کاهش سرانه مطالعه آسیب اجتماعی است؛ تأکید کردستان بر کتابخوانی
رئیس جهاد دانشگاهی استان کردستان روز دوشنبه ۲۵ آبانماه در مراسم هفته کتاب و کتابخوانی در کردستان، کاهش سرانه مطالعه را آسیب اجتماعی و هشداری جدی دانست و بر نقش خانواده و نهادینه شدن کتابخوانی تأکید کرد.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، رئیس جهاد دانشگاهی استان کردستان کاهش سرانه مطالعه در کشور را آسیب اجتماعی و هشداری جدی برای جامعه دانست و بر ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی تأکید کرد.
محمد عادل رضایی روز دوشنبه ۲۵ آبانماه در مراسم بزرگداشت هفته کتاب و کتابخوانی و تجلیل از فعالان و تلاشگران عرصه نشر و ترویج مطالعه جهاد دانشگاهی استان کردستان که به گزارش ایسنا برگزار شد، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی از سالهای نخست تأسیس توجه ویژهای به حوزه نشر علمی و دانشگاهی داشته و سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی در همین راستا تأسیس شد.
نشر جهاد دانشگاهی و ظرفیت کردستان
وی با اشاره به دستاوردهای این مجموعه افزود: سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی طی سالهای فعالیت خود بیش از ۱۲ هزار عنوان کتاب منتشر کرده و با برگزاری مسابقات، نشستهای تخصصی و برنامههای فرهنگی در سطح ملی و استانی، در توسعه جایگاه جهاد دانشگاهی در حوزه کتاب نقش مؤثری داشته است.
رضایی بیان کرد: شعبه انتشارات جهاد دانشگاهی در استان کردستان از سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را آغاز کرده و تاکنون ۱۱۸ عنوان کتاب منتشر کرده است. برگزاری مسابقات دفاع سهدقیقهای از کتاب، مسابقات دفاع از پایاننامه و نشستهای تخصصی از برنامههای ترویج مطالعه در استان بوده است.
وی با تأکید بر معرفی ظرفیتهای علمی و فکری استان تصریح کرد ظرفیتهای نخبگان علمی و فکری کردستان باید بیش از گذشته شناسایی و معرفی شود و دستاوردهای علمی و پژوهشی آنان در قالب کتاب برای نسلهای آینده حفظ و عرضه شود. به گفته وی، همچنان با کمبودها و ظرفیتهای استفادهنشده مواجه هستیم و تقویت ارتباط با پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان نشر لازم است.
نقش خانواده و تفاوت کتاب با سایر رسانهها
رضایی با بیان اینکه توسعه فرهنگ کتابخوانی صرفاً به انتشار کتاب محدود نمیشود، گفت باید آثار مثبت مطالعه از جمله افزایش دانش، تقویت تواناییهای فردی، رشد مهارتهای شخصیتی و شناختی و ارتقای آگاهی جامعه معرفی شود تا کتابخوانی به فعالیتی اجتماعی و فرهنگی تبدیل شود.
وی کاهش سرانه مطالعه را هشداری جدی دانست و افزود برخی افراد مشغله کاری، مسئولیتهای اجتماعی یا شرایط اقتصادی و نداشتن وقت را بهانه مطالعه نکردن میدانند، در حالی که در شرایط دشوار زندگی، دانش و آگاهی به کمک انسان میآید و بخش مهمی از آن از مسیر مطالعه به دست میآید.
به گفته وی، تماشای فیلم، گوش دادن به کتاب صوتی، پادکست و سخنرانی هرکدام ارزش خود را دارند اما جایگزین کامل مطالعه کتاب نمیشوند. حتی فیلمی که با وفاداری به کتاب ساخته شود، با موسیقی، تصاویر و روایت کارگردان برداشت خود را منتقل میکند، در حالی که مطالعه به فرد فرصت میدهد با تخیل و قدرت ذهن، جهان و تصاویر اختصاصی خود را خلق کند.
وی خاطرنشان کرد کتابخوانی علاوه بر افزایش دانش، تمرین تمرکز، تفکر و صبر است و نقطه آغاز مطالعه باید جذاب و در دسترس باشد. خانواده بهعنوان نخستین و مهمترین نهاد اجتماعی نقش تعیینکنندهای دارد و کودکی که کتاب در دست پدر و مادر ببیند به کتاب علاقهمند میشود، همانطور که مشاهده استفاده والدین از تلفن همراه در علاقه کودکان به آن اثر دارد.
وی اظهار کرد جهاد دانشگاهی استان کردستان از ظرفیتهایی مانند دو رسانه، استودیوی تولید محتوا، توانمندی آموزشی، امکان برگزاری نشستهای تخصصی و مرکز نشر برخوردار است که میتوان برای ارتقای مطالعه بهره گرفت. وی از پژوهشگران و فعالان کتاب دعوت کرد در برنامههای این نهاد مشارکت کنند و از همکاران جهاد دانشگاهی استان، معاون فرهنگی و مسئول مرکز انتشارات و فعالان نشر قدردانی کرد.
آمار مطالعه، کتابخانهها و خرید کتاب
معصومه حسنیخونسار، مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان نیز با اشاره به شعار امسال هفته کتاب با عنوان «با کتاب گفتگو کنیم»، اظهار کرد گفتوگو با کتاب زمینهساز اندیشه آگاهانه است و جامعهای که کتاب جایگاه مناسب داشته باشد از آگاهی بیشتری برخوردار است؛ در چنین جامعهای خانوادهها آرامش بیشتری دارند و نوجوانان و جوانان با آگاهی بهتر تصمیم میگیرند.
وی افزود مطالعه کتاب فرصتی برای بهرهگیری از تجربه نویسندگان است و گاهی تجربه سالها زندگی یک فرد با خواندن یک کتاب به دست میآید، بنابراین بهتر است کتابهای خواندهشده با معرفی در خانواده، محیط کار و نشستهای عمومی به دیگران نیز معرفی شود.
وی بیان کرد آشنایی نسل جدید با کتاب از کودکی زمینهساز عادت مطالعه در بزرگسالی است و دانشجویان نیز در کنار منابع درسی بهتر است آثار متنوع مورد علاقه خود را بخوانند. در کتابخانههای عمومی کردستان حدود یک میلیون جلد کتاب وجود دارد و علاقهمندان با عضویت میتوانند از منابع، سالنهای مطالعه، بخش مرجع، نشریات و فضاهای ویژه کودکان و نوجوانان استفاده کنند.
حسنیخونسار از موفقیت یکی از کتابداران استان در رویداد ملی «همخوان» خبر داد و گفت در مراسم کشوری ۳۰۰ جایزه اهدا شد که یکی از جوایز در بخش نوآوری به مسئول یکی از کتابخانههای روستایی کردستان اختصاص یافت.
وی به آمارهای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد و گفت بر اساس پیمایش، ۵۷ درصد مخاطبان به کتاب کاغذی، ۱۲ درصد به کتاب الکترونیکی، ۱۵.۲ درصد به کتاب صوتی علاقه دارند و ۱۴.۲ درصد از هر سه قالب استفاده میکنند. میانگین خرید کتاب از ۱۱ جلد در سال گذشته به هشت جلد در سال جاری کاهش یافته و شرایط اقتصادی، افزایش هزینه کاغذ و کتاب و وضعیت ناشی از جنگ از عوامل مطرحشده برای این کاهش است. وی خواست مطالعه به برنامه مستمر تبدیل شود و اعلام کرد اسامی علاقهمندان حاضر برای عضویت رایگان یکساله در کتابخانههای استان دریافت میشود.
جایگاه فرهنگی کردستان و تالار مرکزی سنندج
علیاصغر دریایی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با اشاره به پیشینه چند هزار ساله تمدن ایران اظهار کرد ماندگاری تمدنها تنها به بناها وابسته نیست بلکه ریشه در اندیشه، دانش و سرمایه فکری دارد و صیانت از هویت فرهنگی بدون توجه به کتاب ممکن نیست.
وی با اشاره به کاهش سهم کتاب در سبد فرهنگی برخی خانوادهها بهویژه نوجوانان و جوانان افزود گسترش فضای مجازی مسیر اوقات فراغت را تغییر داده، اما مسئله اصلی آموزش شیوه درست استفاده و تقویت جایگاه منابع معتبر است. بخشی از مسائل اجتماعی و خانوادگی را میتوان با بازگشت به منابع معرفتی بررسی کرد و کتاب در تقویت روابط خانوادگی و ارتقای آگاهی نقش مؤثر دارد.
دریایی گفت در نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان که در شهریورماه برگزار شد حدود ۲۰ هزار جلد کتاب داخلی و هفت هزار جلد کتاب خارجی به فروش رسید و این استقبال با وجود تعطیلی مدارس و دانشگاهها نشاندهنده ظرفیت فرهنگی مردم استان است. عنوان فرهنگی کردستان بر پایه سرمایه اجتماعی و فرهیختگی مردم شکل گرفته و استمرار آن نیازمند تقویت زیرساختها و دسترسی بیشتر به کتاب است.
وی نقش دانشگاهیان در تقویت پشتوانه علمی رویدادهای فرهنگی را مهم دانست و با اشاره به جشنواره بینالمللی تئاتر خیابانی مریوان خواستار مشارکت دانشگاهیان در بررسی علمی اهداف و آسیبهای برنامهها و معرفی ظرفیتهای فرهنگی از جمله آیینها و سنتهای بومی با پژوهش شد.
وی از پیشرفت فیزیکی ۹۳ درصدی تالار مرکزی سنندج خبر داد و افزود عملیات احداث آن از سال ۱۳۸۲ آغاز شده و با پیگیری مسئولان استانی و حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مراحل پایانی رسیده و اعتبار موردنیاز تأمین شده است. این مجموعه شامل سالن اصلی با گنجایش حدود یکهزار و ۲۰۰ نفر، پلاتوهای تخصصی و نگارخانه است و از دانشگاهیان و هنرمندان انتظار میرود با طرح و پیشنهاد در معرفی هویت کردی و ظرفیتهای تاریخی استان در این مجموعه مشارکت کنند. معرفی مفاخر و مشاهیر کردستان از دیگر زمینههای همکاری است، زیرا بخشی از زندگی و آثار شخصیتهای ادبی، علمی و فرهنگی استان هنوز برای نسل جوان شناختهشده نیست.
منبع: www.isna.ir

نباید مسیر شکوفایی استعدادهای هنری کودکان را مسدود کنیم










