر نقش مدیریت آب در توسعه پایدار
در ادامه رئیس دانشگاه زنجان با تاکید بر اهمیت مدیریت منابع آبی در شرایط تغییرات اقلیمی و کمآبی گفت مباحث مطرحشده در بیستوپنجمین کنفرانس ملی هیدرولیک ایران فراتر از مباحث تخصصی دانشگاهی است و میتواند در مدیریت کشور، حفاظت از محیط زیست و تحقق توسعه پایدار نقشآفرین باشد.
جلال صبا اظهار کرد دانشگاه زنجان مفتخر است که میزبانی این جمع فرهیخته را بر عهده دارد. وی افزود این دانشگاه با حدود ۵۰ سال سابقه، دانشگاه معین استان زنجان محسوب میشود و در حال حاضر حدود ۱۰ هزار دانشجو و ۴۰۰ عضو هیئت علمی در چهار دانشکده فنی و مهندسی، کشاورزی، علوم پایه و علوم انسانی دارد.
وی تصریح کرد دانشگاه زنجان در زمینی به وسعت حدود ۴۰۰ هکتار فعالیت میکند و از نظر وسعت پردیس پس از دانشگاه صنعتی اصفهان در زمره بزرگترین دانشگاههای کشور قرار دارد.
صبا گفت بر اساس رتبهبندی گرینمتریک، دانشگاه زنجان در جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان و رتبه پنجم دانشگاههای سبز کشور قرار گرفته است و شاخصهای این رتبهبندی عمدتاً بر مبنای مؤلفههای توسعه پایدار تعریف شدهاند. وی افزود امروز دیگر نمیتوان این کنفرانس را صرفاً رویدادی علمی برای ارائه چند مقاله دانست بلکه تبادل اطلاعات و دستاوردهای علمی در آن میتواند ابعاد ملی داشته باشد.
کاهش حجم آبخوانهای زنجان و وضعیت منابع آبی استان
در بخش دیگری مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با اشاره به افت مستمر سطح آبهای زیرزمینی گفت حجم مخازن آب زیرزمینی زنجان طی یک دوره ۲۴ ساله حدود سه میلیارد مترمکعب کاهش یافته و متوسط افت سطح آبخوانها به ۷۳ سانتیمتر در سال رسیده است.
سعید صنعتیمنفرد اظهار کرد تغییرات اقلیمی، افزایش تقاضا و کاهش روانآبها ضرورت مدیریت هوشمندانه منابع آب و استفاده از دانش روز را بیش از گذشته آشکار کرده است.
وی گفت این استان با وسعتی حدود ۲۲ هزار کیلومترمربع و برخورداری از هشت شهرستان بهطور متوسط سالانه ۳۱۱ میلیمتر بارندگی دارد. حجم متوسط بارش سالانه استان حدود هفت میلیارد مترمکعب و میزان تبخیر حدود پنجونیم میلیارد مترمکعب برآورد میشود و حجم منابع آب تجدیدپذیر نیز حدود یکونیم میلیارد مترمکعب است.
وی با بیان اینکه از هفت دشت و محدوده مطالعاتی استان تنها دو دشت آزاد هستند افزود این دو دشت نیز فاقد آبخوان هستند و سایر دشتهای استان در زمره دشتهای ممنوعه قرار دارند.
صنعتیمنفرد اظهار کرد میزان بارندگی استان در سال آبی گذشته به ۳۲۸ میلیمتر رسید که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۳۱۱ میلیمتری حدود پنج درصد افزایش نشان میدهد. در سال آبی جاری نیز تاکنون ۷۶ میلیمتر بارندگی ثبت شده است.
وی تصریح کرد بررسی آمار ایستگاههای هیدرومتری نشان میدهد میزان روانآبها در برخی حوضهها بهویژه در محدوده فلات مرکزی حتی نسبت به سال قبل نیز کاهش داشته است و خردشدگی بارشها، تغییر اقلیم و افزایش تقاضا از جمله عوامل مؤثر هستند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با اشاره به وجود ۱۱۶ رشته رودخانه و مسیر آب در استان به طول مجموع ۲۶۵۵ کیلومتر گفت از این تعداد ۹۰ رودخانه دائمی و ۲۶ رودخانه فصلی هستند و چهار رودخانه نیز از مسیرهای شهری عبور میکنند. وی رودخانه قزلاوزن را مهمترین شریان آبی استان دانست و افزود حدود ۳۶۰ کیلومتر از طول این رودخانه در محدوده استان زنجان قرار دارد.
وی اظهار کرد میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی حدود یک میلیارد مترمکعب است و از حدود ۲۰ هزار حلقه چاه موجود در استان ۱۶ هزار حلقه دارای مجوز و چهار هزار حلقه فاقد پروانه بهرهبرداری هستند. حدود ۸۱ درصد برداشت در بخش کشاورزی انجام میشود و سهم صنعت و خدمات در مجموع حدود ۶.۵ درصد و سهم شرب حدود ۳.۷ درصد است.
وی گفت مجموع مصارف سالانه آب استان از منابع سطحی و زیرزمینی حدود یک میلیارد و ۷۲۹ میلیون مترمکعب برآورد شده و در حال حاضر حدود ۹۰ درصد آب شرب استان از منابع زیرزمینی تأمین میشود.
صنعتیمنفرد افزود حدود ۱۰ سال پیش آب شرب شهر زنجان از طریق ۱۸ حلقه چاه با آبدهی مجموع حدود ۱۰۰۰ لیتر در ثانیه تأمین میشد اما اکنون تعداد چاهها به حدود ۷۹ تا ۸۰ حلقه رسیده و مجموع آبدهی آنها به حدود ۸۶۰ لیتر در ثانیه کاهش یافته است.
وی با اشاره به سد تهم بهعنوان تنها منبع تأمین آب سطحی شهر زنجان گفت این سد با ظرفیت مخزن ۸۴ میلیون مترمکعب در زمان ارائه گزارش حدود ۱۸ میلیون مترمکعب آب ذخیره داشت و ورودی این سد در سال گذشته حدود ۲۱ میلیون مترمکعب بود.
وی اظهار کرد تشکیل گروههای حفاظت و نظارت بر منابع آب، انسداد چاههای غیرمجاز، نصب کنتور روی چاههای دارای پروانه و حفاظت از طرحهای تغذیه مصنوعی از جمله اقدامات در حال اجراست و طی حدود ۱۰ سال گذشته از محل این اقدامات نزدیک به ۴۰۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی انجام شده است.
صنعتیمنفرد گفت شهرستان خرمدره از مناطق دارای بیشترین میزان فرونشست در استان است و نرخ آن حدود ۱۳ سانتیمتر در سال گزارش شده است.
وی گفت سد مشمّا روی رودخانه قزلاوزن در فاصله حدود ۱۱۶ کیلومتری زنجان با ظرفیت مخزن ۳۵۰ میلیون مترمکعب و ارتفاع حدود ۱۱۱ متر در دست اجراست و تأمین ۳۲.۵ میلیون مترمکعب آب شرب شهر زنجان و ایفای نقش رسوبگیر برای افزایش عمر مفید سدهای پاییندست از اهداف این طرح است.
وی سد بلوبین در شهرستان ایجرود را از دیگر طرحهای استان معرفی کرد و افزود این سد با ظرفیت مخزن ۳۰ میلیون مترمکعب قرار است سالانه سهونیم میلیون مترمکعب آب تأمین کند و خط انتقال آب این طرح نیز به طول ۴۶ کیلومتر برای آبرسانی به شهرهای حلب و زرینآباد در نظر گرفته شده است.
وی درباره سد مراش در شهرستان ماهنشان گفت این سد با ظرفیت مخزن ۴۰ میلیون مترمکعب برای تأمین آب شرب شهرها و روستاهای منطقه پیشبینی شده و خط انتقال آن نیز تأمین آب ۲۹ روستا را هدفگذاری کرده است. وی درباره سد تالوار نیز اظهار کرد این سد در شهرستان بیجار استان کردستان توسط شرکت آب منطقهای زنجان احداث شده و در حال حاضر آب شرب شهر همدان را تأمین میکند و طرح آبرسانی از این سد برای تأمین آب ۲۲۲ روستا و پنج شهر در شهرستان خدابنده در حال اجراست.
منبع: www.isna.ir

افتتاح نمایشگاه فناوریهای شهری «سیتکس» در برج میلاد





