چرا سریالهای نمایش خانگی دیگر غافلگیرکننده نیستند؟
آنتونیا شرکا و عبدالجواد موسوی در گفتوگو درباره کیفیت سریالهای شبکه نمایش خانگی، از مقایسه با سینما و صداوسیما تا تکرار الگوی شهرزاد و افت قصه سخن گفتند.

به گزارش ایسنا، روزنامه اعتماد نوشت، بعضی سریالهای شبکه نمایش خانگی را دوست دارند و عدهای با موضوعات آن ارتباط برقرار نمیکنند، دستهای از مخاطبان نقد جدی به بعضی برنامههای طنز شبکه نمایش خانگی دارند و آنها را مبتذل و سخیف ارزیابی میکنند، تماشاگران دیگری هم گارد ویژهای با این نوع برنامهها ندارند، اما در یک نگاه کلی چه ارزیابیای میتوان از سطح کیفی شبکههای نمایش خانگی داشت؟ با آنتونیا شرکا، منتقد و نویسنده سینما و عبدالجواد موسوی، منتقد سینما، نویسنده، شاعر و روزنامهنگار درباره این موضوع گفتوگویی انجام شد.
نگاه مثبت در قیاس با سینما
آنتونیا شرکا گفت اگر بخواهیم در یک نگاه کلی کیفیت سریالهای نمایش خانگی را ارزیابی کنیم نظر مثبتی دارد خصوصا در قیاس با عملکرد سینما، چراکه به نظرم در حال حاضر کارگردانانی در شبکه نمایش خانگی کار میکنند که خاستگاهشان سینما بوده و از یک جایی در پلتفرمها ادامه فعالیت دادند و جای خالی سینمای ایران که در سیطره فیلمهای کمدی کممایه که با هدف سرگرمی صرف برای خانوادهها ساخته میشوند را پر کنند و در مجموع پرچم سینمای ایران را بالا نگه دارند.
سیدعبدالجواد موسوی گفت وقتی سریال شهرزاد پخش میشد آن زمان هنوز پلتفرمها راه نیفتاده بودند و این سریال به صورت سیدی به دست مردم میرسید، همان زمان گفته بخش اعظم توفیق این سریال مدیون صدا و سیماست، چرا که تلویزیون سالها مردم را از دیدن بعضی نکات و صحنهها منع کرده بود و سریال شهرزاد دقیقا همه این نکات را در خود جمع و به مخاطب نشان میداد، مثل نشان دادن ساز و گپ و گفت در کافه، روابط صریح عاشقانه مثل حرفهای سیاسی در مورد اشخاصی مثل مصدق که نامشان در تلویزیون سانسور میشد.
الگوی شهرزاد و فقر قصه
موسوی گفت وقتی مردم سالها از تماشای یکسری نکات در تلویزیون رسمی دور بودند و در سریالی این موارد مطرح میشد برای مخاطب جذاب میآمد و آبشخور توفیق سریال شهرزاد دقیقا از همین منابع بود. او افزود در سالهای اخیر وقتی پلتفرمها راهاندازی شدند سریالهایی پخش شدند که شکل و شمایلشان بر همین منوال بود و دست روی همین نکات ممنوعه گذاشتند که اوایل برای مخاطب جذاب میآمد ولی اندک اندک این کارکرد از دست میرود، مثل نشان دادن صحنههای مشروبخوری، روابط عاشقانه مثلثی و مربعی و ترانهها و حرفهای سیاسی دهه پنجاه.
به گفته موسوی، بعد از یک مدت مخاطب خسته میشود و دست سازندگان رو میشود و باید نکات جدید مطرح کرد، و سریالسازی شبکه نمایش خانگی با فقر موضوع و قصه مواجه میشود، مثل سریال کلاغ آقای مهدویان که به شدت به قصه آب بسته بود و سریالی که در دو، سه قسمت میشد جمع شود به ۱۲ قسمت کشانده شد. او گفت علت جذب مخاطب پلتفرمها سرخوردگی مردم از صداوسیماست، ولی باید مقایسه بین صداوسیما و پلتفرم را کنار گذاشت چون صداوسیما پروژهای کاملا شکست خورده است و پلتفرمها را با توجه به قابلیتها و پولهای کلانی که خرج میشود فینفسه مقایسه کرد.
شرکا در پاسخ گفت صحبت کردن درباره سریال شهرزاد که به دوره دیویدی و سیدی برمیگردد برای بررسی شبکه نمایش خانگی خاصه بعد از کرونا غیرمنصفانه است، سریال شهرزاد در زمان خود بدعتی بود و کارگردان خوبی مثل حسن فتحی داشت و به اقبالی بیبدیل رسید. او گفت از آغاز دهه نود گزینه نمایش خانگی راه نجاتی برای وضعیت رو به وخامت سینما و جبران کمکاری صدا و سیما در جذب مخاطب شد و بعد کرونا باعث شکوفایی و رونق شبکه نمایش خانگی شد. او همچنین به تفاوت سیاستها و ممیزیها در سینما، صدا و سیما، شبکه نمایش خانگی و تئاتر اشاره کرد و گفت قوانین سختگیرانه درباره سریالهای صدا و سیما خیلی زیاد است، در سینما کمتر و در شبکه نمایش خانگی باز هم کمتر است، و در هر کدام از این حوزهها هم محصولات به روشهای مختلف و گاه متناقض ارزیابی و مجوز میگیرند.
موسوی تاکید کرد اشارهاش به شهرزاد از این باب بود که این سریال از الگویی پیروی کرد که جواب داد و پلتفرمها هم تبعیت کردند، اما تکرار آن کمکم اثرگذاری را از دست میدهد، به قول شاعر «دشمن طاووس آمد پر او…». او گفت پلتفرمها آزادی داشتند که در سینما و تلویزیون نبود و مخاطب را جذب کردند، ولی باید فیلمنامه را قویتر و داستان را پرمایهتر میکردند که عملا این اتفاق نیفتاد، مثل افت کیفی فصلهای بعدی زخم کاری بعد از فصل اول یا مقایسه سریال یل با پوست شیر. او افزود پلتفرمها را فقط در حوزه سریالسازی نباید دید و از مستند تا برنامههای گفتوگو محور موفق بودند، حتی برنامههای تخصصی گفتوگو محور همچون برنامه آقای درستکار با تم معنوی و فلسفی با دکور ساده مخاطب زیادی دارد و برنامههای آموزشی هم مخاطبان زیادی دارند.
ابتذال در کمدی و آینده عرضه جهانی
موسوی درباره برخی برنامههای پلتفرمها گفت ابتذال که هیچ، حتی تعبیر منحط را به کار میبرد و این برنامهها ذائقه مخاطب را خراب میکنند. او گفت در گذشته به تماشای آثار کمدی ارزشمند و آبرومند مینشستند، به اجارهنشینها، مارمولک و لیلی با من است فخر میفروختند، اما حالا فیلمها و برنامههای کمدی میبیند که متعجب است چطور فروش دارند و استقبال بالای مخاطب دلیل بر افتخار نیست و مخاطب این فیلمها را مصرف میکند مثل دیگر کالاهای مصرفی، اما یک ماه بعد اسم آنها را هم به یاد ندارد.
شرکا گفت ابتذال در کمدی در وهله اول به فیلمهای روی پرده مربوط میشود اگرچه سریالهایی با کیفیت نازل هم ساخته میشوند. او گفت اگر بعضی سریالها در فصلهای بعد افت میکنند، درباره یل در مقایسه با پوست شیر برای قضاوت زود است، این خاصیت سریالهاست و تنها به کشورمان مربوط نیست. او از سریالهای قابلتوجهی نظیر رهایم کن و در انتهای شب نام برد و گفت با ورود ژانرهای گوناگون نظیر جنایی، درام تاریخی، کمدی، معمایی و ملودرام به غنای این رسانه افزوده شده است. او افزود بعضی بازیگران در شبکه نمایش خانگی معرفی و چهره شدند نظیر مهدی حسینینیا و کارگردانانی که با سریالهای شبکه نمایش خانگی ادامه دادند، مثل آیدا پناهنده با سریال سرخ و سیاه و در انتهای شب.
درباره عرضه جهانی، شرکا گفت بحث عرضه جهانی درباره سریالهای شبکه نمایش خانگی زود است و صرف حضور در جشنوارههای خارجی دلیل بر ارزشمندی یا موفقیت نیست. او گفت در سالهای اخیر در ژانرهای مختلف سریالهای خوب داشتهایم، از فصل یک زخمکاری گرفته تا افعی تهران حتی کلاغ، و اینکه فیلمسازان شاخص در شبکه نمایش خانگی تجربه کسب میکنند شروع خوبی است. او به حضور سریالهایی نظیر کشتارگاه نیما جاویدی، سرخ و سیاه و در انتهای شب آیدا پناهنده در جشنوارههای خارجی اشاره کرد. موسوی گفت بعضی قسمتهای سریالها را حتی یکی، دو قسمت بیشتر ندید و ادامه نداد، اما شبکه نمایش خانگی فرصت خوبی است و مثال زد سریال آکتور را دید و فکر کرد این حوزه نمایش را باید جدیتر گرفت، اما سریالهای بعدی نتوانستند به سطح اولیه نزدیک شوند و نگاه اولیه جای خود را به سریدوزی و متوسل شدن به خشونت یا روابط عاشقانه پیچیده داده است. شرکا نیز گفت اغلب سریالهای شبکه نمایش خانگی را رصد میکند و سریالهای نمایش خانگی حداقل آبرومندانهتر هستند و تنوعشان بیشتر است، در حالی که سینما با فیلمهای سفارشی ارگانی، سینمای کممایه و آمار فیک فروش و فیلمهای زیرزمینی وضعیت متشتتی دارد.
منبع: www.isna.ir

استایل پاییزی غزاله اکرمی بازیگر «سوجان» در طبیعت





